توتەنشە جاعداي • 10 ناۋرىز, 2023

داريا دەڭگەيى: ۇرەيدەن گورى ءۇمىت باسىم

440 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قىزىلوردالىقتار «داريا تاسىپتى» دەگەندى ەستىمەگەلى 4-5 جىلدىڭ ءجۇزى بولدى-اۋ. وسىدان دا بار تىرشىلىگى سىردارياعا بايلانعان اگرارلى ايماقتا سۋ تاپشىلىعى بايقالىپ, نەسىبەسىن جەردەن تەرگەن ەگىنشى ەلدىڭ كوڭىلى ءپاس بولاتىن. بۇرىنعىداي مول سۋ تۇسپەگەسىن كىشى ارالدىڭ دا اۋقىمى كىشىرەيىپ, جۇرت كوكەيىندە «الىپ ايدىننىڭ ەرتەڭى قالاي بولادى؟» دەگەن كۇدىكتىڭ قويۋلانا باستاعانى دا بايقالاتىن ەدى. بىراق بيىل جوعارىداعى شاردارا سۋ قويماسى تولىپ, ارناعا جىبەرىلەتىن سۋ كۇرت مولايدى.

داريا دەڭگەيى: ۇرەيدەن گورى ءۇمىت باسىم

جىل باسىنداعى 2 ايدا كىشى ارالعا 800 ملن تەكشە مەتر سۋ جينالىپتى, بۇل بىلتىر جىل بويى كىشى تەڭىزگە قۇي­عان كولەممەن پارا-پار كورسەتكىش. وسىلايشا, تەڭىز دەڭگەيى 2022 جىلدىڭ قازان ايىمەن سالىستىرعاندا 48 سانتيمەترگە ارتتى.

سىرداعى كۇن رايى دا وزگە وڭىرلەر كليماتىنا ۇقساي بەرمەيدى. قىستىڭ كوكتەمگە ۇلاسار مەزگىلىندە وڭتۇستىك اۋدان سانالاتىن جاڭاقورعان مەن شيەلىدە سەڭ ءجۇرىپ, بوي جىپسىتەر جايماشۋاق ورناسا, سولتۇستىك بولىگىندە, اسىرەسە, قارماقشى, قازالى مەن ارال اۋدانىندا مۇز كوبەسى سوگىل­مەستەن سىرەسىپ جاتادى.

بيىل ناۋرىزدىڭ باسىندا-اق قىزىلوردا قالاسىنىڭ تۇسىنان سەڭ ءوتتى. ارال-سىر­داريا باسسەيندىك ينسپەكتسياسى, «قازسۋشار» رمك, توتەن­شە جاعداي سالاسى مەن جەر­گىلىكتى اكىمدىكتەر قازىر وسى مول سۋدى شىعىنسىز وتكىزىپ جىبەرۋدىڭ قامىندا ءجۇر. وزەن بويىنداعى قاۋىپتى ۋچاسكەلەرگە باقىلاۋ كۇشەيىپ, مۇزدىڭ كىدىرىسسىز ءجۇرۋى تۇراقتى قادا­عالانىپ تۇر. جاعدايدى كۇن­دەلىكتى سارالاپ وتىرعان ما­ماندار بولجامىنشا 25 ناۋ­رىزعا دەيىن مۇز تولىق وتەدى. بۇگىندە سۋ باسۋ قاۋپى بار 29 ايماققا 136 مەكەمە بەكىتىلدى. جالپى 1083 ادام مەن 368 ارنايى تەحنيكا وسى جۇمىسقا جۇمىلدىرىلىپ وتىر. سۋ تاسقىنىنا قارسى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قور قالىپتاستىرىلدى.

ايتقان جەردەن اۋلاق, دە­­گەنمەن داريا ارناسىنان اسىپ, ەلدى مەكەندەرگە قاۋىپ تونەتىندەي جاعداي تۋسا حا­لىق­تى كوشىرۋ پۋنكتتەرى دايىن تۇر. «قازگيدرومەت» جانە «قازسۋشار» رمك قىزىلوردا فيليالدارى ماماندارى وزەن ارناسىنداعى 10 بەكەت پەن 4 سۋ تورابىنداعى سۋ دەڭگەيىنە كۇندەلىكتى مونيتورينگ جاساپ وتىر.

