قىلمىس • 24 اقپان, 2023

ايلاكەرلەر اپانى اڭقاۋلاردى تارتادى

320 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قوعامنىڭ قازىر ينتەرنەتسىز كۇنى قاراڭ. ال ينتەرنەتتىڭ يگىلىگى دە بار, زيانى دا بار. ايتسە دە اڭقاۋ قازاقتىڭ اياعىنا تۇساۋ بولىپ تۇرعانى راس. مىسالى, بيىلدىڭ وزىندە ەل كولەمىندە 1617 ينتەرنەت-الاياقتىق فاكتىسى تىركەلگەن. مۇنىڭ 33-ءى جەتىسۋعا تيەسىلى ەكەن.

ايلاكەرلەر اپانى اڭقاۋلاردى تارتادى

ەندى جوعارىداعى ساندى جىپكە ءتىزىپ كورەيىك. ءوڭىر ور­تا­لىعى تالدىقورعان قالا­سىن­دا 31, تەكەلى قالاسىندا 1, كوكسۋ اۋدانىندا 1 جاعداي تىركەلگەن. كوبىندە بۇل قىلمىستىڭ ءتۇرى ۇيالى تەلەفونداردى قولدانۋ ار­قىلى جاسالعان. الاياقتار بانك­تىك اقپاراتقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ازامات­تاردىڭ قاجەتتى جەكە ما­لى­­مەتىن الۋدىڭ ءتۇرلى ءتاسىلىن قولدانىپ, قاقپانعا تۇسىرەدى. ماسە­لەن, تالدىقورعان قالالىق پوليتسيا باسقارماسى ف. ەسىمدى ازاماتتىڭ ارىزى بويىنشا تەرگەپ-تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ۇستىندە. بەلگىسىز بىرەۋلەر ونىڭ اتىنان ونلاين نەسيە راسىمدەپ, قاراجات جىم­قىر­عانى انىقتالعان. كىشى ادىلەت كەڭەس­شى­سى جايىق مۇقانوۆ­تىڭ ايتۋىنشا, الاياق­تار ادامداردى كوبىنە نەسيە راسىمدەلگەنى تۋرالى جاڭى­لىس­تى­رادى.

«ولار بىردەن بانك كارتاسى بويىنشا مالىمەتتەردى, كارتوچكا ءنومىرىن, بانك كارتاسىنىڭ ارتقى جاعىندا ورنالاسقان «CV» كودىن حابارلاۋدى سۇرايدى. ول از دەسەڭىز, «WhatsApp» مەسسەندجەرى ارقىلى قوڭىراۋلاردى پايدالانادى. ويتكەنى «WhatsApp» قوڭى­راۋ­لاردى باقىلاۋ قيىن, الاياقتار ەل ىشىندە دە, ودان تىس جەرلەردە دە بولۋى مۇمكىن. سونى­مەن قاتار ينتەرنەت-الاياقتىق «كولەسا», «كرىشا», «OLX» ينتەرنەت سايت­تارىن پايدالانۋ ارقىلى دا جاسالادى. ء«بىر ايتا كەتەرلىگى, وسىنداي ەپيزودتارعا ۇقساس قىل­مىس­تىق ىستەردى ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىنان كەزىكتىرۋگە بولادى. ينتەرنەت-الاياقتىق قازىرگى قو­عام­نىڭ ەڭ وزەكتى ءارى ماڭىزدى ماسە­لەسىنە اينالدى», دەيدى ج.مۇقانوۆ.

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, «Instagram», «Telegram», «Face­book», «ۆكونتاكتە» سەكىلدى ەل ىشىن­دە بەدەلگە يە الەۋمەتتىك جە­لى­لەر ارقىلى م ۇلىكتى ساتۋ تۋرا­لى حابارلاندىرۋدى جاريا­لاۋ كەزىندە دە اباي بولعان دۇ­رىس. ولار قىمبات زاتتاردىڭ وتە تومەن قۇنىن پايدالانادى. وسى­لايشا, ساتىپ الۋشىلاردى وزىنە تارتادى ەكەن.

