كەشە اقوردادا مەملەكەتتىك حاتشى ادىلبەك جاقسىبەكوۆتىڭ قاتىسۋىمەن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى اياسىنداعى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جانە قحا عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسى عىلىمي-ساراپشىلىق جۇمىسىنىڭ جاڭا ءمىندەتتەرى تۋرالى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. كەڭەس جۇمىسىنا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىلىعى, قازاقستان پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتتارى, مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولار وكىلدەرى, وڭىرلىك عىلىمي-ساراپشىلىق توپتاردىڭ باسشىلارى, عىلىم جانە شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسيا وكىلدەرى قاتىستى.
جيىندا ءسوز العان مەملەكەتتىك حاتشى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى, قحا-نىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋ تۇجىرىمداماسى جانە پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ قحا-نىڭ XXI سەسسياسىندا بەرگەن تاپسىرمالارى اياسىنداعى مەملەكەتتىك ەتنوساياساتتى عىلىمي-ساراپشىلىق سۇيەمەلدەۋ جۇمىسىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى مەن باعىتتارىن ايقىندادى. بۇل كەڭەستىڭ ەلدەگى بىرلىكتى ساقتاۋعا ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقانىنا توقتالدى. «ءححى عاسىر – عىلىمنىڭ عاسىرى. بۇگىنگى زاماندا بارلىق جۇمىسقا عىلىمي نەگىز كەرەك. ەل دامۋىنا قاجەتتى ءاربىر جوباعا ساراپتاما جاسالۋى ءتيىس. سونىڭ ىشىندە, ەتنوسارالىق قاتىناستى عىلىمي زەرتتەۋ – ماڭىزدى ماسەلە. سوڭعى جىلدارى الەمدە بولىپ جاتقان وزگەرىستەردى بىلەسىزدەر. دەمەك, ءاربىر مەملەكەت ءۇشىن تۇراقتىلىق قاجەت. ال تاتۋلىق بار جەردە ەل داميدى, ەكونوميكا وسەدى. سوندىقتان, ەلباسى بۇل ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارىپ كەلەدى.
بۇل باعىتتا پرەزيدەنت وتاندىق عالىمداردىڭ الدىنا ۇلكەن مىندەت جۇكتەپ وتىر. بۇل مىندەتتەر «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا ناقتى كورسەتىلگەن. ءبىز بۇگىنگى وتىرىستا پرەزيدەنت جۇكتەگەن مىندەتتەردى جاڭا ساپادا ورىنداۋدىڭ جولدارىن ايقىندايمىز. عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ جوسپارىن بەكىتەمىز», دەدى ءا. جاقسىبەكوۆ ءوز سوزىندە.
وسىلاي دەي كەلە, ول بۇل وتىرىستىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXI سەسسياسىنان كەيىن وتكىزىلىپ وتىرعانىن, ال ول سەسسيانىڭ ءوزى اسسامبلەيانىڭ تاريحىنداعى ماڭىزى ايرىقشا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «سەبەبى, بۇل سەسسيادا مەملەكەت باسشىسى اسسامبلەيا ينستيتۋتىن جانە مەملەكەتتىك ەتنوساياساتتىڭ بارلىق جۇيەسىن نىعايتۋعا تاپسىرما بەردى. بىرىنشىدەن, ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن قازاقستان پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى جانىنان اسسامبلەيانىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتەتىن «قوعامدىق كەلىسىم» مەكەمەسى قۇرىلدى. بۇل – اسسامبلەيانىڭ ءوزىنىڭ ساياساتىن ءجۇزەگە اسىرۋ تەتىگىنە قول جەتكىزگەنىن, وسى ماقساتقا مەملەكەتتىك رەسۋرستاردىڭ باعىتتالعانىن, ال بۇل ءوز كەزەگىندە ينستيتۋت قىزمەتى ءتيىمدىلىگىنىڭ ارتقانىن كورسەتەدى. وسىعان ۇقساس قۇرىلىمدار ەلىمىزدىڭ وزگە دە وڭىرلەرىندە قۇرىلدى. بۇل اسسامبلەيانىڭ بارلىق جۇيەسىنىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋعا سەرپىن بەرەتىن بولادى», دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.
