قولداۋ مەن كومەك

قازىر قا­زاق­ستاننىڭ وكى­لەتتى ورگاندارى تۇرىك تاراپى­مەن بىر­لەسىپ, ءزىل­زالانىڭ زاردابىن جويۋ ءۇشىن قو­سىمشا كومەك كورسەتۋ ماسەلەسىن قا­راس­تىرىپ جا­تىر. وسى ماق­سات­تا توتەنشە جاع­دايلار مي­نيستر­­لىگىنىڭ قۇتقا­رۋ­شى­لارى مىنگەن ۇشاق تۇركيانىڭ گا­­ز­يانتەپ قالاسىنا مەجەلى ۋا­قىتتا جەتكەن.

قازاق قۇتقارۋشىلارى ءۇيىندى استىنان جەرگىلىكتى ماماندارمەن بىرلەسىپ, ءتىرى قالعان ايەلدى شىعارىپ الدى. جانە ءبىزدىڭ ماماندار وسى نىساننان تاعى ءبىر ادامنىڭ دەنەسىن تاپتى. قيراعان عيمارتتى تولىقتاي ارشۋ قيىندىق تۋدىرىپ, كۇردەلى جاعداي قالىپتاسقانىنا قاراماستان قۇتقارۋ جۇمىستارى تاۋلىك بويىنا جالعاسىپ جاتىر

ولار قازىر وزدەرىمەن الا بارعان تەحنيكا مەن قۇرال-جابدىقتاردى ءتۇسىرىپ, جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ تەتىگىن پىسىقتاپ العان. ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ارنايى ۋچاسكە بەكىتىلگەن. توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يبراگيم كۇلشىم­باەۆ قۇتقارۋشىلاردىڭ جۇمىس بارىسىن باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, جەر سىلكىنىسى بولعان جەردە كۇردەلى جاعداي قالىپتاسقان. قۇتقارۋشىلار ۇيىندىلەر اراسىندا قالعان ادامداردى ىزدەستىرىپ, اكەلىنگەن قۇتقارۋ جابدىقتارىن قولدانىپ جاتىر.

– گازيانتەپ قالاسىنىڭ اتاتۇرىك كوشەسىندە ەكى نىسان بويىنشا توبىمىز ەكىگە ءبولىنىپ جۇمىس ىستەپ جاتىر. قۇتقارۋ وپەراتسيالارى كەزىندە قۇلاعان ۇيلەردىڭ قيراندىلارىن قاراپ, اراسىندا قالىپ قويعان ادام بار-جوعىن تەكسەرىلەدى. ءمايىت بولسا ونى الىپ شىعۋ دا – ءبىزدىڭ مىندەت. 30 ادامنان تۇراتىن ءبىر توبىمىز ءبىر نىساندا, 10 ادامنان قۇرالعان ەكىنشى توبىمىز باسقا نىساندا ءجۇر. ولار تۇرىك قۇتقارۋشىلارىمەن بىرىگىپ جۇمىس ىستەپ جاتىر. مىنا جەردە بارلىق كۇش-قۇرال بار. كەلگەن ەرىكتىلەر تاماق جاعىن ۇيىمداستىرىپ جاتىر. قالانىڭ اكىمشىلىگى دە بىزبەن بىرگە, قاسىمىزدا, – دەدى توتەنشە جاعدايلار ۆيتسە-ءمينيسترى يبراگيم كۇلشىمباەۆ تۇركيادان جول­داعان بەينە ۇندەۋىندە.

سونىمەن قاتار قازاقستان تجم قۇتقارۋشىلارى يبراحيميلي اۋدانىندا ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا دا كىرىستى. ۆەدومستۆونىڭ مالىمەتى بويىنشا قۇتقارۋ جاساعى ەكى توپقا ءبولىنىپ, ولاردىڭ ارقايسىسى قيىن ۋچاسكەلەر – قيراعان تۇرعىن ۇيلەردى تەكسەرىپ جاتىر. ء«بىرىنشىسى – بۇل التى قاباتتى ءۇي, ونىڭ تولىق قيراۋ قاۋپى بار. جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ايتۋىن­شا, ادامدار ۇيدە قالۋى مۇمكىن. قازىرگى ۋاقىتتا كينولوگيالىق ەسەپتەر ىزدەۋ جۇمىستارىنا كىرىستى. ەگەر ادام تابىلسا, يتتەر ءتيىستى بەلگى بەرىپ, ولاردى ءۇيىندى اراسىنان شىعارىپ الۋ جۇمىستارى باستالادى. ەكىنشىسى – بۇل تولىعىمەن قيراعان تۇرعىن ءۇي, وندا ادامدار دا بولۋى مۇمكىن. جەدەل اقپارات بويىنشا قۇتقارۋشىلار ءۇيىندى استىنان قايتىس بولعان ادامنىڭ دەنە­سىن شىعاردى. مۇندا قۇتقارۋشىلار كونسترۋكتسيالاردى بولشەكتەپ, ىزدەۋ جۇمىستارىن ودان ءارى جۇرگىزۋ ءۇشىن ءۇيىندى استىنا تۇسەدى. ەكى وبەكتىدە دە قۇتقارۋشىلار ادامداردىڭ بولۋ فاكتىلەرى تولىق جويىلعانعا دەيىن جۇمىس ىستەيدى», دەلىنگەن تجم حابارلاماسىندا.