ايتپاقشى, جەتىسۋدا الاياق­تىق­­تان بولەك, اۋديتورلىق تەك­سە­رىستەن كەيىن انىقتالعان قار­جى قىلمىستارى دا كوبەيگەن. بۇل باعىتتاعى ءتارتىپ بۇزۋشى­لىق­­تاردىڭ جالپى سوماسى 2 138 275,5 مىڭ تەڭگەنى قۇراپ وتىر. ونىڭ ىشىندەگى 758 028,5 مىڭ تەڭگە قارجىلىق بولسا, 1 380 247,0 مىڭ تەڭگە راسىمدىك سيپاتتاعى بۇزۋشىلىقتارعا جاتادى. جالپى, وڭىردە اۋديتپەن قامتىلعان قا­را­جات كولەمى 2 535 973,3 مىڭ تەڭگە, ونىڭ ىشىندە با­قىلاۋمەن قامتىلعان مەم­لە­كەت­تىك ساتىپ الۋ سوماسى 526 727 مىڭ تەڭگە.

«جەتىسۋ وبلىستىق ىشكى مەم­لە­كەتتىك اۋديت دەپار­تا­مەنتى بىلتىر كوميتەت تاپسىرمالارىنىڭ نە­گى­زىن­دە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنان جىبەرىلگەن شاعىمدار مەن وتىنىشتەرگە, سونداي-اق جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا جوسپاردان تىس 18 اۋديتورلىق ءىس-شارا جۇرگىزىپ, بىر­قاتار كەمشىلىكتى انىقتادى», دەيدى وبلىستىق ىشكى مەملەكەتتىك اۋديت دەپار­تا­مەن­تى­نىڭ ءبولىم باسشىسى جايلاۋ شايمەردەنوۆ.

ەسەپتى كەزەڭدە انىقتالعان زاڭ­سىزدىقتاردى جويۋ جانە ولار­عا جول بەرگەن جاۋاپتى تۇل­عا­­لار­دى تەكسەرۋ ماقساتىندا اۋديت­ نىساندارىنا 17 نۇسقاما جىبە­رىلىپ, 2 لاۋازىمدى تۇلعا تار­تىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تار­تىلعان. سونداي-اق دەپارتامەنت ماماندارى اۋديتورلىق ءىس-شارا­لار­دىڭ ناتيجەسى بويىنشا 14 لاۋازىمدى تۇلعاعا اكىمشىلىك جازا رەتىندە 1056,3 مىڭ تەڭگە ايىپپۇل سالعان. بۇگىندە قارجى تولىق كولەمدە وندىرىلگەن. ودان بولەك 2 اۋديتورلىق ءىس-شارانىڭ قورىتىندى ماتەريالدارى قۇ­قىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قاراۋىنا بەرىلگەن. دەپارتامەنت «مەم­لە­كەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقى­لاۋ تۋرالى» زاڭنىڭ 30-بابىنا سايكەس وبلىستاعى ۇيىم­داستىرۋشىلار, تاپسىرىس بەرۋ­شى­لەر وتكىزەتىن مەملەكەتتىك سا­تىپ الۋلارعا تۇراقتى نەگىزدە كا­مەرالىق باقىلاۋ جۇرگىزەدى. ماسەلەن, بىلتىر جالپى سوماسى 31,1 ميلليارد تەڭگەدەن استام مەم­لەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ 3 229 لوتى كامەرالىق باقىلاۋمەن قامتىلعان. ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 804 لوتتا 6,8 ميل­ليارد تەڭگەنىڭ زاڭ بۇزۋشىلىعى انىق­تا­لىپ, ونى جويۋ تۋرالى 804 حابارلاما جىبەرىلگەن.

 

جەتىسۋ وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار