«بولاشاقتىڭ» يگى باستامالارى

ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە «حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» اق پرەزيدەنتى عاني نىعمەتوۆتىڭ قاتىسۋىمەن بريفينگ ءوتتى. كۇنى كەشە اقوردادا ادىلبەك جاقسىبەكوۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن شەتەلدە كادرلار دايارلاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كوميسسيانىڭ وتىرىسى ءوتىپ, وندا 201 ادامنىڭ «بولاشاق» ستيپەندياسىن يەلەنگەنى ايتىلعان ەدى. بۇلار وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە قۇجات تاپسىرىپ, شەت مەملەكەتتەرگە وقۋعا جانە تاعىلىمداماعا جىبەرىلەتىن ستيپەندياتتار ەكەن. ال جاڭا جىلعا دەيىن ءالى دە قورىتىندى شىعۋى ءتيىس. بۇل تۋرالى بريفينگتە ع.نىعمەتوۆ بىلاي دەدى: «ءبىزدىڭ ازاماتتارعا 201 ستيپەنديا تاپسىرىلدى. ونىڭ 50 پايى­زى ماگيستراتۋراعا بولسا, 50 پايىزى تاعىلىمداماعا تيەسىلى. ال ەندىگى بايقاۋدىڭ كەزەڭى ماۋ­سىم ايىنىڭ سوڭىنان شىلدەنىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسادى. وسى ارالىقتا ءبىز قۇجات قابىلدايمىز. تامىزدا كەزەكتى وتىرىس ءوتىپ, ستيپەندياتتار بەلگىلى بولادى. بيىلعى جىلعا 1100 ستيپەنديا بەلگىلەنگەن. ءالى 800-دەن اسا ستيپەنديا تاپسىرىلادى». جاڭا باستامالاردىڭ ارقا­سىندا «بولاشاق» باعدار­لا­ما­سىنىڭ جىلدان-جىلعا كوركەيىپ كەلە جاتقانى بەلگىلى. بۇگىندە تالابى بار, ءبىلىمى زور كەز كەلگەن جاستىڭ وسى باعدارلاما ارقىلى وقي الاتىنىنا كۋا بولىپ ءجۇرمىز. ءتىپتى, بيىلعى جىلى باعدارلاما تە­تىكتەرىنىڭ جەتىلدىرىلگەنى سون­شا­لىق, «بولاشاق» ارقىلى شەت مەملەكەتتەردە وقىعىسى كەلە­تىن جاستارعا استاناعا نە الما­تىعا كەلىپ سابىلماي-اق, جەر­گى­لىكتى جەرلەردەگى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنان «e.gov» جۇيەسى ارقىلى قۇجاتتارىن جىبەرۋگە مۇمكىندىك جاسالعان. «باع­دارلاماعا «e.gov» جۇيەسى ارقى­لى ايماقتاردان قۇجات تاپسى­رۋ­شىلاردىڭ سانى بيىل رەكورد­تىق كورسەتكىشكە جەتتى», دەدى «حا­لىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» اق پرەزيدەنتى. جالپى, باعدارلامانىڭ نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى – ەلدىڭ ين­دۋستريالىق-ين­نو­ۆاتسيالىق الەۋە­تىنىڭ ارتۋىنا وزىندىك ۇلەس قو­سۋ ەكەنى بەلگىلى. سول ءۇشىن ينجە­نەر­لىك-تەحنيكالىق باعىتتاعى ما­ماندىقتارعا باسىمدىق بەرى­لەتىنى دە راس. بىراق, بيىلعى جىلى ۇمىتكەرلەردى ىرىكتەۋدە ءبىر­شاما وزگەرىستەر دە بار ەكەن. مىسالى, وسى جىلى شەت ەلدەرگە ماگيستراتۋراعا ءتۇسۋ ءۇشىن مادەنيەت سالاسىنىڭ قىزمەت­كەر­لەرى مەن باق وكىلدەرى دە قۇجات تاپسىرا الادى. ولاردىڭ اعىلشىن تىلىنە دايىندالۋى ءۇشىن ارنايى باعدارلاما جاسالعان. بيىلعى جىلدىڭ تاعى ءبىر جاڭالىعى – دوكتورانتۋرانى وقىتۋدا split PhD جۇيەسى ەنگىزىلگەن. ياعني, عىلىمدى تاڭداعان جاستار بۇرىنعىداي 4-5 جىل شەتەلدە جۇرمەيدى. ەكى جىل ءوز ەلىمىزدە ءبىلىم السا, ەكى جىل شەت ەلدە وقيدى. ونى بىتىرگەن سوڭ دوكتورانت ەكى ديپلوم الادى. ع.نىعمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ول باعدارلاما بيىل نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە جۇزەگە اسىرىلۋدا, ال كەلەر جىلدان باستاپ ەلىمىزدىڭ باسقا دا جوعارى وقۋ ورىندارىن قامتىماق. بريفينگ بارىسىندا ع.نىع­مە­توۆ مەملەكەتىمىزدىڭ ۇدەمەلى ين­دۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دا­­مۋ باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى بەس­­جىلدىعىنا ارناپ ماماندار دايارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. «سامۇرىق-قازىنا» اق-پەن بىرلەسىپ, اقپا­رات­تىق تەحنولوگيالار سالاسى بوي­ىنشا كاليفورنيادا 100 تەح­نيكالىق مامان دايىنداۋ جوباسى ازىرلەنۋدە. بۇگىندە الەمنىڭ 30 ەلىندە تەحنيكالىق ماماندىقتار بويىنشا 800-دەن استام ادام ءبىلىم الادى. جالپى, الداعى 3 جىلدا 3,5 مىڭداي تەحنيكالىق مامان دايىنداۋ كوزدەلۋدە», دەدى ول. ول, سونداي-اق, شەتەلدە تاعىلىمدامادان وتۋگە قاتىستى دا اقپاراتتارمەن ءبولىستى. «بەيىندى مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ, وندىرىستىك كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردىڭ ينجەنەر-تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەرى شە­تەلدىك جەتەكشى مەكەمەلەردە ءبى­لى­ك­تىلىكتەرىن جەتىلدىرۋدىڭ بىرەگەي مۇمكىندىگىنە يە بولدى. بۇگىنگى تاڭدا اقش-تا, «Colo­ra­doSchoolofMines» مەكەمەسىندە «كەن ءىسى» ماماندىعى بويىنشا بەس ادام تاعىلىمدامادان وتۋدە. 10 ستيپەنديات بەرلين تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «ەنەرگەتيكا مەنەدجمەنتى» ما­ماندىعى بويىنشا تاعى­لىم­دامادان وتۋدە, الداعى ۋاقىتتا وسى وقۋ ورنىندا تاعى 4 ستيپەنديات وقۋعا كەلەدى. سونداي-اق, يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ ءوتىنىمى نەگىزىندە 19 ادام «ماشينا جاساۋ» ماماندىعى بويىنشا تاعىلىمدامادان ءوتتى», دەدى ول. «حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» اق پرەزيدەنتى تاياۋ­دا ماياميدە (اقش) وتكەن ۇلكەن كونفەرەنتسيادا «بولا­شاق» باعدارلاماسىن حالىق­ارا­لىق ساراپشىلاردىڭ ۇزدىك باع­دارلامالار قاتارىندا اتاعانىن دا ايتىپ ءوتتى. الەمدە «بولاشاققا» ۇقساس 11 عانا باعدارلاما بار. حالىقارالىق ساراپشىلار قا­زاقستاننىڭ قولدانىپ جۇرگەن مودەلىن ەڭ ءتيىمدى جانە حالىققا قولجەتىمدى, جان-جاقتى ويلاستىرىلىپ جاسالعان دەپ باعالاعان جانە ەلىمىزدىڭ بۇل باعدارلامادان وزگە ەلدەرگە قاراعاندا اناعۇرلىم ناتيجەلى جەتىستىكتەرگە قول جەت­كىزىپ وتىرعانىن بايانداعان. ايتا كەتەيىك, باعدارلاما ىسكە قوسىلعان 1993 جىلدان باستاپ بۇگىنگە دەيىنگى ارالىقتا 6954 ادام «بولاشاق» تۇلەگى اتانعان بولسا, قازىرگى كەزدە الەمنىڭ بىرقاتار دامىعان ەلدەرىندە 2092 ادام وسى باعدارلاما بويىنشا ءبىلىم الۋدا. ايگۇل سەيىلوۆا, «ەگەمەن قازاقستان».