داۋلەتكەرەيدىڭ كۇيى «جىگەر» تۋرالى جازباعان ونەرتانۋشى از. اتى ايتىپ تۇرعانداي شىعارما تەرەڭنەن تىنىس تارتا وتىرا, رۋحىڭدى شىنىقتىرادى. بىلايشا ايتقاندا, سانا-سەزىمىڭدى تاربيەلەيدى. تەبىرەنىسكە تولى مۇنشا تۋىندىنى شىعارعان جۇرەكتىڭ قازىناسىنا ەرىكسىز قايران قالاسىڭ. كەمەلدىگىنە باس يەسىڭ. سودان بارىپ, تىڭداي-تىڭداي تۋىندى تۋرالى ىزدەنە باستايسىڭ. اقسۇيەك باپاس (داۋلەتكەرەي) كەشكەن تازا دا تەكتى تاعدىر ءتانتى ەتەدى. ونى ءبىز جازۋشى, كۇيشى تالاسبەك اسەمقۇلوۆ پەن كەمەڭگەر اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ اڭگىمەسىنەن جەتە تاني تۇسەمىز, باسقاسىن ايتپاعاندا.
«تاتتىمبەتتى باتىستىڭ قاي كومپوزيتورىنا ۇقساستىرار ەدىڭ؟ بۇل جەردە مەن فورمانى ايتىپ تۇرعانىم جوق. تەك قانا رۋح جانە ءار كومپوزيتوردىڭ ءوز ەلى ءۇشىن ءمانى, وسىنى عانا ايتىپ وتىرمىن» دەيدى اسەكەڭ.
تالاسبەك اسەمقۇلوۆ بولسا شوپەن مەن گريگتى قوسسا تاتتىمبەتكە تاتىپ قالاتىنىن ايتادى.
– ال داۋلەتكەرەي… كىمگە ۇقسايدى؟
– تەكتىلىگى, ادامگەرشىلىگى, ىزگىلىگى, كىرپياز بەكزاتتىعى جاعىنان وعان تەڭ كەلەتىن ادام جوق, – دەيدى سۇلەيمەنوۆتىڭ سۇراعىنا ت.اسەمقۇلوۆ. تولقىپ كەتكەن اسەكەڭ «براۆو!» دەسە كەرەك.
اڭگىمە وسىنشاما داڭعايىر تۇلعا داۋلەتكەرەيدىڭ «جىگەرىنە» كەلگەندە ءبىز مىنا وقيعاعا سوقپاي تاعى كەتە الماس ەدىك. «جىگەر» تۋرالى كەزىندە ا.زاتاەۆيچ, ا.جۇبانوۆ, تاعى باسقا مەن دەگەن قازاق مۋزىكاتانۋشىلارى جازعانىن بىلەمىز. ال شىعۋ تاريحىنا قاتىستى مىنا ءبىر سوزگە توقتالماي وتۋگە بولا ما؟
«يساتاي مەن ماحامبەت ولگەننەن كەيىن قۇرمانعازى كوپكە دەيىن تورەلەرمەن قىرعيقاباق بولىپ ءجۇرىپتى. داۋلەتكەرەيدىڭ دە شابارماندارىنا ايبات شەگىپ, تالاي رەت ايتاتىنىن ايتىپتى. كۇندەردىڭ كۇنىندە قۇرمانعازىنىڭ اۋىلىنا داۋلەتكەرەيدەن حابارشى كەلدى, تورە بۇكىل دومبىراشىنى ءوزىنىڭ اق ورداسىنا قوناققا شاقىرىپ جاتىر. بىراق بۇل شاقىرىستىڭ ءبىر شارتى بار, «ەگەردە قۇرمانعازى بۇرىنعى كۇرەڭ قاباعىن قويىپ تابالدىرىعىمنان اتتاسا عانا باسقالار شاقىرىلادى دەپ سالەم ايتتى تورەم», دەيدى شابارمان. قۇرمانعازى ارى ويلاپ, بەرى ويلاپ, اقىرىندا داۋلەتكەرەيدىڭ اۋىلىنا اتتانىپتى. تورە قوناقتاردى