وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق الەۋەتى

كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى شولپان ىلمۇحانبەتوۆا بريفينگ وتكىزدى. وندا نەگىزىنەن ەۋرا­زيالىق ينتەگراتسيا اياسىنداعى ءوڭىر­ارا­لىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ناتيجەلەرى ءسوز بولدى. الدىمەن ول ءوڭىردىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمىنان قىسقاشا حا­بار­دار ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى وبلىستىڭ سىرت­قى ساۋداداعى تاۋار اينالىمى 10 ميلليارد دوللاردى قۇرا­عان. بۇل 2012 جىلعىمەن سالىس­تىرعاندا 15 پايىزدان استامعا كوپ. مۇنىڭ 9 ميلليارد دوللارى ەكسپورتقا شىعارىلعان تاۋار­لاردىڭ ۇلەسىنە تيەدى. «كەدەن وداعىنىڭ جۇمىس ىستەي باستاۋى ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق كورسەتكىشىنە جاڭاشا سەرپىن بەرەتىنى بايقالىپ وتىر, – دەدى شولپان ىلمۇحانبەتوۆا. – وتكەن جىلدىڭ وزىندە عانا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ رەسەي مەن بەلارۋس ەلدەرى اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 113 پايىزدى قۇراپ, 217 ميلليون دوللارعا جەتتى. ونىڭ ىشىندە رەسەيمەن 14 پايىزعا, بەلارۋسپەن 6 پايىزعا ارتتى». شولپان ىلمۇحانبەتوۆا وب­لىستىڭ رەسەي مەن بەلارۋس كا­سىپ­ورىندارى اراسىنداعى باي­لانىستارعا دا توقتالدى. اكىم ورىن­باسارىنىڭ اتاپ وتۋىنشە, وبلىس­تىڭ كاسىپورىندارى رەسەي­لىك جانە بەلارۋستىك كومپانيالارمەن بىرلەسكەن جاعدايدا ءتۇرلى تاۋارلار ءوندىرۋدى, جۇك تاسىمالداۋدى جولعا قويعان. بۇگىندە وبلىستا جانە اتالعان ەلدەر اۋماقتارىندا 300-گە جۋىق بىرلەسكەن كاسىپورىن جۇمىس ىستەپ كەلەدى. «بىرلەسكەن كاسىپورىنداردىڭ ويداعىداي جۇمىس ىستەۋى جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە تۇسەتىن قارجى كولەمىن ارتتىرا تۇسۋدە, – دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىن­باسارى. – مىسالى, وتكەن جى­لى بىرلەسكەن كاسىپورىنداردان بيۋد­جەتكە تۇسكەن قاراجات 13 پايىزعا ارتتى». ماڭعىستاۋ وبلىسىندا ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىنىڭ باعاسى رەس­پۋب­ليكا بويىنشا ەڭ جوعارى ەكە­نىن ستاتيستيكالىق مالىمەتتەر كورسەتەدى. الداعى جىلدارى بۇل ماسەلە شەشىمىن تاباتىن سەكىلدى. «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق شەڭبەرىندە بىرقاتار بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ كوز­دەلىپ وتىر, – دەدى شولپان ءىل­مۇ­حانبەتوۆا وسى جونىندە. – وبلىسقا ازىق-ت ۇلىكتىڭ 85 پايىزعا جۋىعى وزگە ايماقتاردان اكەلىنەدى. مى­سالى, ءسۇت پەن كوكونىس تۇرلەرىنىڭ بار­لىعى دەرلىك رەسەي مەن بەلا­رۋستەن جەتكىزىلەدى دەۋگە بولادى. وسىنى ءسال دە بولسا ازايتۋ ماقساتىندا بۇدان ەكى جىلداي بۇرىن بەلارۋسكە بارىپ, ولار­دىڭ اگروقالاشىقتارى ءتاجىري­بە­لەرىمەن تانىسقان ەدىك. ەندى بەلورۋستەرمەن بىرلەسىپ, اگروقالاشىق سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز». شولپان ىلمۇحانبەتوۆا, سون­داي-اق, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق جۇمىس ىستەي باستاعان سوڭ, وبلىسقا ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ اعىلاتىنى جونىندە دە ءوز ويىن ءبىلدىردى. «قازىرگى كەزدە ءبىزدىڭ وبلىستا رەسەي مەن بەلارۋستىڭ ءبىر مىڭعا جۋىق ازاماتى جۇمىس كۇشى رەتىندە تىركەلگەن, – دەدى ول. – وڭىردە بىرقاتار ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. سول جوبالار ىسكە قوسىلعان سوڭ, تاعى ءبىر مىڭعا تارتا مامان كەلەدى دەپ جوسپارلانۋدا. ولار بىلىكتىلىگى جوعارى ماماندار بولۋى ءتيىس. ويتكەنى, وتە سيرەك جانە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى يگەرۋگە بىلىكتى, تاجىريبەلى ماماندار قاجەت. بۇل ماماندار مۇناي-گاز سەكتورى مەن ماشينا جاساۋ سالاسىنا تارتىلادى». ءاليسۇلتان قۇلانباي, «ەگەمەن قازاقستان».