قارجىلىق تۇراقتىلىق جانە زەرتتەۋلەر دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ولجاس كۋبەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, شاعىن بيزنەس تاراپىنان كرەديتكە دەگەن سۇرانىستىڭ تومەندەۋى, اسىرەسە ءىرى بانكتەردە بايقالدى. رەسپوندەنتتەر شاعىن بيزنەس تاراپىنان سۇرانىستىڭ تومەندەۋىن كرەديتتىك رەسۋرستار قۇنىنىڭ وسۋىمەن بايلانىستىرادى. دەگەنمەن جەكەلەگەن بانكتەردە سكورينگتىك كرەديتتىك وتىنىمدەردىڭ سانى وسە تۇسكەن. بۇل جاعداي جۇيە بويىنشا كرەديت وتىنىمدەرىنىڭ جالپى سانىن كوبەيتۋگە تۇرتكى بولدى.
ماسەلەن, ەسەپتى توقساندا شاعىن بيزنەس بويىنشا نەسيە ءوتىنىمىنىڭ جالپى سانى 512 مىڭعا دەيىن, ت/ت-عا (توقساننان توقسانعا) 23%-عا ءوستى, ال ءوتىنىمنىڭ ورتاشا مولشەرى 22,5 ملن تەڭگەگە دەيىن, 13%-عا ازايدى.
ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى تاراپىنان كرەديتتىك وتىنىمدەر سانى 5,4 مىڭعا دەيىن, ت/ت 22%-عا ءوستى. ءوتىنىمنىڭ ورتاشا مولشەرى 274 ملن تەڭگەگە دەيىن, 9%-عا كوبەيدى. شاعىن بيزنەسكە ۇقساس, ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنەن تۇسكەن وتىنىشتەر سانىنىڭ نەگىزگى ءوسىمى سكورينگتىك ۇلگىلەر بويىنشا جەكەلەگەن بانكتەردىڭ قامتاماسىز ەتىلمەگەن كرەديت ونىمدەرىمەن بايلانىستى. كوپتەگەن بانكتەردە ءىرى بيزنەستىڭ سۇرانىسى وزگەرگەن جوق, بىراق نەسيە ءوتىنىمى ارتتى. ءسويتىپ, ءىرى بيزنەستەگى كرەديتتىك ءوتىنىم سانى 211-گە دەيىن, ت/ت 35%-عا, ال ءوتىنىمنىڭ ورتاشا مولشەرى 6,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن, 14%-عا ءوستى», دەيدى ولجاس كۋبەنباەۆ.
شاعىن جانە ورتا بيزنەس كليەنتتەرى ءۇشىن كرەديتتەۋ شارتتارىنىڭ قاتاڭداۋى نەگىزىنەن ءىرى بانكتەردە كورىنىس تاپقان. بۇل رەتتە كەيبىر رەسپوندەنتتەر نەسيەلەۋ شارتتارىن قاتايتۋعا اسەر ەتكەن نەگىزگى فاكتور – قورلاندىرۋداعى تاۋەكەلدەر مەن قۇنىندا ەكەنىن اتاپ وتەدى. بانكتەردىڭ پايىمداۋىنشا, كەلەسى توقساندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس تاراپىنان كرەديتكە سۇرانىس – وڭ, ال ءىرى بيزنەس تاراپىنان تەرىس بولادى. كوپتەگەن بانك يەلەرىنىڭ پىكىرىنشە, بيزنەسكە نەسيە بەرۋ شارتتارى ءازىر وزگەرمەيدى.
ال تۇتىنۋشىلىق قارىزدارعا قاتىستى رەسپوندەنتتەر سۇرانىستىڭ تومەندەۋىن كەيبىر بانكتەردىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەلەرىنىڭ جوعارىلاۋىمەن, سونداي-اق تاۋاردى كرەديتتەۋدە مول ۇلەسى بار جەكە بانكتەگى كرەديتتىك ءليميتتىڭ تومەندەۋىمەن بايلانىستىرادى. حالىقتىڭ كوپتەپ كرەديت الۋىن الدىن الۋ بويىنشا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان رەتتەۋ ساياساتى اياسىندا بانكتەر ەسەپتى توقساندا بەلسەندى ماركەتينگتىك ناۋقاندار جۇرگىزبەگەنىن اتاپ ءوتتى.
«قامتاماسىز ەتىلگەن تۇتىنۋشىلىق قارىزدار بويىنشا وتىنىمدەر سانى 17 مىڭعا دەيىن, ال قامتاماسىز ەتىلمەگەن تۇتىنۋشىلىق قارىزدار بويىنشا 14,7 ملن دەيىن ءوستى. بۇل جىل سوڭىنداعى ماۋسىمدىق فاكتورمەن تۇسىندىرىلەدى. دەيتۇرعانمەن, وتىنىمدەردىڭ ارتۋى سۇرانىسقا قاتىستى جالپى ينديكاتوردىڭ وزگەرۋىنە اسەر ەتكەن جوق. سونىمەن قاتار تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەۋ جاعدايىندا كليەنتتەردىڭ تولەم قابىلەتتىلىگىنە قويىلاتىن تالاپتار كۇشەيتىلدى. بۇل قامتاماسىز ەتىلگەن قارىزدار بويىنشا ماقۇلداۋ كوەففيتسيەنتىنىڭ 15%-عا, قامتاماسىز ەتىلمەگەن قارىزدار بويىنشا 9%-عا تومەندەۋىنە اسەر ەتتى», دەپ حابارلادى ۇلتتىق بانك.
ايتا كەتەيىك, مۇنداي ساۋالدامانى ۇلتتىق بانك توقسان سايىن كرەديتتىك رەسۋرستارعا سۇرانىس پەن ۇسىنىستاعى وزگەرىستەردى باعالاۋ ءۇشىن جۇرگىزىپ وتىرادى.
