قوعام • 25 قاڭتار، 2023

كرەاتيۆتى بۋىن: ولار كىمدەر؟

63 رەت كورسەتىلدى

ەلوردادا «Creative تابىس تاريحى» جوباسى اياسىندا شىعارماشىل جاس­تارمەن كەزدەسۋ ءوتتى. يگى باس­تامانى «Kazakh Tourism» كومپانياسى ۇيىمداستىردى. مۇنداعى ماقسات – قازاقستاندىقتاردى جەرگىلىكتى دارىن يەلەرىمەن تانىس­تىرۋ.

«Creative تابىس تاريحى» جوباسى – ەلىمىزدەگى كرەاتيۆتى يندۋستريا كونتسەپتسياسىن دامىتۋدىڭ جاڭا فورماتى. ويتكەنى ۇيىمداستىرۋشىلار وسىلايشا جاستاردى شابىتتاندىرىپ، ولاردىڭ تىڭ جوبالارىن نارىققا ەنگىزۋدى كوزدەپ وتىر.

العاشقى كەزدەسۋگە جينالعان كوپشى­لىك حالىقارالىق «Red Bull BC One World» 2019 جارىسىنىڭ ءفيناليسى، تمد جانە شەتەلدەگى كوپتەگەن جارىستىڭ جەڭىم­پازى نيكولاي چەرنيكوۆپەن اڭگى­مەلەستى. سۇحباتتان بولەك، جوباعا جينال­عاندار برەيك-دانس شەبەرىنىڭ 20 جىلدىق شىعارماشىلىق جولى باياندالعان «The documentary of Killa Kolya» دەرەكتى ءفيلمىن تاماشالادى.

– ماعان نەگىزى سوزدەن گورى، كەز كەلگەن دۇنيەنى ءىس جۇزىندە دالەلدەۋ وڭاي. وسىدان ءتورت جىل بۇرىن ءۇندىستاندا وتكەن حالىقارالىق «Red Bull BC One World» بايقاۋىندا فينالدا نيدەرلاندىق برەيك-دانس شەبەرىنە ەسەمدى جىبەرىپ الدىم. الەۋمەتتىك جەلىدەگى كورەرمەندەرىم بۇعان ءوز پىكىرلەرىن ايتىپ، ويىن ءبىلدىردى. اقپاراتتىق پورتالدار دا جارىسا جازدى. تەلەارنالار دا بىرنەشە رەت سۇحباتقا شاقىردى. بايقاۋدان كەلگەن سوڭ دوس­تارىممەن كەزدەسىپ، اقىلداستىق. بۇل جاعدايدا ءۇنسىز قالۋعا بولمايتىنىن ءتۇسىندىم. جولداستارىمنىڭ ءبىرى كونكۋرس تۋرالى، شىعارماشىلىعىم جونىندە شاعىن بەينەماتەريال ءتۇسىرۋدى ۇسىندى. كەلىستىم. بۇرىننان بىرگە جۇمىس ىستەيتىن قاراعاندىلىق جەرلەستەرىمنەن كومەك سۇرادىم. ىسكە بىردەن كىرىسىپ كەتتىك. بارلىعىن ءوز قاراجاتىمىزعا جاسادىق، سەبەبى ەشكىمنەن قارجىلاي قولداۋ بولمادى. وسى تۇسى قيىنعا ءتۇستى. ارتىنشا ەلدەگى كارانتين سالدارىنان قولىمىز تاعى ءجىپسىز بايلاندى. ۇيدەن شىعا الماي قالدىق. الايدا ۋاقىتىمىزدى بوس وتكىزبەي، ۆيدەونى ودان ءارى ساپالى ەتىپ تۇسىرۋگە نيەتتەندىك. وسىلايشا جاڭادان ستسەناري جازىلىپ، كوپشىلىككە ۇسىندىق، – دەدى ن.چەرنيكوۆ.

كارتينا رەجيسسەرى ارسەني مەن اندرەي تاركوۆسكي اتىنداعى سىي­لىقتىڭ يەگەرى، ءبيشىنىڭ دوسى – داۋلەت توقاەۆ. ول وسى ۋاقىتقا دەيىن تانىمال رەپ-ورىنداۋشى سكريپتونيت، گۋف پەن حيپ-حوپ ۇزدىگى حاسكي جانە كومپوزيتور ماكس كورج سىندى رەسەيلىك ارتىستەرمەن جۇمىس ىستەگەن. ال كينوتۋىندىنىڭ مونتاجىن ءادىلحان دۇيسەمباەۆ جاساپتى.

