سۋرەتپەن سىرلاسقان

ونەردىڭ قاي سالاسىن الساڭ دا وڭايىن كورمەيسىڭ. ال ونىڭ ىشىندە بەيمالىم سىردى ىشىنە بۇككەن بەينەلەۋ ونەرىنىڭ ورنى تىپتەن بولەك. وسى ءبىر قىزىعى مەن قيىندىعى قاتار جۇرەتىن ونەردى ءوزىنىڭ سىرلاسىنا بالاپ, وعان سانالى عۇمىرىن ارناعان جانداردى از كەزدەستىرمەيسىز. سولاردىڭ ءبىرى, سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى, بىرقاتار حالىقارالىق كورمەلەردە ءوزىنىڭ تۋىندىلارىمەن كورەرمەنىن ءتانتى ەتىپ جۇرگەن سۋرەتشى كاميلا جاپالوۆا. بۇگىندە اتىراۋ ءوڭىرىنىڭ اتىنان ەلىمىزدە ءوتىپ جاتقان ءتۇرلى بايقاۋلارعا قاتىسىپ, وزىندىك ەرەك­شەلىكتەرىمەن كوزگە ءتۇسىپ جۇرگەن بۇل ونەر يەسىنىڭ قاي سۋرەتىن الىپ قاراساڭىز دا سىرعا تولى, تابيعاتپەن ۇندەس. اۋەلگىدە شىمكەنتتەگى ءا.قاستەەۆ اتىنداعى كوركەم سۋرەت ۋچيليششەسىنە 1990 جىلى ءتۇسىپ, ونى 1993 جىلى سۋرەتشى-بەزەندىرۋشى ماماندىعى بويىنشا بىتىرگەن ول, 1997-1999 جىلدارى سانكت-پەتەربۋرگتىڭ كوركەم سۋرەت ۋچيليششەسىندە ءبىلىم الادى. وسىدان كەيىن ول بىرىڭعاي شىعارماشىلىققا بەت بۇرىپ, بىرنەشە كارتينالارىن ومىرگە اكەلەدى. سول كەزدەن وسى كۇنگە دەيىنگى قاتىسقان حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق ونەر كورمەلەرى از ەمەس. 2008 جىلى ەلوردادا تۇڭعىش پرەزيدەنت مۇراجايىندا استانانىڭ 10 جىلدىق مەرەي-تويىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان كورمەلەردە ونىڭ شىعارمالارى كورەرمەندەردى ءتانتى ەتكەن ەدى. ول جاستاردىڭ «شابىت» حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ دە لاۋرەاتى اتاندى. جالپى, كاميلا كەزەكتى تۋىندىسىن سالاردا ونىڭ ءمانى مەن ماڭىزىنا ەرەكشە كوڭىل بولەدى ەكەن. ءار شىعارما ولشەۋسىز تەر توگۋدى تالاپ ەتەتىندىگىن ايتادى. اۆتوردىڭ قىل قالامىنان جۇرەك قىلىن شەرتىپ شىققان ءار كارتيناسى ءبىر-ءبىر پەرزەنتى سىندى. ونى سۋرەتتەرى جايىندا تەبىرەنە ايتقان ءار سوزىنەن اڭعارۋ قيىن ەمەس. اسىرەسە, «كوكتەم كەلدى», «ءباي­­تەرەك», «التىن قايىق», «ءماڭ­­گى­لىك ماحاببات» كارتينالا­رى, شىنىندا دا ناعىز كاسىبي ونەر شەبەرىنىڭ قولىنان شىققانى اي­قىن اڭعارىلادى. «مەن شىعارمالارىمنىڭ قاي-قايسىسىن دا ءبىر بىرىنەن بولە-جارا قاراي المايمىن. ءيا, ماحامبەتتىڭ مەرەيتويىندا ءبىرىنشى جۇلدە العان كارتينامنىڭ مەن ءۇشىن ورنى ەرەكشە. بۇل تۋىندىنى سالار الدىندا كوپ ىزدەندىم. باتىردىڭ ولەڭدەرىن وقىپ, ماحامبەت بەينەسى سومدالعان كارتينالاردى قاراپ شىقتىم. ۇلى اقىننىڭ «قىزعىش قۇس» ولەڭى قاتتى اسەر ەتتى. كول قورعاعان قىزعىش قۇستىڭ جەر قورعاعان ماحامبەتتىڭ بەينەسى – مەنىڭ تۋىندىمنىڭ باستى يدەياسى. ماحامبەت قايتىس بولعاندا اي تۇتىلعان دەيدى. سول ايدى كۇڭگىرت تورمەن بەينەلەدىم. قىزىلقۇمدا ماحامبەتتىڭ ءىزى, رۋحى جاتىر. بۇل ءىز بەن رۋح ءار قازاقتىڭ جۇرەگىندە, كەلەر ۇرپاقتا بار دەپ سەنەمىن», دەيدى كاميلا. سۋرەتشىنىڭ شابىتىنا شابىت قوسقان وتكەن كۇزدەگى قىتاي ەلىنە ساپارى بولىپتى. ءۇرىمشى قالاسىنداعى شيڭ جياڭ كوركەم ونەر ينستيتۋتىندا تۇڭعىش رەت وتكەن قازاق كورمەسىنە ول جيىرما تۋىندىسىن اپارىپتى. بۇل سۋرەتتەردىڭ بارلىعى دا ۇلت تاريحىنا ارنالعانىن ايتا كەتسەك دەيمىز. «قىتاي ەلى, ونداعى قازاق باۋىرلار ونەرىمدى جوعارى دەڭگەيدە باعالاپ, كورمەگە قويىلعان كارتينامنىڭ ءبارىن ساتىپ الدى. سونداي-اق, بولاشاقتا اتالعان وقۋ ورنىنا سۋرەت ساباعىنان شەبەرلىك سىنىپتار وتكىزۋىمدى سۇراپ وتىر. بۇل مادەني قارىم-قاتىناستاردى ودان ءارى نىعايتا تۇسەدى دەپ ويلايمىن»,  دەيدى ونەر يەسى. ەلىمىزدى الەمگە تانىتۋ جولىندا جاسالىپ جاتقان يگى قادامدار سۋرەتشىنىڭ نازارىنان دا تىس قالماپتى. ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ استانادا وتەتىنى ونىڭ شىعارماشىلىعىن شىڭداۋعا تاعى ءبىر تىڭ سەرپىن بەرگەن سەكىلدى. ءدۇبىرلى كورمەدە ول ناعىز قازاقتىڭ ءداستۇرىن تانىتاتىن بىرنەشە تۇردەگى كادەسىيلار دايىنداۋعا ۇمتىلىپ جاتقانىن العا تارتادى. «ول ءۇشىن ىزدەنىسىمدى ءبىر ساتكە دە توقتاتپايمىن», دەپ ك ۇلىمسىرەيدى ول. شىعارماشىلىق ونەر يەلەرى سەرگەك كوڭىل-كۇيدى قالايدى. كاميلا دا سولاردىڭ قاتارىندا. قاندايدا ءبىر جەتىستىكتەرگە جەتىپ, شىعارماشىلىعىن شىڭداۋدا وتباسىنىڭ اتقارار ءرولى بولەك قوي. بۇل رەتتە ول ءوز وتباسىنىڭ قولداۋىنا ءدان ريزا. سىرعا تولى سۋرەتتەرىنەن سۋرەتشىنىڭ جان دۇنيەسىن اڭعارۋعا بولادى. قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ شىعارمالارىنا ەرەكشە ىلتيپاتپەن قارايتىن عالىم عاريفوللا ەسىم  «مەن سۋرەتشىلەر قاۋىمىن وتە جاقسى كورەمىن. سەبەبى, ءوزىم ون ءبىر جىل كوركەمسۋرەت فاكۋلتەتىندە دەكان بولعانمىن. جالپى, سۋرەتشى قاۋىمى – بالا مىنەزدى ادامدار. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بالا مىنەزدى ەرەسەك ادامدار. نەگە بالا مىنەزدى بولادى؟ ويتكەنى, ولار تابيعاتقا, قوعامعا, ادامعا سول بالالىق تازا كوڭىلمەن كوز سالادى دا, سول تازا كوڭىلدەرىن وزدەرىنىڭ شىعارمالارىندا بەرەدى»,   دەيدى. بۇل ءسوز كاميلا سىندى ءومىرىن ونەرىنە ارناعان جانعا دا قاتىستى بىلەمىز. ءبىز دە اكادەميكتىڭ ءسوزىن قۇپتاعاننان باسقا نە الىپ-قوسامىز.  ابدىراحمان قىدىربەك, «ەگەمەن قازاقستان». استانا.