قازاقستاننان بارعان قۇتقارۋشىلاردى تاعى بىرنەشە نىساندى ارشىپ, تازالاۋ جۇمىسىنا تارتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. بۇل تۋرالى توتەنشە جاعداي مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى حابارلادى. جەرلەستەرىمىزدىڭ جۇمىسى ناتيجەسىز ەمەس. مىسالعا, ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتقان ۋچاسكەلەردىڭ جانىنداعى تۇرعىن ءۇي تولىقتاي قيراعان بولاتىن. وسى نىساندا رەسپۋبليكالىق جەدەل-قۇتقارۋ جاساعىنىڭ كينولوگيالىق قىزمەت توبىنىڭ دجەيكوب اتتى ءيىسشىل ءيتى ءۇيىندى استىندا تىرشىلىك بەلگىسى بارىن انىقتادى. ياعني ءيىسشىل يت قيراندىلاردىڭ اراسىنان ءتىرى ادامنىڭ دىبىسىن ەستىپ, بەلگى بەرگەن. دجەيكوبتىڭ ارەكەتى نەگىزىندە «تىنىشتىق مينۋتى» جاريالاندى. بۇل – كومەك سۇراعان كەزدە ادامداردىڭ ۇيىندىلەردىڭ استىنداعى داۋىستارىن ەستۋگە ارنالعان ۋاقىت. قۇتقارۋ جۇمىسى جالعاسىپ, ءۇيىندىنى ارشۋ جالعاسۋدا

قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلاردىڭ ەكىنشى توبى تۇركياعا كەشە اتتاندى. ءتيىستى تاپسىرمانى پرەزيدەنت بەردى. ەكىنشى ەشەلون قاتارىندا جەكە قۇرامنان 60 ادام, ولاردىڭ ىشىندە تجم قۇتقارۋشىلارى, اپاتتار مەديتسيناسى ورتالىعىنىڭ دارىگەرلەرى, كينولوگيالىق ەسەپتەرى بار. تجم جەدەل ارەكەت ەتۋ كۇشتەرىندە اۆاريالىق-قۇتقارۋ قۇرالدارى مەن جابدىقتاردىڭ 150-گە جۋىق جانە ءدارى-دارمەكتەردىڭ 160-تان استام ءتۇرى بار. جەر سىلكىنىسىنىڭ سالدارىن جويۋ جونىندەگى ورتالىق شتابپەن كەلىسە وتىرىپ, تجم-نىڭ ەكىنشى توبى گازيانتەپ قالاسىنداعى ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا قوسىلادى. بار­لىعى تۇركياعا اتتانعان قا زاقستاندىق قۇتقارۋشىلارىنىڭ سانى 100 ادامنان اسادى.

