ونى كۇنى كەشە پەتروپاۆل قالاسىنداعى جانتۇرشىگەرلىك وقيعادان كوردىك. ءدۇيىم جۇرتتى ءدۇر سىلكىندىرگەن بۇل جاعداي قۇزىرلى مينيسترلىكتى بەيجاي قالدىرعان جوق. وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى ع.بەيسەمباەۆ قىلمىستىق وقيعاعا قاتىستى كوميسسيا قۇرىپ, رەسپۋبليكا بويىنشا بارلىق دەڭگەيدەگى ءبىلىم باسقارمالارى مەن بولىمدەرىنە جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە قاۋىپسىزدىكتى تەكسەرۋدى تاپسىردى.
بۇل وقيعا ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى مەكتەپتەردە قاۋىپسىزدىك شارالارىن كۇشەيتۋگە سەپ بولدى. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ حابارلاۋىنشا, ءوڭىردىڭ وقۋ ورىندارىندا ليتسەنزيالانعان كۇزەت اگەنتتىكتەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن وقىتۋشىلار قۇرامى كەزەكشىلىك جاساپ, بارلىق مەكتەپتە مۇعالىمدەردىڭ كەزەكشىلىگى ۇيىمداستىرىلىپ, وقىتۋشىلارمەن دە, وقۋشىلارمەن دە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
– بارلىق مەكتەپتە وقۋشىلاردىڭ مەكتەپكە بارۋىن ەسەپكە الاتىن ارنايى كۇزەت بار. پوليتسيا مەن قاۋىپسىزدىك اگەنتتىكتەرىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارىنا قوسىلعان دابىل تۇيمەلەرى جۇمىس ىستەيدى. وتكەن جىلى ۋاكىلەتتى ورگاندار وقۋ ءىس-شارالارى مەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. بۇل باعىتتاعى جۇمىس بيىل دا جالعاسادى, – دەيدى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى ادامگەرشىلىك-رۋحاني تاربيە جانە ءوزىن-ءوزى تانۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى قۇرالاي عازيموۆا.
جاسىراتىنى جوق, مەكتەپتەر مەن لاگەرلەردەگى, ءتۇرلى ۇيىمداعى الىمجەتتىك, كىسى ءولىمى بىزدە كەزدەسپەي جۇرگەن, بولماي جاتقان قىلمىستار ەمەس. جۋىردا اقتاۋ مەكتەپتەرىنىڭ بىرىندە 4-سىنىپ وقيتىن قىزدىڭ سىنىپتاسىن بوقتاپ: «سەن كىمسىڭ..؟ مەنىڭ اكەم ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى, مەن سەنى وتباسىڭمەن بىرگە قالادان قۋىپ جىبەرە الامىن, ءتۇسىندىڭ بە؟! مەن سوتقا ەشقاشان بەرىلمەيمىن, اكەم ءبارىن شەشىپ قويعان, سەبەبى مەنىڭ اكەم قالاداعى ەڭ باي ادام» دەپ قوقان-لوقى كورسەتكەن اۋديوجازباسى تارادى. اۋزىنان انا ءسۇتى كەپپەگەن, باسىندا بانتيگى جەلبىرەپ ويناپ جۇرەتىن, ميىندا ساباقتان باسقا ماسەلە بولمايتىن بۇلدىرشىنگە بۇل كوكىرەك, بۇل استامدىق, بۇل ىرىلىك قايدان كەلدى؟ ءوزى ايتقانداي, ءبىلىم ءبولىمى باسشىسىنىڭ, ياعني مۇعالىمنىڭ قىزى بولسا وتباسىلىق تاربيە قايدا؟
تاعى ءبىر ماسەلە, قازىر بالاباقشا جاسىنداعى بالالاردان باستاپ قاعاز كوتەرمەيتىن سوزدەردى ايتاتىن بولعان. ويناپ ءجۇرىپ تە ءبىر-بىرىنە بوقتىق سوزدەردىڭ نەشە ءتۇرىن قۇسا جونەلەتىن بالالارعا نەگە اكە-شەشەدەن تىيىم جوق؟ قالام ۇستايتىن بالعىن قولىنا قارۋ الىپ, مەكتەپتىڭ تابالدىرىعىنان ءبىلىم الۋ ءۇشىن ەمەس, قىلمىس جاساۋ ءۇشىن اتتايتىن بۇزىق وقۋشىلار قايدان شىقتى؟ جاس بۋىن ساناسىنىڭ داعدارۋىنا, اقىل-ويىنىڭ شاتاسۋىنا نە سەبەپ؟ وسىنشا كوپ سۇراقتىڭ جاۋابىن تابۋ مۇمكىن ەمەس.
ايتسە دە, ينتەرنەتتىڭ شىرماۋى, وتباسىلىق تاربيەنىڭ كەمدىگى دەر ەدىك. مۇعالىم, مەكتەپ – بالاعا ءبىلىم بەرەتىن ورىن, ال تاربيە وتباسىنان باستالادى جانە ول ءۇشىن اتا-انا ۇزدىكسىز, مۇلتىكسىز مىندەتتى. وتباسىنان جەتكىلىكتى تاربيە الماعاندىقتان مەكتەپكە كەلىپ قيعىلىق سالاتىن وقۋشىعا «شىدامىنىڭ شەگىنەن شىعىپ» ءتىلى مەن قولىن باتىرسا, اتا-انانىڭ شابۋىلىنا ۇشىراپ, سوتقا سۇيرەلەتىن, جازالاناتىن وقىتۋشى قازىر ەكى وتتىڭ ورتاسىندا. ارينە, تاربيە ماسەلەسىندە مۇعالىم مەن مەكتەپتىڭ ورنىن جوققا شىعارمايمىز, وسكەلەڭ جاستى قالىپتاستىرۋ – ەكىجاقتى بىرلەسكەن جۇمىس, بىراق باسىمدىق وتباسىنا تۇسەتىنىن ۇمىتپاعان ءجون. بۇل تۋرالى بالا تاربيەسىندە قاتەلەسپەگەن بابالارىمىزدىڭ «ۇيادا نە كورسەڭ, ۇشقاندا سونى ىلەسىڭ» دەگەنى راس-اۋ.
ماڭعىستاۋ وبلىسى
