سانيتارلىق جاعداي تالاپقا ساي

ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ءداستۇرلى بريفينگ ءوتتى. باسقوسۋدىڭ بۇل جولعى قوناقتارى تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەر جانداربەك بەكشين مەن اتالعان اگەنتتىك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان ۇرانحاەۆ بولدى. بريفينگتە ەلىمىزدەگى سا­ني­تاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق جاع­داي, تۇتىنۋشىلار قۇقىقتارىن قور­عاۋ مەن ەلىمىزدىڭ ىشكى نار­قىندا ءونىمنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قام­تاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى ايتىلدى. جانداربەك بەكشين اعىمداعى جىلدىڭ وتكەن كەزەڭىندە رەس­پۋب­ليكاداعى سانيتاريالىق-ەپي­دەميولوگيالىق جاعداي تۇراقتى ەكەندىگىن ايتا كەلە, جىل  سايىن مەملەكەت ينفەكتسيالىق اۋرۋ­لاردىڭ الدىن الۋعا  قوماقتى قارجى ءبولىپ وتىراتىندىعىن جەتكىزدى. ماسەلەن,   سوڭعى 7 جىلدا تۇرعىنداردى ينفەكتسيالىق اۋرۋلارعا قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋعا بولىنەتىن قارجىنىڭ كولەمى 12 ەسەگە ارتىپ, 15 ملرد. تەڭگەنى قۇراعان. بالالاردى قىزامىققا قارسى ۆاك­تسيناتسيالاۋ قىزىلشاعا جانە ەپيدەميالىق پاروتيتكە, b تيپىندەگى گەموفيلدىك ينفەك­تسيا­عا قارسى ارالاس ۆاكتسينالار جۇرگىزىلەدى جانە پنەۆموكوكك ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينا­تسيالاۋ كەزەڭ-كەزەڭمەن ەنگىزى­لەدى. اعىمداعى جىلدىڭ وتكەن كەزەڭىندە وبا, تىرىسقاق, قۇتىر­ما, تۋليارەميا, كۇيدىرگى, كون­گو-قىرىم گەمورراگيالىق قىز­باسى, ءىش سۇزەگى سەكىلدى اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالىق اۋرۋلارمەن تۇرعىنداردىڭ سىرقاتتانۋىنىڭ بىردە-ءبىر جاعدايى تىركەلمەگەن. جىل سايىن رەسپۋبليكادا ينفەكتسيالىق اۋرۋلارعا قارسى 3,8 ميلليونعا جۋىق ادام ەگىلەدى. سوڭعى 20 جىلدا قىزامىقپەن سىر­قاتتانۋشىلىق – 291, كوكجو­تەل – 21, ديفتەريا – 96, ەپيدە­ميا­لىق پاروتيت 122 ەسەگە كەمى­گەن. ەگۋگە دەيىنگى كەزەڭمەن سا­لىس­تىرعاندا (ۆاكتسيناتسيا 1998 جى­لى باستالعان) بالالار اراسىندا «ۆ» ۆيرۋستىق گەپاتيتىمەن سىر­قاتتانۋشىلىق 137 ەسەگە ازاي­عان. بيىلعى جىلدىڭ 5 ايىنىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا رەسپۋبليكادا قىزىلشانىڭ 167 جاعدايى ءتىر­كەلگەن, ال 2013 جىلى 73 جاعداي تىركەلىپتى. جاز مەزگىلى باستالۋىنا باي­لانىستى, سوڭعى ناتيجەسى تۇتى­نۋشىلاردىڭ دەنساۋلىعىنا اسەر ەتەتىن سانيتاريالىق تالاپتاردىڭ بۇزىلۋى انىقتالادى.  بيىلدىڭ وزىندە رەسپۋبليكا بويىنشا قو­عامدىق تاماقتانۋ كاسىپورىن­دارىنىڭ قىزمەتىمەن بايلانىستى تاماقتان ۋلانۋدىڭ 3 جاعدايى جانە جاپپاي تۇرمىستىق 1 جاعداي ورىن العان. جيىندا, سونىمەن قاتار, باس سانيتار بيزنەستىڭ جۇكتەمەسىن ازايتۋ بويىنشا اگەنتتىكتىڭ اتقارىپ وتىرعان جۇمىسىنا دا توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, ەپيدەميالىق ماڭىزى جوعارى وبەكتىلەرگە قاتىستى تەكسەرۋ توقسان سايىن جارتى جىلدا ءبىر رەت, ەپيدەميالىق ماڭىزى ورتاشا وبەكتىلەرگە قاتىستى قازىرگى جارتىجىلدىقتىڭ ورنىنا جىلىنا ءبىر رەت جۇرگىزىلەتىن بولادى, ياعني اتالعان توپتار بويىنشا جوسپارلى تەكسەرۋلەردىڭ جيىلىگىن 2 ەسەگە قىسقارتۋ ۇسىنىلادى. باقىلاۋداعى وبەكتىلەردىڭ جالپى سانىنىڭ 60 پايىزدان استامىن قۇرايتىن ەپيدەميالىق ماڭىزى ەلەۋسىز وبەكتىلەر بويىنشا جوس­پارلى تەكسەرۋلەردى تولىق بولدىرماۋ ۇسىنىلماق. وسىلايشا, جوسپارلى تەكسەرۋلەردىڭ جالپى سانىن 3 ەسەگە دەيىن قىسقارتۋ ۇسىنىلادى. نۇرلان ۇرانحاەۆ ءوز كەزە­گىندە اگەنتتىك قىزمەتىنىڭ باسىم­دى باعىتتارىنىڭ ءبىرى ءونىم­نىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار بولىپ تابىلاتىنىن ايتتى. سونداي-اق, ول ۇستىمىزدەگى جىلعى 7 ماۋسىمدا ۇكىمەت قاۋ­لىسىمەن تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇ­قىق­تارىن قورعاۋ جۇيەسىن جەتىل­دىرۋدىڭ 2014-2015 جىلدارعا ار­نالعان كەشەندى جوسپارى بەكىتىلگەنىن اتاپ كورسەتتى. ءابدىراحمان قىدىربەك, «ەگەمەن قازاقستان».