جۋىقتا بەلگىلى ءفوتوتىلشى تىلەۋبەك شاياحمەت وسكەمەننىڭ كىرەبەرىسىندە تەرەڭ ماعىناعا يە فوتو ءتۇسىردى. ارينە, ادەيىلەپ ەمەس, «قۇلاننىڭ قاسۋىنا مىلتىقتىڭ باسۋى» دەمەكشى, فوتواپپاراتتىڭ شۇرىپپەسى باسىلعاندا, تۇمسىعىنا ويۋلى تەكەمەت تاعىلعان كولىك ىڭىرانا كەلە جاتقان.
سۋرەتكە نازار اۋدارىڭىز; قىستىڭ جايما شۋاق كۇنى. ءتىپتى كوكتەم لەبى بايقالادى. ەرتىس پەن ءۇلبى وزەنىنىڭ تۇيىسكەن تۇسىندا ورىن تەپكەن وسكەمەن قالاسىنىڭ كىرەبەرىسى. كۇنى كەشەگە دەيىن «ۋست-كامەنوگرسك» بولىپ تۇرعان قالا اتاۋى «Oskemen» دەپ مەنمۇندالايدى. بۇل ۇلت رۋحانياتىنداعى ۇلكەن جەتىستىك دەر ەدىك. سوڭعى جىلدارى وسكەمەننىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىندا شىنايى سەرپىلىس بايقالادى. يدەولوگيالىق تۇرعىدا ەسكىرگەن قانشاما كوشە اتاۋى قازاقشالاندى؟ بيىلدىڭ وزىندە ءبىرسىپىرا كوشەگە ەلگە ەڭبەگى سىڭگەن تۇلعالاردىڭ ەسىمى بەرىلگەنىن بىلەسىزدەر. ونىڭ ىشىندە ەڭبەك ەرى بوشاي كىتاپپاەۆ, جازۋشىلار ورالحان بوكەي, تالاپتان احمەتجانوۆ, قىلقالام شەبەرى ءابىلحان قاستەەۆ, سپورتشى جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ سىندى ساڭلاقتار بار. ول ءوز الدىنا ءسۇيىنشىلى تاقىرىپ. جازدىق تا.
ال «Oskemen» دەپ قالا اتاۋىن قاسقايتىپ, كيريلل قارپىنەن الشاقتاپ, لاتىنشاعا ۇمتىلعانىمىزبەن, تاقتايداي جولدا تۇمسىعىنا قازاقتىڭ سىرماعىن تاققان گاز-53 كولىگى كوڭىلگە كىربىڭ ۇيالاتىپ, ويدى باسقا ارناعا بۇرا ما قالاي؟ ءبىرىمىز قازاقىلانۋعا ۇمتىلىس جاساپ جاتساق, ەندى بىرىمىزگە ءداستۇر-سالتتىڭ كوك تيىنعا قاجەتى جوقتاي كورىندى. شىندىق سول. كيىز ءۇيدىڭ تورىندە جاتاتىن ويۋلى سىرماقتىڭ قيقىمى 1961 جىلى شىعا باستاعان كەڭەستىڭ كوك كولىگىندە جەلبىرەپ جۇرگەنى جاقسى ما؟ كەڭەستىك كولىك دەمەكشى, رۋحاني قۇندىلىعىمىزدىڭ قادىرىنە جەتە الماي جاتقانىمىزبەن قويماي, ەسكى كولىكتەن قۇتىلا الماي كەلە جاتقانىمىز جانە بار. دەمەك سۋرەتتە ەلدىڭ ەكونوميكالىق ماسەلەسى دە قىلاڭ بەرگەندەي... «سىرماقتى كولىكتىڭ» ورنىن باسار جاڭا كولىك الۋعا قاراپايىم ازاماتتاردىڭ قالتاسى كوتەرمەيدى. ەسكى كولىگىن ءىلدالداپ كۇن كورىپ جۇرگەن جۇرت...
سۋرەتتەگى كوكجيەكتە بۋداقتاعان كوك ءتۇتىن «قازتسينك» زاۋىتىنىڭ مۇرجاسى بولسا كەرەك. بالكىم «تيتان-ماگني» كومبيناتى ما؟ الدە ء«ۇلبى مەتاللۋرگيا» زاۋىتى ما؟ ءيا, وسكەمەن تەمىر يلەگەن تيتان قالا. ءوندىرىسى وركەندەگەن. بىراق وكىنىشتىسى سول, جاماعات ەسكى كولىككە جارماسىپ ءالى ءجۇر...
ەندى ءبىر جاعىنان الىپ قاراساق, سىرماق سىرۋ – ۇلكەن ونەر. بابامىزدىڭ قولونەرىن قاستەرلەمەگەن سانامىزدىڭ دەڭگەيى وسى ما دەيمىز. پالساپالىق تۇرعىدان الىپ قاراساق, داڭعىل جولدا كەلە جاتقان جۇك كولىگى انە-مىنە وتە شىعادى. سول سەكىلدى بۇگىنگى كەم-كەتىگىمىز دە وتپەلى شىعار. ەرتەڭ-اق جاڭا زامان, جاڭا قازاقستاندا ءومىر ءسۇرىپ, ءوز ءوندىرىسىمىزدىڭ ءونىمىن كورەرمىز.
فوتوسۋرەتتى وقىعان بولدىق. استار ىزدەپ, تىم تەرەڭ بويلاي قويمادىق. كورگەنىمىز بەن تۇيگەنىمىز وسى. بايقاساڭىز, سۋرەت سويلەپ قانا تۇرعان جوق, كومپوزيتسيالىق جاعىنان دا ۇيلەسىم تاپقان. كوركەم تۋىندى. الدىڭعى پلان, ورتاڭعى, كوكجيەك, ءبارى-ءبارى قامتىلعان. اسىرەسە دەرەكتى فوتومەن اينالىسىپ جۇرگەن فوتوتىلشىلەردىڭ ارحيۆتەرىنەن كوز توقتاتا قارايتىن سۋرەتتەر كوپ كەزدەسەدى. تەك, ءتۇسىنۋ كەرەك شىعار. ايتقانداي, كەيبىر ءساتتى تۇسىرىلگەن فوتو ءبۇتىن ءبىر ماقالانىڭ جۇگىن كوتەرىپ كەتۋى مۇمكىن.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