ءادىلحان دۇيسەمباەۆ – 10 جىلدان استام بەينەتۇسىرىلىم، فوتوسۋرەت جانە مونتاج جۇمىستارىمەن اينالىسادى. ول ءوزىنىڭ تالانتى مەن ەڭبەكقورلىعىنىڭ ارقاسىندا الەمگە ايگىلى ءانشى Rihanna جانە Levi’s، Snipes، Schoolboy Q برەندىنىڭ بەينەكادرلارىن مونتاجداعان.

– دەرەكتى ءفيلمنىڭ نەگىزگى ماقساتى – قازاقستانداعى حيپ-حوپ مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋ ءارى جاستاردى ونەرگە باۋلىپ، جىگەرلەندىرۋ. بايقاعانىمداي، ءوز ويىڭدى، ۇسىنىستارىڭ مەن دارىنىڭدى كورسەتۋگە بارلىق مۇمكىندىك جاسالعان. ەش شەكتەۋ جوق. جاستار ۇنەمى ماعان حابارالاسىپ، كەڭەس سۇراپ، ۇسىنىستارىن ءبىلدىرىپ جاتادى. مەن ولارعا ءاردايىم قازاقستانمەن شەكتەلىپ قالماي، قازىرگى اقپاراتتىق قوعام ۇسىنىپ وتىرعان مۇمكىندىكتەردى قالت جىبەرمەي، الەمدىك ارتىستەرگە، رەجيسسەرلەرگە كرەاتيۆتى ويلارىن ۇسىنا بەرۋگە جول سىلتەيمىن. وسىدان ەكى-ءۇش جىل بۇرىن مەن وسىلاي ىستەدىم. ارينە، ولار ماعان جاۋاپ قاتپادى. بىراق ريانامەن بولعان شۋدان كەيىن 3 جىل وتكەن سوڭ، سول پروديۋسەرلەر، رەجيسەرلەر حابارلاستى. قازىر ولار مەنىڭ پاراقشاما جازىلىپ، بىرلەسكەن جوبا جاساۋدى ۇسىنۋدا، – دەدى ءا.دۇيسەمباەۆ.

ايتا كەتەيىك، جوبا اياسىندا مۇنداي باسقوسۋلار ەندى ايىنا ءبىر رەت تۇراقتى وتكىزىلمەكشى. شىعارماشىلىق تۋريزم باسقارماسىنىڭ باسشىسى يرينا حاريتونوۆانىڭ پايىمداۋىنشا، كەز كەلگەن سالانىڭ جارقىن ءارى بەلسەندى وكىلدەرى جاستارعا ۇلگى بولۋى كەرەك. سوندىقتان كەزدەسۋدە تالانتتى جىگىتتەرگە رەسمي تۇردە كرەاتيۆتى يندۋستريا امباسسادورلارى اتاعى بەرىلدى.

– نەگىزى قازاقستاندا ونەرلى جاس­تار بارشىلىق. كوپ جاعدايدا ولاردى شەتەلدىكتەر مويىنداعان سوڭ عانا ءبىلىپ جاتامىز. ءبىز وسى نارسەنى وزگەرتۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. شىعارماشىل تۇلعالاردى ءوزىمىزدىڭ ورتامىزدا ايتىپ، حالىق اراسىندا ناسيحاتتاپ، وزگەلەردى شابىتتاندىرعىمىز كەلەدى. الداعى ۋاقىتتا جىگىتتەردى قولداپ، ىشكى جانە حالىقارالىق نارىقتا ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن بار كۇشىمىزدى سالامىز. ولار ءوز ونەرى ارقىلى قازاقستاننىڭ كرەاتيۆتى كەڭىستىگىنىڭ بىرەگەي، شەكسىز ەكەنىن حالىقارالىق ارەنادا تانىستىرادى. وسىلايشا، كرەاتيۆتى يندۋستريا ارقىلى ۇلتتىق كودىمىز، ۇلتتىق بىرەگەيلىگىمىزدى كورسەتەمىز، – دەدى ي.حاريتونوۆا.

قازىر دۇنيە ءجۇزى بويىنشا مادەني، شىعارماشىلىق «وندىرىستەن» تۇسەتىن تابىس جىلىنا 2،3 ترلن دوللاردى قۇرايدى. يۋنەسكو بولجامى بويىنشا كرەاتيۆتى يندۋستريا سەكتورى ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا الەمدىك ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 10 پايىزىنا دەيىن ءوسۋى مۇمكىن. ياعني جاھاننىڭ الدىڭعى قاتارلى ەلدەرى شىعارماشىلىق پەن تىڭ يدەيانى تابىس كوزىنە اينالدىرۋعا شىنداپ كىرىسكەن.  كەيبىرىنىڭ وزىق تاجىريبەسى بىزگە ۇلگى.

