الەم • 26 اقپان, 2023

قازاقستان قىتاي ۇستانىمىن قۇپتايدى

320 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ۋكرايناعا قاتىستى ۇستانىمىن جاريالادى. «قىتايدىڭ ۋكراين داعدارىسىن ساياسي رەتتەۋ جونىندەگى ۇستانىمى» دەپ اتالاتىن قۇجاتتا 12 تارماق قامتىلعان. قحر-دىڭ وسى ۇستانىمىنا قاتىستى ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى تۇسىنىكتەمە بەرىپ, قۇپتايتىنىن جەتكىزدى.

قازاقستان قىتاي ۇستانىمىن قۇپتايدى

قازاقستان ۋكراينا­دا­عى داعدارىستى ساياسي جولمەن رەتتەۋ بويىنشا قىتاي حالىق رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ ۇستانىمىن قۇپتاي وتىرىپ, بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­مى­نىڭ قاعي­دات­تا­رى نەگىزىندە مەم­لە­كەتتىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعى مەن تاۋەل­سىزدىگى نەگىزىندە قان­توگىستى توق­تا­تۋعا كومەكتەسۋ رەتىندە قول­داۋعا لا­يىق ەكەنىن بىلدىرەدى. ء«بىز بۇل ماسە­لە­نى حالىقارالىق قۇقىق پەن بۇۇ قاعيداتتارى نەگىزىندە بەيبىت جولمەن شەشۋ ۇستانىمىنا بالاما جوق دەپ سانايمىز», دەلىنگەن ءسىم حابارلاماسىندا. سونىمەن قاتار ۆەدوم­س­تۆو قازاقستان اسكەري قاقتىعىسقا قا­­تىسۋشى تاراپتاردىڭ ىزگى نيەت تانىتۋىن, ۇرىس-قاقتىعىستى توقتاتىپ, كەلىس­سوز ۇستەلىنە وتىرۋىن, ال الەم­دىك قوعام­داستىقتىڭ جاعدايدى بارىنشا ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋگە ۇلەس قوسۋىن جاقتايتىنىن ما­لىمدەدى. «قازاقستان قىتاي حالىق رەس­پۋبليكاسىنىڭ جاھاندىق قاۋىپسىزدىك باس­تاماسىنىڭ تۇجىرىمداماسىندا اي­قىندالعان ءبىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ بۇ­گىنگى تاڭداعى وزەكتى ماسەلەلەردى شە­شۋىنىڭ ۇقساستىعىن اتاپ وتەدى», دەلىنگەن مالىمدەمەدە.

ال بەيجىڭنىڭ بىتىمگەرشىلىك جوسپا­رى­نىڭ قاقتىعىستى شەشۋ بويىنشا ۇسى­نىس­تارى بار قۇجاتتا, اتاپ ايتقاندا, قىرعي-قاباق سوعىس مەنتاليتەتىنەن باس تارتۋ, بەيبىت كەلىسسوزدەردى قايتا باستاۋ جانە بىرجاقتى سانكتسيالاردى توقتاتۋ قاجەتتىگى ايتىلعان. ناقتىراق ايتساق, «بارلىق ەلدىڭ ەگەمەندىگىن قۇرمەتتەۋ; ۇلكەن نەمەسە كىشى, كۇشتى نەمەسە ءالسىز, باي نەمەسە كەدەي ەكەنىنە قاراماستان, بارلىق ەل – حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ تەڭ مۇشەلەرى; قىرعي-قاباق سوعىستان باس تارتۋ قاجەت. ەلدىڭ قاۋىپ­سىزدىگى باسقالاردىڭ ەسەبىنەن قام­تا­­ما­سىز ەتىلمەۋى كەرەك; اسكەري قاق­تى­عىس قيمىلدارىن توقتاتۋ قاجەت. قاق­تى­­عىستار مەن سوعىستار ەش­كىمگە پايدالى ەمەس. بارلىق تاراپ­ وسى باعىتتاعى جۇمىستا رەسەي مەن ۋكراينانى قولداۋى كەرەك; بەيبىت كەلىسسوزدەردى قايتا باس­تاۋ قاجەت. ۋكراينا داعدارىسىنىڭ شە­شىمى – ديالوگ پەن كەلىسسوزدەر; گۋما­نيتارلىق داعدارىستى شەشۋ كەرەك. گۋمانيتارلىق كومەك كولەمىن ۇلعاي­تۋ جانە گۋمانيتارلىق جاعدايدى جاق­سارتۋ ءۇشىن كۇش سالۋ قاجەت; بەيبىت تۇر­­عىندار مەن اسكەريلەردى قورعاۋ قا­جەت. اتاپ ايتقاندا, تاراپتار حالىق­ارا­لىق گۋمانيتارلىق قۇقىقتى قاتاڭ ساقتاۋى, بەيبىت تۇرعىندارعا نەمەسە ازا­ماتتىق نىساندارعا شابۋىل جاساماۋى, ايەلدەردى, بالالاردى جانە باسقا دا جانجال قۇرباندارىن قورعاۋى جانە اسكەري تۇتقىنداردىڭ نەگىزگى قۇ­قىق­­تارىن قۇرمەتتەۋى كەرەك; اتوم ەلەكتر ستانسالارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. قىتاي اتوم ەلەكتر ستانسالارى مەن باسقا دا يادرو­لىق قارۋ شابۋىلدارىنا قارسى, سترا­تە­گيالىق تاۋەكەلدەردى ازايتۋ كەرەك. يادرولىق قارۋدى قولدانۋعا بولمايدى. يادرولىق قارۋدىڭ تارالۋى مەن يادرولىق داعدارىستىڭ الدىن الۋ قاجەت; استىق ەكسپورتىن دامىتۋ كەرەك. بارلىق تاراپ رەسەي, تۇركيا, ۋكراينا جانە بۇۇ استىق باستاماسىن تولىق جانە ءتيىمدى تۇردە جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىس; بىرجاقتى سانكتسيا­لاردى توقتاتۋ كەرەك. ولار ماسەلەنى شەشە المايدى. ولار تەك جاڭا ماسەلەلەر تۋدىرادى; ءوندىرىس تىزبەگى مەن جەتكىزۋ تىزبەگىنىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ كەرەك. قىتاي جاھاندىق ەكونوميكانى ساياسي ماقساتتاعى قۇرال نەمەسە قارۋ رەتىندە پايدالانۋعا قارسى; سوعىستان كەيىنگى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنا كومەك بەرۋ قاجەت. حالىقارالىق قاۋىمداستىق قاقتىعىس ايماقتارىن قالپىنا كەلتىرۋدى قولداۋ ءۇشىن شارالار قابىلداۋى كەرەك. بۇل ماسەلەگە قىتاي تاراپى كومەكتەسۋگە دايىن», دەلىنگەن قحر ۇستانىمىندا.

 

سوڭعى جاڭالىقتار