ءا.جاقسىبەكوۆ 2015 جىل – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جىلى بولىپ بەلگىلەنگەنىن, وسىعان وراي, اسسامبلەيا جىلىن جانە كونستيتۋتسيانىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ ءۇشىن ءىس-شارالاردىڭ ۇلتتىق جوسپارى ازىرلەنىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى. «بۇل ءىس-شارالاردىڭ بارلىعى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXI عاسىرداعى جاڭا ميسسياسىن ايقىنداپ كورسەتۋى ءتيىس. سونداي-اق, بۇل قوعامدىق ينستيتۋت قىزمەتىنىڭ جاڭا باعىتتارى دا بەلگىلەنىپ وتىر. ولارعا الداعى ۋاقىتتا ايرىقشا ءمان بەرىلەتىن بولادى. ماسەلەن, لوندوندا بريتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ باستاماسىمەن «نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم ورتالىعى» قۇرىلادى. ول قازاقستاننىڭ ەتنوسارالىق ساياساتىن ناسيحاتتايتىن جوعارى دەڭگەيدەگى حالىقارالىق ۇنقاتىسۋ الاڭى بولماق. جالپى العاندا, بۇل اتقارىلاتىن شارالاردىڭ باسى عانا. قازىرگى گەوساياسي قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ ورىستەۋى جاعدايىندا مەملەكەتتىك ساياساتتى قايتا قۇرۋدا عىلىمنىڭ ماڭىزى زور. سوندىقتان, ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – عىلىمي ساراپشىلار جۇرگىزەتىن زەرتتەۋلەردىڭ ساپاسىن, وزەكتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ», دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.
وتىرىس بارىسىندا قحا قىزمەتىن عىلىمي-ساراپشىلىق تۇرعىدان قولداۋ, ەل بىرلىگى مەن قوعامدىق كەلىسىم سالاسىندا جانە قازاقستانداعى ەتنوسارالىق احۋالدىڭ قازىرگى جاعدايىنا عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ, ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى عىلىمي ساياساتتى ازىرلەۋ ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتارالىق ىنتىماقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى مەملەكەت باسشىسى تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. قحا عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسىنىڭ جۇمىسى تۋرالى ەسەبى جانە باسقا دا ۇيىمداستىرۋشىلىق ماسەلەلەر قارالدى. سونىمەن قاتار, عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەستىڭ جۇمىسى بويىنشا حاتتامالىق تاپسىرمالار بەرىلدى.
جيىن سوڭىندا اسسامبلەيانىڭ جانە عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەستىڭ مۇشەلەرى تاۋەلسىزدىكتى, ەل بىرلىگىن نىعايتۋعا, مادەنيەتارالىق ۇنقاتىسۋدى دامىتۋعا جانە قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى تاربيەلەۋگە قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى ءۇشىن ماراپاتتارعا يە بولدى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ.
جيىندا ءسوز العان مەملەكەتتىك حاتشى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى, قحا-نىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋ تۇجىرىمداماسى جانە پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ قحا-نىڭ XXI سەسسياسىندا بەرگەن تاپسىرمالارى اياسىنداعى مەملەكەتتىك ەتنوساياساتتى عىلىمي-ساراپشىلىق سۇيەمەلدەۋ جۇمىسىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى مەن باعىتتارىن ايقىندادى. بۇل كەڭەستىڭ ەلدەگى بىرلىكتى ساقتاۋعا ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقانىنا توقتالدى. «ءححى عاسىر – عىلىمنىڭ عاسىرى. بۇگىنگى زاماندا بارلىق جۇمىسقا عىلىمي نەگىز كەرەك. ەل دامۋىنا قاجەتتى ءاربىر جوباعا ساراپتاما جاسالۋى ءتيىس. سونىڭ ىشىندە, ەتنوسارالىق قاتىناستى عىلىمي زەرتتەۋ – ماڭىزدى ماسەلە. سوڭعى جىلدارى الەمدە بولىپ جاتقان وزگەرىستەردى بىلەسىزدەر. دەمەك, ءاربىر مەملەكەت ءۇشىن تۇراقتىلىق قاجەت. ال تاتۋلىق بار جەردە ەل داميدى, ەكونوميكا وسەدى. سوندىقتان, ەلباسى بۇل ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارىپ كەلەدى.
بۇل باعىتتا پرەزيدەنت وتاندىق عالىمداردىڭ الدىنا ۇلكەن مىندەت جۇكتەپ وتىر. بۇل مىندەتتەر «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا ناقتى كورسەتىلگەن. ءبىز بۇگىنگى وتىرىستا پرەزيدەنت جۇكتەگەن مىندەتتەردى جاڭا ساپادا ورىنداۋدىڭ جولدارىن ايقىندايمىز. عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ جوسپارىن بەكىتەمىز», دەدى ءا. جاقسىبەكوۆ ءوز سوزىندە.
