پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين بيىلعى قاڭتار ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ينفلياتسيا 1,1%-دى قۇراعانىن, ونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك بويىنشا ينفلياتسيا 1,4%-دى, ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار ينفلياتسياسى 0,9%-دى, اقىلى قىزمەتتەر بويىنشا 0,7%-دى قۇراعانىن جەتكىزدى. وڭىرلەر بولىنىسىندە ازىق-ت ۇلىك ينفلياتسياسىنىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيى استانا مەن شىمكەنتتە (2,2%-دان), قىزىلوردا جانە سولتۇستىك قازاقستان (1,8%), اقتوبە (1,7%) جانە ۇلىتاۋ (1,5%) وبلىستارىندا بايقالدى.
الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى باعاسىنىڭ يندەكسى جىل باسىنان بەرى 1,7%-دى قۇرادى. اپتا سايىن ديناميكا ءار ءتۇرلى دەڭگەيدە – +0,3/+0,4%. ماڭعىستاۋ (3,4%), ۇلىتاۋ (2,8%) وبلىستارىندا جانە استانا قالاسىندا (2,5%) باعا قاتتى وسكەن. اتاپ ايتقاندا, پياز 22,5%-عا, كۇرىش 5,2%-عا, قىرىققابات 4,1%-عا, ءسۇت پەن ءسابىز 3,1%-عا, كارتوپ 3,0%-عا, كەسپە 2,6%-عا قىمباتتادى.
بۇدان باسقا, اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنەن ءونىمدى ساتۋعا دەيىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن كەلىسىمشارت جاساۋعا فورۆاردتىق ساتىپ الۋ تەتىگى ەنگىزىلدى. بۇگىنگى تاڭدا 2022 جىلعى ەگىن كەلىسىمشارتى بويىنشا ناقتى قورلار: پياز – 110%, كارتوپ – 105%, ءسابىز – 87%, قىرىققابات – 70%. قازىر ساۋدا وبەكتىلەرى ارقىلى پيازدى ساتۋ تۋرالى تاپسىرما بەرىلدى.
ازىق-ت ۇلىك قورى تۋرالى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆ, ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ مونيتورينگى تۋرالى ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ باسشىسى جاندوس شايماردانوۆ باياندادى.
ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆ, ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى بەرىك ابدىعالي ۇلى جانە استانا قالاسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك وڭىرلەردەگى باعانى تۇراقتاندىرۋ شارالارى جايىنا توقتالدى.
ءاليحان سمايىلوۆ 2023 جىلعا ارنالعان نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى - 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ينفلياتسيانىڭ دەڭگەيىن 9,5%-دان اسىرماۋ ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن بارلىق وڭىرلەردىڭ ازىق-ت ۇلىك باعاسىن تۇراقتاندىرۋ, اسىرەسە, ماۋسىمارالىق كەزەڭدە باعانى ۇستاپ تۇرۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس ىستەۋ قاجەت.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, اكىمدىكتەرگە بارلىق قاجەتتى تەتىكتەر ۇسىنىلدى, قاراجات ءبولىندى. دەسە دە جەرگىلىكتى جەرلەردە اتالعان ماسەلەگە سالعىرت قاراۋدىڭ سالدارىنان باعا ءالى دە ءوسىپ جاتىر. بۇل رەتتە پرەمەر-مينيستر وڭىرلەرگە پياز بويىنشا كەلىسىمشارت جاساۋ تاپسىرىلعانىن مىسال رەتىندە ايتتى.
«اكىمدەر ءونىم كولەمى جەتكىلىكتى دەپ بىرنەشە رەت ايتتى. وندا پياز نەلىكتەن قىمباتتايدى؟ ءبىزدىڭ ەلىمىزدە پياز كوپ وسەدى. الايدا باعانى تومەندەتۋ ءۇشىن پياز ەكسپورتىنا تىيىم سالىپ, شۇعىل شارالار قابىلداۋعا ءماجبۇر بولدىق», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى رەسپۋبليكاداعى فورۆاردتىق ساتىپ الۋ تەتىگى ءبىرىنشى كەزەكتە وندىرۋشىلەردى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن قايتا فورماتتالعانىن ايتتى. الايدا اكىمدىكتەر دەلدالداردى كوبەيتە وتىرىپ, جەتكىزۋشىلەرگە قاراجات ءبولۋدى جالعاستىرىپ وتىر.
«وڭىرلەرگە ءتيىمدى باعامەن تۇراقتاندىرۋ قورلارىن تولتىرىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى», دەدى پرەمەر-مينيستر.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, جىل باسىنان بەرى ساۋدا سالاسىنداعى زاڭنامانى بۇزۋشىلىق فاكتىلەرى جوق, دەگەنمەن بارلىق اكىمدىكتەرگە ءتيىستى وڭىرلىك كوميسسيالاردىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋ ءۇشىن الگوريتمدەر مەن ۇسىنىمدار جىبەرىلگەن ەدى.
«الايدا وڭىرلەردى كوميسسيا وتىرىستارىن وتكىزۋگە «قيناعانداي ەتىپ» ماجبۇرلەپ وتىرمىز. ونىڭ ءوزى دە ەشقانداي ناتيجە بەرىپ وتىرعان جوق. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن: ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنە باعانى تۇراقتاندىرۋ – ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ اسا ماڭىزدى مىندەتى. جۇمىسقا نەمقۇرايدى قاراۋ ورىن السا جانە ناتيجە بولماسا, ءتيىستى شەشىمدەر قابىلدانادى. بۇل تۋرالى بۇعان دەيىن دە ايتىلىپ كەلگەن», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت باسشىسى ساتىپ الۋ-ساتۋ كەزىندەگى تاۋارلار كولەمى مەن باعاسىن ەرەكشە باقىلاۋعا الۋدى تاپسىردى. وسى ورايدا پرەمەر-مينيستر اكىمدىكتەردەن تەك باقىلاۋ-كاسسالىق اپپاراتتاردى قولداناتىن ساۋدا وبەكتىلەرىندە تۇراقتاندىرۋ قورلارىنان ونىمدەردى ساتۋدى جۇزەگە اسىرۋدى تالاپ ەتتى.
سونداي-اق ول بارلىق اۋدانداردى قامتي وتىرىپ, تۇراقتى نەگىزدە ارنايى جارمەڭكەلەر وتكىزۋ جانە باعانى, كولەمدى, قارسى مىندەتتەمەلەردى جانە ايىپپۇل سانكتسيالارىن بەلگىلەۋ جونىندەگى مىندەتتى شارتتاردى كورسەتە وتىرىپ, فورۆاردتىق ساتىپ الۋ شارتىنىڭ بىرىڭعاي فورماتىن ازىرلەۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