ماسەلەن وڭتۇستىك كورەياداعى كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ دامۋى تاڭداي قاقتىرادى. مۇندا وسىدان 14 جىل بۇرىن ارنايى كرەاتيۆتى كونتەنت اگەنتتىگى قۇرىلىپتى. تەك 2012-2016 جىلدار ارالىعىندا كورەي مادەنيەتىنىڭ ەكسپورتى 4،6 ميلليارد دوللاردان 6،3 ميلليارد دوللارعا دەيىن وسكەن. سانداردىڭ بۇلاي شارىقتاۋىنا الەمدى تامساندىراتىن كورەي تەلەحيكايا­لارى سەپ. بۇعان تانىمال انشىلەرى دە ءوز ۇلەسىن قوسقان.

الىستى ساراپتاماي-اق، كينودان اجەپتاۋىر تابىس تاۋىپ وتىرعان تۇرىك اعايىنداردى دا مىسالعا كەلتىرسەك بولادى. تۇركيانىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى تاڭدى-تاڭعا ۇرىپ، جال­عاسا بەرەتىن سەريالداردان ەل بيۋد­جەتىنە جىل سا­يىن 350 ميلليون دوللار كولەمىندە تابىس تۇسەتىنىن ما­لىم­دەگەن ەدى. بۇگىندە تانىمال كينو­تۋىن­دىنىڭ تۇسىرىلگەن جەرىن كورۋ­گە قۇش­تار جان كوپ. مۇنداي تاجى­ريبە الەم ەلدەرىنە تاڭسىق ەمەس. ايگىلى «ساقي­نالار ءامىرشىسى» «ۆلاس­تەلين كولەتس» ءفيلمى تۇسىرىلگەن سوڭ جاڭا زەلان­دياعا قاراي اعىلعان تۋريس­تەر سانى 40 پايىزعا ارتقان-دى.

باسقانى بىلاي قويعاندا، پرەزي­دەنت پارمەنىمەن ەلىمىزدە يندۋستريا­نىڭ ءدال وسى ءتۇرىنىڭ مۇمكىندىگىن مولىنان پايدالانۋعا باسا نازار اۋدارىلدى. جوبانى ۇيىمداستىرۋشىلار­­دىڭ كرەاتيۆتى كەڭىستىكتى دامىتۋدى قول­عا الۋداعى تۇپكى ماقساتى دا شىعار­ماشىلىق پەن تىڭ يدەيانى تابىس كوزىنە اينالدىرۋ. 

سوڭعى جاڭالىقتار

ىقپالدى ءماجىلىس مىنبەرى

پىكىر • بۇگىن، 21:54

كەزەكتى بەلەس

پىكىر • بۇگىن، 21:52

ينفلياتسيا بارومەترى نە دەيدى؟

ەكونوميكا • بۇگىن، 21:43

نەسىبەنى ارتتىراتىن نەسيە

ايماقتار • بۇگىن، 21:37

سىردىڭ كۇرىشى – سىرتقى نارىقتا

ەكونوميكا • بۇگىن، 21:34

اسكەري توپوگراف

قوعام • بۇگىن، 21:08

ءبىر جىلدا 100 كىتاپ وقىعان

قوعام • بۇگىن، 21:00

كۇي رۋحى اسقاقتاعان كەش

ونەر • بۇگىن، 20:59

كەدەرگى فيلوسوفياسى

رۋحانيات • بۇگىن، 20:55

دۋبلياجدىڭ دارابوزى

ونەر • بۇگىن، 20:48

ءبىزدىڭ ليۋي-كو

ونەر • بۇگىن، 20:46

شوقان بەينەسىندەگى ساعي

كينو • بۇگىن، 20:44

ومىرمەن قوشتاسۋ ءانى

ونەر • بۇگىن، 20:42

رۋح

سپورت • بۇگىن، 20:38

تاۋ شاڭعىسىن قالايتىندار كوپ

قىسقى سپورت • بۇگىن، 20:34

باپ كەم بە، باق كەم بە؟

بوكس • بۇگىن، 20:27

كونە قۇمىرا جانە كەستەلى تەرى

جادىگەر • بۇگىن، 20:14

فينالدا جولى بولمادى

تەننيس • بۇگىن، 20:11

الەم كۋبوگىندە جۇلدە الدى

سپورت • بۇگىن، 20:08

ءتورت رەت تىزە بۇكتىردى

حوككەي • بۇگىن، 20:07

ۇقساس جاڭالىقتار