ەكونوميكا • 26 قاڭتار, 2023

قارجى پيراميداسى شىعىنعا باتىردى

630 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە «قارجى پيراميداسىن قۇرۋ جانە جەتەكشىلىك ەتۋ», ياعني قىلمىستىق كودەكستىڭ 217-بابى بويىنشا قوزعالاتىن قىلمىستىق ءىس سانى بىرتىندەپ ازايىپ كەلە جاتىر. 2020-2021 جىلمەن سالىستىرعاندا پوليتسياعا قارجى الاياقتارىنىڭ ۇستىنەن ارىزدانۋ دەرەگى اجەپتاۋىر ازايدى دەيدى ساراپشىلار. سويتسە دە, قارجى پيراميداسى سالدارىنان كەلگەن شىعىن ءالى دە ۇلكەن كولەمدە قالىپ وتىر.

قارجى پيراميداسى  شىعىنعا باتىردى

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «EQ»

2019 جىلى قارجى پيراميدا­سى­ن جاساۋشىلارعا قاتىس­تى قىلمىستىق ءىس سانى سالىستىر­ما­لى تۇردە از بولدى, ال پان­دە­ميانىڭ ءبىرىنشى جىلىندا ول بىردەن جەتى ەسە, ياعني 24-تەن 180-گە دەيىن وسكەن. كەلگەن شىعىن مولشەرى 2020 جىلى 1,59 ملرد تەڭگەدەن 6,17 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتقان. 2021 جىل قازاقستاندا قارجى پيراميداسىن قۇرۋشىلار ءۇشىن ناعىز گۇلدەنگەن كەزەڭ بولعانعا ۇقسايدى.

«ولاردىڭ جۇمىسىنىڭ اۋقى­­­مى ارتىپ, مەگاپوليستەن وڭىر­­­لەرگە دەيىنگى ارالىقتا تارا­لا باس­تادى. جاڭا قىلمىستىق ءىس سانى از بولعانىمەن, كەلتىرىل­گەن شىعىن بىرنەشە ەسە ءوسىپ شىعا كەلدى – 33,34 ملرد تەڭگە­گە دەيىن. بۇل قىلمىستىق كودەكس­تە قار­جىلىق پيراميدالار تۋرا­لى 217-باپ بولەك كورىنىس تاپ­قان 2015 جىلدان بەرگى باس پروكۋراتۋرانىڭ ستاتيستيكا جۇر­­گىزە باستاعان كەزەڭنەن كەيىن تىر­­­­كەلىپ وتىرعان رەكوردتىق سوما. 2022 جىلدىڭ قاڭتار-قا­را­­شاسىندا سالىمشىلاردىڭ اق­شا­سىن تارتقان قارجىلىق الاياق­تىق بويىنشا 127 جاعداي تى­ركەلدى. 2021 جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا كور­سەت­كىش 24,8 پايىزعا ازايدى. ال­دانىپ قالعان ازاماتتار سانى 1,2 مىڭنان 625-كە دەيىن تومەن­دە­دى. اتاپ ءوتۋ كەرەك, ستاتيستيكادا تەك پوليتسياعا ارىز جازعان زارداپ شەگۋشىلەر عانا ەسكەرىلىپ وتىر», دەپ حابارلادى Ranking ساراپشىلارى.

باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىق­تىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپ­كە الۋ كوميتەتىنىڭ دە­رە­گى بويىنشا 2022 جىلدىڭ قاڭتار-قاراشاسى ارالىعىندا الاياقتار قالتا­سى­نا 8,11 ملرد تەڭگە سالىپ بەرگەن. ولاردى قايتارۋ مۇلدە مۇمكىن ەمەس. سومانىڭ نەبارى 4 پايىزعا جۋىعى, شامامەن 325 ملن تەڭگە عانا وتەل­گەن. الاياق­تار­دىڭ ەسەپ­شو­تىنا تۇسكەن اق­شا­نىڭ كەرى قايت­پاي­تى­نىن الدىڭعى جىل­دار­دا­عى دەرەك تە دالەلدەيدى. 2018 جىلى بۇكىل شىعىن سوماسىنىڭ 1,07 پايىزى, ال 2019-2021 جىلدارى بار بولعانى 1 پايىزى عانا قاي­تا­رىلعان.

