اشىقتىق, تيىمدىلىك, ەسەپتىلىك, جاۋاپتىلىق

كەشە «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ورتا­لىق اپپاراتىندا پارتيالىق باقىلاۋ كو­ميتەتىنىڭ وتىرىسى ءوتتى. وندا پارتيانىڭ قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرىنەن مەملە­كەتتىك ورگاندارعا جولداناتىن ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىن قاراۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. وتىرىسقا «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باۋىرجان بايبەك قاتىستى. جيىنعا توراعالىق ەتكەن «نۇر وتان» پارتياسى پارتيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتا­تى قۋانىش سۇلتانوۆ تالقى­لا­ناتىن ماسەلە ءوزىنىڭ وزەكتى­لىگىمەن ەرەكشەلەنەتىنىنە توق­تال­دى. كوميتەت توراعاسىنىڭ اتاپ وتۋىنشە, ازاماتتاردىڭ ءوتىنىش­تەرىن قاراۋ زامان تالابىنا جاۋاپ بەرۋى ءتيىس. بۇل ماسەلەدە بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن قو­عامدىق ينستيتۋتتاردىڭ جاۋاپ­كەرشىلىگى ەرەكشە ءرول اتقا­رادى. مەملەكەت باسشىسى ءوز جول­داۋىندا ەلىمىزدى الەمدەگى اسا دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسۋ مىندەتىن قويىپ وتىر. سوندىقتان پارتيا وسى باعىتتا باسەكەلەستىككە قابىلەتتىلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتۋى قاجەت. «پارتيانىڭ جۇمىسىن جان­دان­دىرۋ ماقساتىندا وتكەن جىلى «ەلەكتروندى پارتيا» جوباسى جۇزەگە اسىرىلا باستادى, – دەدى قۋانىش سۇلتانوۆ. – بۇل ازا­ماتتاردىڭ وتىنىشتەرىن قاراۋدىڭ اشىقتىعى مەن تيىمدىلىگىن ارت­تىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى». پارتيالىق باقىلاۋ كومي­تەتىنىڭ توراعاسى, سونداي-اق, وسى جىلدىڭ ساۋىرىندە وتكەن وتىرىستا كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ ناتيجەلەرىنەن دە حاباردار ەتتى. ول پارتيالىق جارنانى ءوز ۋاقىتىندا تولەۋدى ۇيىمداستىرۋعا قاتىستى. وسىعان بايلانىستى پارتيالىق باقىلاۋ كوميتەتى وڭىرلىك باقىلاۋ كوميسسيالارىمەن اتالعان ماسەلە بويىنشا وتىرىستار وتكىزگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە وتكەن بەس ايدا پارتيالىق جارنا تولەۋ 100 پايىزعا قامتاماسىز ەتىلدى. پارتيالىق ءتارتىپ نىعايدى. بۇل كوميتەتتىڭ ەڭ باستى ماسەلەسىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. كۇن تارتىبىندەگى ماسەلە بوي­­ىن­شا «نۇر وتان» پارتياسى ءتور­ا­عاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باۋىرجان بايبەك ءسوز سويلەدى. «نۇر وتان» بيلىك پارتيا­سى بول­عاندىقتان, ءبىز تازا جانە اشىق جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك, – دەدى باۋىرجان بايبەك. – حالىقتىڭ جانە پارتيالاستاردىڭ الدىندا ەسەپتىلىك بولۋى قاجەت. حالىق پەن پارتيا اراسىندا تىكەلەي بايلانىس ورناتىلۋى ءتيىس. بۇگىندە پارتيا 12 جوبانى ىسكە اسىرۋدى قولعا الىپ وتىر. سونىڭ ءبىرى – «كەدەرگىسىز كەلەشەك» جوباسى. اتالعان جوبا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ الەۋ­مەتتىك جاعدايىن كوتەرۋگە باعىت­تالعان». مەملەكەت باسشىسى پار­تيانىڭ حV سەزىندە سويلەگەن سوزىندە ءححى عاسىرداعى كوشباسشى پار­تيا – جالپىحالىقتىق باقى­لاۋ­دىڭ باس­تى قۇرالى دەپ اتاپ كورسەتكەن ەدى. «سوندىقتان «نۇر وتان» مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ باسىن قوسا وتىرىپ, حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن بيلىككە جەت­كىزۋلەرى كەرەك, – دەدى پارتيا ءتورا­عاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. – ال ونىڭ نەگىزگى قۇرا­لى – پارتيالىق باقىلاۋدى, پار­تيالىق جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەي­تۋ. سەبەبى, پارتيانىڭ ساياسي دوكتريناسىندا كورسەتىلگەن ازاماتتارعا قىزمەت ەتەتىن مەم­لەكەت ۇستانىمىنا سايكەس, بۇقارا مەن بيلىك قارىم-قاتى­ناسىنىڭ مۇلدە جاڭا سيپاتتا, تەك ارىپتەستىك پەن زاڭدى بۇلجىتپاي ورىنداۋ نەگىزىندە قالىپتاستىرۋدى تالاپ ەتەدى. ەگەر الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنەمىز دەسەك, ءبىز ارقاشان دا حالىقتىڭ سەنىمىنە يە بولۋىمىز قاجەت». كوپشىلىكتىڭ «نۇر وتان» پارتياسىنا دەگەن سەنىمى جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. ءسوز بارىسىندا شەشەن بۇعان ناقتى مالىمەتتەر دە كەلتىردى. باۋىرجان بايبەكتىڭ اتاپ وتكەنىندەي, پارتيا ءتورت نەگىزگى قاعيدات بويىنشا جۇمىس ىستەۋدە. ول – اشىقتىق, تيىمدىلىك, حالىق الدىندا ەسەپ­تىلىك جانە جاۋاپتىلىق. «نۇر وتان» – ازاماتتىق قوعام سۋبەك­تىسى. بۇگىندە پارتيانىڭ 241 قوعامدىق قابىلداۋ ورنى ءتيىمدى جۇمىس ىستەيدى. وتكەن جىلدىڭ وزىندە عانا پارتيانىڭ وسى قابىلداۋ بولمەلەرىنە 800 مىڭ ادام وتىنىشپەن كەلىپتى. ءوتى­نىشتەردىڭ 130 مىڭى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قاراستىرۋىنا جولدانعان. ال 40 پايىزدان استامى جەرگىلىكتى جەرلەردە شەشىمىن تاۋىپتى. «بيىلعى جىلدىڭ بەس ايىندا, – دەدى ول وسى جونىندە, – ازامات­تاردان 200 مىڭ ءوتىنىش ءتۇستى. بۇگىنگى كۇنى ونىڭ 75 پايىزى شەشىلدى, قالعانى قاداعالاۋعا الىندى». قوعامدىق قابىلداۋ ءبول­مە­لەرىنىڭ جاڭاشا جۇمىس ىستەۋى ءوز ناتيجەسىن كورسەتىپ وتىر. ءبىرىن­شىدەن, ول ءار ءوڭىردىڭ, ءار اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاع­دايى تۋرالى ناقتى ستاتيستيكا قالىپتاستىرۋعا, ەكىنشىدەن, پار­تيانىڭ سايلاۋالدى تۇعىر­ناماسىن جۇزەگە اسىرۋ موني­تورينگىن جۇرگىزۋگە جانە مەملەكەتتىك, سالالىق باعدارلا­مالاردىڭ ءتيىمدى ورىندالۋىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وتىرىستا, سونداي-اق, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حاتشىسى قۇمار اقساقالوۆتىڭ بايان­داماسى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپ­تى حاتشىسى سەرىكبول مۋسي­نوۆ­تىڭ, ءبىلىم جانە عىلىم مينيس­تر­لىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى ءاليا عاليموۆانىڭ, الماتى وبلى­سىنىڭ اكىمى اڭسار مۇسا­حانوۆتىڭ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىر­زاحمەتوۆتىڭ ەسەپتەرى تىڭدالدى. اتالعان ماسەلە بويىنشا پارتيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى مايرا ايسينا, سەرگەي گروموۆ, يرينا ارونوۆا, ءانۋار ءىلياسوۆا, ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ پىكىر ءبىلدىردى. وتىرىستىڭ قورى­تىن­دىسىندا ازاماتتاردىڭ ءوتى­نىشتەرىمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندە ۇسىنىمدار جاسالدى. ءاليسۇلتان قۇلانباي, «ەگەمەن قازاقستان».