جاتقىزىپ قويىپ كوپكە دەيىن كەلمەپتى. اقىرى ءبىر اپتاداي جاتىپ, قوناقتار اقىلداسىپتى. وسىلاي قىمىز ءىشىپ, ەت جەپ جاتا بەرەمىز بە, باپاس ەندى كورىنبەسە, اۋىلىمىزعا قايتا بەرەمىز دەسىپتى. سوندا عانا داۋلەتكەرەي قوناقتارىنا كەلىپ سالەم بەرىپتى. جۇمىسباستى بولعانىن ايتىپ كەشىرىم سۇراپ, قوناقتارمەن ءماجىلىس قۇرىپ وتىرىپتى. سودان دومبىراسىن الدىرىپ, قۇلاقكۇيىن كەلتىرىپ ايتتى دەيدى. «جاميعات, مەن سەندەردى ۇلكەن ءبىر سەبەپپەن شاقىرتىپ ەدىم. جاڭادان ەكى كۇي شىعاردىم. مەنىڭ سىنشىم سەندەرسىڭدەر. سەندەر نە ايتاسىڭدار — سول بولادى. توپان جانە جىگەر دەگەن ەكى بۇركىتىم بار ەدى. اڭعا شىققاندا سول ەكەۋىنەن بىردەي ايىرىلدىم. بىرەۋى تاسقا ءتۇسىپ ءولدى, بىرەۋىن كوكجال قاسقىر شايناپ ءولتىردى. مىنە, سول كۇيدى تىڭداڭدار». بۇكىل بوكەيدىڭ كۇيشىلەرى تاڭعاجايىپ ەكى كۇيدى تىڭداپ, ۇناتىپ, سول جەردە جاتتاپ ۇيرەنىپ, ەلدى-ەلگە تاراتىپ الىپ كەتىپتى. باسقالار اتتانىپ جاتقاندا قۇرمانعازى تورەنىڭ اۋىلىندا قالىپ قويىپتى. كەلەسى كۇنى جولعا شىققاندا, داۋلەتكەرەي تورەدە جوق ادەتپەن قوناعىن ءبىر كوش جەرگە شىعارىپ سالىپتى. سوندا اۋىلدان ۇزاعاننان كەيىن قۇرمانعازى ءدۇرس ەتىپ اتتان ءتۇسىپ, داۋلەتكەرەيدىڭ ۇزەڭگىسىنەن ۇستاپ تۇرىپ كەشىرىم سۇراپتى. سويتسە بۇل ەكى كۇي, شىندىعىندا يساتاي مەن ماحامبەت سىندى ەكى قىرانعا ارنالعان ەكەن عوي. «مەن اق پاتشا مەن قازاقتىڭ اراسىنداعى دانەكەرمىن. ال يساتاي مەن ماحامبەتتەي ەرلەرىم ولگەندە مەن دە وسى الاش قۇرلى قايعىردىم. مەنى سوكپەڭدەر» دەگەنى ەكەن عوي داۋلەتكەرەيدىڭ.
«ا.زاتاەۆيچ بۇل كۇيگە اسا جوعارى باعا بەرەدى. ول چايكوۆسكييدىڭ «پاتەتيكالى سيمفونياسىنىڭ» ءتورتىنشى بولىمىمەن تەڭەيدى. شىنىندا دا «جىگەر» كۇيى – وتە تەرەڭ, مۋزىكالىق ءتىلى باي, قۇرىلىسى ەرەكشە, ينتوناتسيالىق جاعى تاڭعالارلىق, دامۋى, مەلوديكاسى, ديناميكاسى كوپ كۇيدە كەزدەسپەيتىن جان-جاقتى, ۇلكەن فيلوسوفيالى شىعارما» دەپ باعالايدى احمەت جۇبانوۆ.
ءيا, ءبىز تانۋعا تىرىسىپ جۇرگەن «جىگەر» وسىلاي ەكەن. وكىنىشتىسى – سانا-سەزىمىن ءبىر, اسسا ەكى تاكتىلى داڭعازا مەن شۋعا قۇرىلعان اۋەنسىماق تۇساۋلاعان بۇگىنگى تىڭدارمان بۇعان قۇلاق قۇرىشىن قاندىرا المايتىندىعىندا.