سەڭ جالاعاش اۋدانى تۇ­سىنا جەتكەندە م.شا­مە­نوۆ, تاڭ, قاراكەتكەن, دالدا­باي ەلدى مەكەندەرىنىڭ ماڭىندا مۇزدىڭ كەپتەلىسى بايقالىپ. «شومەن قايىرى» ۋچاسكەسىندە مۇز جارۋ جۇمىستارى جۇر­گىزىلدى.

دەگەنمەن قارماقشى اۋدانى قىزىلتام ەلدى مەكەنى تۇسىنداعى داريا سۋى ارنادان اسىپ, «جالاعاش-جوسالى» باعىتىنداعى جول ۋاقىتشا جابىلدى. بىراق بۇدان ەلدى مەكەندەرگە ەشقانداي قاۋىپ جوق. تەلەگەي سۋ جايىلىمدىق القاپتارعا جىبەرىلدى. وسى كۇ­نى قىزىلتام ەلدى مەكەنى ماڭىنداعى سۋ دەڭگەيى 1 مەترگە, جالاعاش اۋدانىمەن شەكارالاس اۋماقتا 30 سان­تيمەترگە, جاڭاجول مەن يىركول اۋىلدىق وكرۋگتەرىنىڭ ارالىعىنداعى بولىكتە 14 سانتيمەترگە تۇسكەن.

قازىر ارنامەن جىلجىعان قويمالجىڭ مۇز قارماقشى اۋدانىنا جەتتى. وسىعان بايلانىستى بارلىق قورعانىس بوگەتتەرى باقىلاۋعا الىنعان. كەشەگى مەرەكەدە جوسالى كەن­تى مەن اقتوبە اۋىلدىق وكرۋگى اكىمى اپپاراتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كەزەكشىلىككە شىعىپ, داريا بويىن تاۋلىك بويى قاداعالاپ ءجۇر­دى. اۋ­دان اكىمى جاندوس ەركىن­بەك سۋ باسۋ قاۋپى تونگەن ايماق­تارداعى قورعانىس بەكەتتە­رىنىڭ جاعدايىمەن تانىسىپ, كەنت,اۋىلدىق وكرۋگ اكىم­دەرى مەن ءتيىستى سالا باسشى­لارىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ماجىلىستە كەزەكشىلىك كەستەسىن بەكىتتى.

– بۇگىندە «شاردارا» سۋ قويماسىنان ارناعا تاستا­لار سۋ كولەمى 829 تەكشە مەترگە جەتتى. بۇل سۋ وبلىس شەكاراسىنا التى, ال قازىر سەڭ ءجۇرىپ جاتقان قارماقشى اۋ­دا­نى اۋماعىنا 10-11 كۇن­دە جەتەدى. وعان دەيىن مۇز تو­لىق كەتەدى. ءدال قازىر سەڭ اۋدانداعى قورقىت اتا كەشە­نى ماڭايىندا تۇر. ءبىز سوندا مۇزدىڭ قاۋىپسىز ءوتۋىن قادا­عالاپ ءجۇرمىز. بيىلعى مول سۋدى كىشى ارال تەڭىزىنە جەتكىزىپ الساق, سوڭعى جىل­دار­داعى تاپشىلىقتان 8 ملرد تەكشە مەتردەي سۋ جوعالت­قان ايدىننىڭ اۋقىمى ءبىراز كەڭەيىپ قالار ەدى, دەيدى ارال-سىرداريا باسسەيندىك ينسپەكتسياسىنىڭ ءبولىم باسشىسى زەينۋللا قازتوعانوۆ.

وسى كۇنى وبلىس اۋماعى­نا سەكۋندىنا 778 تەكشە مەتر سۋ جەتىپ تۇر. ارنادا مۇز ۇستاسقالى بەرى ارتىق سۋ قاڭ­سىپ تۇرعان كولدەر جۇيە­سىنە, جايىلىم­دىق القاپتارعا جىبەرىلىپ جاتىر. دارياداعى مول سۋدان ۇرەيلەنىپ وتىرعان ەل جوق, ەسەسىنە «ەرتەڭگى ەككە­نىمىز ەسەلەنەر» دەگەن ءۇمىت باسىم.

 

قىزىلوردا 

سوڭعى جاڭالىقتار