وسىلاي دەي كەلە, ول بۇل وتىرىستىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXI سەسسياسىنان كەيىن وتكىزىلىپ وتىرعانىن, ال ول سەسسيانىڭ ءوزى اسسامبلەيانىڭ تاريحىنداعى ماڭىزى ايرىقشا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «سەبەبى, بۇل سەسسيادا مەملەكەت باسشىسى اسسامبلەيا ينستيتۋتىن جانە مەملەكەتتىك ەتنوساياساتتىڭ بارلىق جۇيەسىن نىعايتۋعا تاپسىرما بەردى. بىرىنشىدەن, ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن قازاقستان پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى جانىنان اسسامبلەيانىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتەتىن «قوعامدىق كەلىسىم» مەكەمەسى قۇرىلدى. بۇل – اسسامبلەيانىڭ ءوزىنىڭ ساياساتىن ءجۇزەگە اسىرۋ تەتىگىنە قول جەتكىزگەنىن, وسى ماقساتقا مەملەكەتتىك رەسۋرستاردىڭ باعىتتالعانىن, ال بۇل ءوز كەزەگىندە ينستيتۋت قىزمەتى ءتيىمدىلىگىنىڭ ارتقانىن كورسەتەدى. وسىعان ۇقساس قۇرىلىمدار ەلىمىزدىڭ وزگە دە وڭىرلەرىندە قۇرىلدى. بۇل اسسامبلەيانىڭ بارلىق جۇيەسىنىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋعا سەرپىن بەرەتىن بولادى», دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.
ءا.جاقسىبەكوۆ 2015 جىل – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جىلى بولىپ بەلگىلەنگەنىن, وسىعان وراي, اسسامبلەيا جىلىن جانە كونستيتۋتسيانىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ ءۇشىن ءىس-شارالاردىڭ ۇلتتىق جوسپارى ازىرلەنىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى. «بۇل ءىس-شارالاردىڭ بارلىعى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXI عاسىرداعى جاڭا ميسسياسىن ايقىنداپ كورسەتۋى ءتيىس. سونداي-اق, بۇل قوعامدىق ينستيتۋت قىزمەتىنىڭ جاڭا باعىتتارى دا بەلگىلەنىپ وتىر. ولارعا الداعى ۋاقىتتا ايرىقشا ءمان بەرىلەتىن بولادى. ماسەلەن, لوندوندا بريتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ باستاماسىمەن «نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم ورتالىعى» قۇرىلادى. ول قازاقستاننىڭ ەتنوسارالىق ساياساتىن ناسيحاتتايتىن جوعارى دەڭگەيدەگى حالىقارالىق ۇنقاتىسۋ الاڭى بولماق. جالپى العاندا, بۇل اتقارىلاتىن شارالاردىڭ باسى عانا. قازىرگى گەوساياسي قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ ورىستەۋى جاعدايىندا مەملەكەتتىك ساياساتتى قايتا قۇرۋدا عىلىمنىڭ ماڭىزى زور. سوندىقتان, ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – عىلىمي ساراپشىلار جۇرگىزەتىن زەرتتەۋلەردىڭ ساپاسىن, وزەكتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ», دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.
وتىرىس بارىسىندا قحا قىزمەتىن عىلىمي-ساراپشىلىق تۇرعىدان قولداۋ, ەل بىرلىگى مەن قوعامدىق كەلىسىم سالاسىندا جانە قازاقستانداعى ەتنوسارالىق احۋالدىڭ قازىرگى جاعدايىنا عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ, ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى عىلىمي ساياساتتى ازىرلەۋ ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتارالىق ىنتىماقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى مەملەكەت باسشىسى تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. قحا عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسىنىڭ جۇمىسى تۋرالى ەسەبى جانە باسقا دا ۇيىمداستىرۋشىلىق ماسەلەلەر قارالدى. سونىمەن قاتار, عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەستىڭ جۇمىسى بويىنشا حاتتامالىق تاپسىرمالار بەرىلدى.
جيىن سوڭىندا اسسامبلەيانىڭ جانە عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەستىڭ مۇشەلەرى تاۋەلسىزدىكتى, ەل بىرلىگىن نىعايتۋعا, مادەنيەتارالىق ۇنقاتىسۋدى دامىتۋعا جانە قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى تاربيەلەۋگە قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى ءۇشىن ماراپاتتارعا يە بولدى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ.