تۇرىك جەرىنە تابان تىرەگەن بويدا قۇتقارۋشىلاردىڭ ەكىنشى توبى دا بىردەن ىسكە كىرىسكەن. تجم رەسمي پاراقشاسىندا جەر سىلكىنىسى سالدارىنان ب ۇلىنگەن ۇيلەردىڭ كونسترۋكتسيالارىن دەمونتاجداۋ جانە ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ جەدەل كادر­لارى جۇكتەلدى. وندا قازاق­ستاندىق قۇتقارۋشىلار تۇرىك ارىپتەس­تەرىمەن بىرگە قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. تۇركياعا كەلگەن قازاق­ستاندىق قۇتقارۋشىلار كۇردەلىلىگى جوعارى نىساندارعا بەكىتىلگەن. تجم رەسمي مالىمەتى بويىنشا وتكەن تاۋلىكتە ءبىرىنشى توپ وتە كولبەۋ كەلگەن التى قاباتتى ۇيگە تولىعىمەن تەكسە­رۋ جۇرگىزگەن, ءۇي شوگىپ كەتكەن, قۇتقارۋ­شىلار قيىن جاعدايدا جۇمىس ىستەپ جاتىر. ولار ۇيگە كىرىپ ىزدەستىرۋ كەزىندە قازا تاپقان 3 ايەلدىڭ دەنەسىن تاۋىپ شىعارعان. قازىر وندا ۇيىندىلەردى تازارتۋ, قۇرىلىس كونسترۋكتسيالارىن شىعارۋ ءجۇرىپ جاتىر. ەكىنشى توپ تولىعىمەن قيراعان 9 قاباتتى ەكى ءۇيدى تەكسەرگەن, سونىمەن قاتار ولار جەرگىلىكتى قۇتقارۋشىلارمەن بىرگە زارداپ شەككەن ايەلدى شىعارىپ ال­عان. وسى وبەكتىدە قۇتقارۋشىلار 1 ادام­نىڭ دەنەسىن تاپقان. قيراۋ ورنىن­دا كۇردەلى جاعداي قالىپتاسقان. جۇمىس­تار تاۋلىك بويى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى يۋري يلين بارلىق توپتاعى قۇتقارۋ­شىلاردى جونەلتۋدىڭ الدىندا نۇسقاۋلىق وتكىزدى. مينيستر ولارعا ادامداردى ىزدەۋ جانە قۇتقارۋ بويىنشا جاۋاپتى مىندەتتەر جۇكتەلگەنىن, سونداي-اق تۇركيا ازامات­تارىنىڭ جەر سىلكىنىسىنىڭ سالدارىمەن تەزىرەك كۇرەسۋ مۇمكىندىگىنە دەگەن ءۇمىتىن اتاپ ءوتىپ, قۇتقارۋشىلارعا تۋىستارى مەن جاقىندارى اراسىنا امان-ەسەن ورالۋىن تىلەدى.

ايتا كەتەيىك, تۇركياعا جىبەرىلگەن قازاق­ستاندىق قۇتقارۋشىلار تاجىري­بەلى ماماندار, ولاردىڭ ازاماتتار­دى قۇتقارۋدا جانە ءارتۇرلى توتەنشە جاعداي­لاردى جويۋدا پراكتي­كالىق داع­دىلارى مول. ماسەلەن, تۇركى­ستان وبلىسىنان تۇرىك ەلىنە 9 دارىگەر جىبە­رىلگەن. ولاردىڭ اراسىندا تەراپەۆت, ورتوپەد, نەيروحيرۋرگ, انگيوحيرۋرگ, پروكتولوگ, حيرۋرگ, نەۆرولوگ ماماندار بار. ولاردىڭ بارلىعى تۇرىك ءتىلىن ەركىن مەڭگەرگەن. سونداي-اق تۇركىستان قالاسىنداعى ق.ا.ياساۋي اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىلارى ءبىر كۇندىك جالاقىلارىن اۋدارعان.

ال ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر مي­نيستر­لىگى تۇركيادا زارداپ شەككەن قازاق­ستان ازاماتتارىنىڭ جوق ەكەنىن مالىمدەدى.

– قازىر تۇركياداعى ديپلوماتتارى­مىز وسى ەلدەگى قازاقستان ازاماتتارى­مەن بايلانىس ورناتۋ بويىنشا بەل­سەندى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. ستۋ­دەنت­تەر اراسىندا ءتيىستى اق­پا­راتتىق حابارلاما تاراتىلدى. قازاق­ستان­نىڭ ەلشىلىگى تۇركيانىڭ توتەن­شە جاع­دايلار باسقارماسىمەن تۇراقتى بايلانىستا. وسى ۋاقىتقا دەيىن زارداپ شەك­كەن نەمەسە قازا تاپقانداردىڭ تىزى­مىن­دە ەل ازاماتتارى جوق. سونىمەن قاتار كوپتەگەن قيراعان عيماراتتىڭ استى­نان زارداپ شەككەندەردى قۇتقارۋ جۇمىستارى ءالى جالعاسىپ جاتىر, دەدى ءسىم رەسمي وكىلى ايبەك سمادياروۆ.

الايدا تۇركيادا وتاندىق كومپا­نيا­دا جۇمىس ىستەگەن قازاقستان ازاماتى تابىلماي جاتقانى تۋرالى الەۋمەتتىك جەلىدە اقپارات تارادى. تۇركياداعى جويقىن جەر سىلكىسىنەن كەيىن قازاقستان ازاماتى ميرۋس قۇرماشەۆ جوعالىپ كەتكەن.

– دوسىمىز, Astana Hub تەحنوپار­كى­نىڭ حالىقارالىق اگەنتى ميرۋس قۇر­ماشەۆ تۇركياداعى ءزىلزالا كەزىن­دە جو­عا­لىپ كەتتى. اعاسى المات قۇر­ما­شەۆ­تىڭ ايتۋىنشا, جەر سىلكى­نىسى كەزىن­دە ول تۇركيانىڭ حاتاي قالاسىندا بول­عان. سودان بەرى ونىمەن بايلانىس ءۇزىل­دى. وتباسى مەن دوستارى الاڭداپ, جان-جاقتى ىزدەستىرۋدە, بىراق ءالى دە ەش­قان­داي حابار-وشار جوق, – دەپ حابارلادى Astana Hub باس ديرەكتورى ماعجان ما­ديەۆ. ونىڭ سوزىنشە, ميرۋستىڭ باۋى­رى مەن دوستارى, قازاقستاندىق ەرىكتى­لەر ونى ىزدەۋ ءۇشىن تۇركياعا ۇشىپ كەتكەن.

سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى بولسا بۇل جاعدايعا قاتىستى تۇسىنىك بەرە المايتىنىن, جوعالعان ازاماتتىڭ تۋىستارى تۇركياداعى قازاقستان كونسۋلدارىنا حابارلاسۋ كەرەگىن ايتتى.

تۇركياداعى جاعدايعا بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى وكىلەتتى ورگان­دار­عا شۇعىل كومەك كورسەتۋدى تاپ­سىر­عانى بەلگىلى. وسى ورايدا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مي­نيستر­لىگىنىڭ ۇيلەس­تىرۋىمەن ۇلتتىق ۆولون­تەرلەر جەلى­سى تۇركيادا جەر سىلكىنى­سىنەن زارداپ شەككەندەرگە گۋماني­تار­لىق كومەك جيناۋ ءىس-شاراسىن باستادى.

«گۋمانيتارلىق كومەك رەسپۋبليكا­لىق ماڭىزى بار بارلىق قالالار مەن وبلىس ورتالىقتارىنداعى «Birgemiz» وڭىر­لىك ۆولونتەرلەر فرونت-وفيس­تەرى­نىڭ كەڭسەلەرىندە ۇيىمداستى­رىلىپ, ۇلتتىق ۆولونتەرلىك جەلىسى ارقىلى قازاقستانداعى تۇركيا ەلشىلى­گىنە تاپ­سىرىلادى. تۇركيا ەلشىلىگىنە بارىپ, ءزىلزالادا وپات بولعانداردىڭ وتباسى­لارىنا كوڭىل ايتىپ, زارداپ شەككەن­دەردىڭ تەز ساۋىعىپ كەتۋىنە تىلەكتەس­تىك ءبىلدىردىم. سونىمەن بىرگە ۆولونتەر­لەر تاراپىنان جاسالاتىن كومەك تۋرا­سىندا پىسىقتادىق», دەپ جازدى اق­پا­رات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا.

بيلىكپەن بىرگە ەل بەلسەندىلەرى, قاراپايىم تۇرعىندار دا باۋىرلاس ەلگە كومەك قولىن سوزىپ جاتىر. جۋرناليست نۇربەك بەكباۋ زارداپ شەككەن حالىققا كيىز ءۇي جىبەرۋگە نيەت ءبىلدىرىپ, حالىققا وي تاستادى. بۇل باستامانى ول ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسى ارقىلى جەتكىزدى.

«تۇركياعا ءجۇز شاقتى كيىز ءۇي جىبەرسەك؟ ءزىلزالادان ۇيلەرى قيراپ قال­عان حالىق اشىق دالادا وتىر. سۇيەگى جەڭىل, قۇلامايتىن كيىز ءۇي شوشىپ وتىرعان بۇقاراعا پسيحيكالىق قاتەرسىز كوڭىل كۇي سىيلار ەدى. ناۋرىز مەيرامىندا ءار وبلىستا جۇزدەگەن كيىز ءۇي تىگىلەدى. اكىمدىكتەر وڭىردە قانشا كيىز ءۇي بارىن بىلەدى. جيناپ, تۇركياعا جىبەرەيىك. وسى جولى ناۋرىز تويلاماي-اق قويالىق. اقشاڭقان كيىز ۇيلەر تىگىلىپ, «اتاجۇرتتان كومەك كەلدى» دەگەن ءسوزدىڭ پسيحولوگيالىق سالما­عى الاپات. ءارى دوستىعىمىز, تۋىس­تى­عىمىز وسىندايدا ارتادى», دەدى نۇربەك بەكباۋ.

قازىر تۇركيادا ون ەلدىڭ 1000-عا جۋىق قۇتقارۋشى مامانى زارداپ شەككەن نىسان­داردا جۇمىس ىستەپ جاتىر. الاپات كەسەل ورىن العان كۇننەن باستاپ بۇل ەلگە ازەربايجاننان – 400, قازاق­ستاننان – 100, رەسەيدەن – 100, بەلارۋس رەسپۋب­ليكا­سىنان – 64, قىرعىزستاننان – 63, گرۋ­­زيادان – 60, وزبەكستاننان – 60, مول­دوۆا­دان – 55, تاجىكستاننان – 50,  ەستونيادان – 44 قۇتقارۋشى اتتانعان.