2022 جىلدىڭ ەسەپتى كەزە­ڭىن­دە سوتتا قارالعان قىل­مى­س­­تىق ءىس سانى (92) ءبىر جىل بۇرىن­عى­مەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە از (229). سونىڭ ءبىرازى جىلدار بويى كولەڭكەلى شارۋاسىن دوڭ­گە­لەتىپ كەلگەندەردىڭ اقىرعى ايالداماسىنا اينالىپتى.

«30 جەلتوقساندا سارىارقا اۋ­داندىق سوتىندا (استانا قا­لا­سى) اۆتوبيزنەس سالاسىندا پيراميدا جۇيەسىن قۇرعان الماتى جانە استانا قالالارىنداعى اۆتوسالوندار جەلىسىنىڭ بەس قىز­مەت­كەرىنە ۇكىم شىعارىلدى. ولار اۆتوموبيلدەردى نارىقتىق باعا­دان تومەن ساۋدالاعان. ون­داي كولىكتەردى الۋ ءۇشىن ال­دىن الا تولىق تولەم جاساپ, ءبىر جارىم اي كۇتۋ قاجەت. 2019 جىل­دىڭ ناۋرىزىنان 2021 جىلدىڭ قازانىنا دەيىنگى ارالىقتا جالعان سالوندار 300 زارداپ شە­گۋشىدەن 7,5 ملرد تەڭگە ال­عان. ءار ادامنان الىنعان جارنا كولەمى 1 ملن مەن 660 ملن تەڭگە ارالىعىندا. شىعىن سول كۇيى وتەلمەدى. جالعان جۇيەنى قۇرۋشىلار باستاپقى كەزەڭدە ءوز ۋادەلەرىن ورىنداعاندىقتان, ۇزاق ۋاقىت بويى جۇمىس ىستەي العان. اۆتوكولىكتى ساتۋ تۋرالى قۇجاتتار زاڭ تۇرعىسىنان وتە ساۋاتتى تولتىرىلعاندىقتان ادامدار وعان ەش كۇمان كەلتىرمەگەن», دەپ مالىمدەدى Ranking.

قارجىلىق مونيتورينگ اگەنت­­­­­­­تىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ازا­ماتتار ءبىر-اق ساتتە كوم­­پا­­نيا­لاردا قارجى پيرامي­دا­سى­نىڭ بەلگىلەرى بار-جوعىن تەكسەرە الادى. اگەنتتىك ازىرلەگەن Telegram مەسسەندجەرىندەگى بوت ازا­ماتتارعا قارجىلىق پيرا­مي­داعا تارتاتىن الاياقتاردىڭ ارەكەتتەرىنەن قورعانۋعا كومەك­تەسەدى. «پايدالانۋشى كوم­پا­­­نيانىڭ/ۇيىمنىڭ سايتىنا, Instagram پاراقشاسىنا, Vkontakte توبىنا نەمەسە Telegram ارناسىنا https://internet.zzz (com, ru, kz جانە ت.ب.) نەمەسە internet.zzz (com, ru, kz جانە ت.ب.) فورماتىندا سىل­تەمە ەنگىزۋى كەرەك. سونىمەن قا­تار سىزگە تابىس ۇسىناتىن كوم­­پانيانىڭ بسن-ى ارقىلى تەك­­سەرۋگە بولادى. ىسكە قوسۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە Telegram مەسسەندجەرىندە ءبىر اككاۋنتتان تاۋلىگىنە 5 رەتتەن كوپ سۇراۋ جىبەرۋ مۇمكىن ەمەس. 2022 جىلى اگەنتتىك قارجى پيراميدالارىن ۇيىمداستىرۋ فاكتىسى بويىنشا 85 قىلمىستىق ءىستى اياقتادى. بيىل 29 قارجى پيراميداسى جويىلدى. 15 ءىس بويىنشا ۇكىم شى­عارىلىپ, 23 ادام سوتتالدى», دەلىنگەن اگەنتتىك حابارلاما­سىن­دا.

 

سوڭعى جاڭالىقتار