مۇندا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن قازىپ الىنعان ءتۇرلى مەتالدار مەن پايدالى قازبالاردىڭ, مينەرالداردىڭ, حيميالىق ەلەمەنتتەردىڭ ۇلگىلەرى بار. كوللەكتسياداعى ءتۇرلى كەن جىنىستارىنىڭ سانى شامامەن 100-گە جۋىقتايدى. جەرگىلىكتى گەولوگ عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, تاۋتۇلعانىڭ ولشەۋسىز ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن بايقاتاتىن بۇل كەن ۇلگىلەرىنىڭ جيىنتىعى شىنىندا ءوڭىرىمىز ءۇشىن باعا جەتپەس بايلىق. كەزىندە اكادەميكتىڭ قىزى مەيىز ساتباەۆا اكەسىنىڭ جولىن قۋىپ, ءومىرىن گەولوگيا عىلىمىنا ارناعانى ءمالىم. مەيىز قانىشقىزى گەولوگيا-مينەرالوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى اتاندى. قازاقستانداعى كەن ءتۇزۋشى مينەرالداردىڭ حيميالىق تابيعاتى مەن مىس كەنىشتەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن زەرتتەۋمەن شۇعىلدانىپ, اكەسىنىڭ جەزقازعان كەن ورنىن اشۋ جونىندەگى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىن جالعاستىرعان. قۇرامى رەنيگە باي كەن ءتۇزۋشى مينەرالداردىڭ قۇرىلىمدىق-مورفولوگيالىق ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا قورعادى. جازعان عىلىمي ەڭبەكتەرى مىس-قۇمتاس كەن ورىندارىن زەرتتەۋگە سەپتىگىن تيگىزگەن. بۇل كوللەكتسيانى ودان ءارى بايىتۋعا مەيىز قانىشقىزىنىڭ دا ەڭبەگى زور. كەيىن ونى اكەسىنىڭ تۋعان جەرى – ەرتىس – بايان وڭىرىنە تارتۋ ەتكەن ەكەن.
– مەيىز قانىش ۇلى گەولوگيالىق ەكسپەديتسيالار ناتيجەسىندە تاپقان كەن جىنىستارىن ءاردايىم جيناپ جۇرگەن. ءسويتىپ ولاردى اكەسىنىڭ جەكە كوللەكتسياسىنا قوسقان. ەندى مىنە جاراتىلىستانۋ باعىتىنداعى ءبىزدىڭ مۋزەيىمىزدە ەڭ قۇندى جادىگەرلەردىڭ قاتارىنان ورىن الىپ وتىر. مۋزەي ىشىندەگى تۇتاس ءبىر ءبولىم ق.ساتباەۆتىڭ كوللەكتسياسىنا ارنايى ءبولىندى. كەلۋشىلەر ءار مەتالل مەن مينەرال ۇلگىلەرىن سىرتتاي قىزىقتاپ, ولار جايلى گيدتەرىمىزدەن سۇراپ بىلە الادى, – دەيدى «Ertis» مۋزەيىنىڭ باسشىسى گۇلجاينات اليەۆا.
كوللەكتسيا قاتارىندا مەتامورفتى تاۋ جىنىستارى بار. ولار ماگمالىق جانە شوگىندى جىنىستارعا جوعارى تەمپەراتۋرا مەن قىسىم اسەر ەتكەندە تۇزىلەدى. قازاقستاندا سۋلفاتتار – كۇكىرت قىشقىلىنىڭ تۇزدارى دا كەڭ تاراعان. بۇل كادىمگى گيپس الىناتىن ەلەمەنت. تەڭىز سۋىنان تۇندىرۋ جولىمەن تۇزىلەتىن گيپس قۇرىلىس پەن مەديتسينادا ماتەريال, ال اۋىل شارۋاشىلىعىندا تىڭايتقىش رەتىندە قولدانىلاتىنى ءمالىم. پايدالى قازبالار قاتارىندا فوسفاتتار, مالاحيتتەر, مۋسكوۆيت, نەفەلين, كالتسيت, تەمىرلى گنەيس, ءمارمار, گاليت, دولوميت, فليۋوريت, حريزاكولا بار. كوللەكتسيادان تاسقا اينالعان اعاش ۇلگىسىن دە بايقادىق. تاقتاتاستاردىڭ (سلانەتس), گنەيستەردىڭ, كۆارتسيتتەردىڭ, وزگە دە مينەرالداردىڭ ءتۇر-ءتۇرى گەولوگيا عىلىمىنىڭ اسا قىزىقتى سالا ەكەنىن اڭعارتقانداي.
پاۆلودار
