رەسپۋبليكالىق باسىلىمداردىڭ ءبىرازى قۇرىلىمدىق وزگەرىستەردى باستان كەشتى. قۇرىلتايشىسى وبلىستىق اكىمدىك بولىپ كەلگەن وڭىرلىك گازەتتەردە دە وزگەرىس بار, ءبىرازى مەدياحولدينگتەرگە بىرىكتى. ال قالالىق, اۋداندىق باسىلىمداردىڭ كوپشىلىگىنىڭ مەنشىك يەسى وزگەرىپ, جەكەمەنشىككە ءوتتى. ورتالىقتان شىعاتىن گازەتتەر ماماننان تاپشىلىق كورمەۋى مۇمكىن. ال جەرگىلىكتى باسىلىمداردىڭ باستى ماسەلەسى كادر جەتىسپەۋشىلىگى بولىپ وتىر. اسىرەسە, تالاي قالام يەسىنىڭ شىعارماشىلىق سوقپاعىنىڭ باستاۋى بولعان اۋداندىق گازەتتەردىڭ احۋالى الاڭداتادى. تارالىمى تومەندەپ, جۇمىس ىستەيتىن مامان تاپپاي وتىرعان ولارعا زاماناۋي تەحنولوگيا ەنگىزۋدىڭ ءوزى قول جەتپەس ارمانعا اينالعان.
دەگەنمەن جۇيەلى جۇمىس ارقاسىندا اقپارات قۇرالدارىنىڭ اياسىن كەڭەيتىپ وتىرعان ايماقتار دا بار ەكەنىن ايتا كەتەيىك. وسىدان 12 جىل بۇرىن قىزىلوردا وبلىسىندا «سىر مەديا» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق كاسىپورنى قۇرىلدى. وبلىستىق «سىر بويى» جانە «كىزىلوردينسكيە ۆەستي» گازەتتەرىندە قالىپتاسقان قارجىلىق قيىندىقتاردى شەشۋ, ءتيىمدى باسقارۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ, گازەتتەردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعدايىن جاقسارتۋ, باسىلىمداردىڭ ۋاقىت سۇرانىسىنا ساي ەلەكتروندىق قىزمەتىن كەڭەيتۋ ءۇشىن قۇرىلعان كاسىپورىن از ۋاقىت اياسىندا ميسسياسىن ورىندادى. ءۇش جىلدان كەيىن جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىك بولىپ قايتا ۇيىمداستىرىلعان كاسىپورىن قۇرامىنا 7 اۋداندىق, 1 قالالىق گازەت قوسىلدى. جاڭا مەكەمەگە بىرىككەن باسىلىمداردىڭ جاعدايى الا-قۇلا ەدى. كەيبىرىنىڭ عيماراتى مەن كولىگى جوق, تەحنيكالىق جاراقتاندىرىلۋى دا ء«اپ, بارەكەلدى» دەگىزە قويمايتىن. از جىلدا وسى ماسەلەنىڭ كوبى شەشىمىن تاۋىپ, قالا جانە اۋداندىق باسىلىمدار تارالىمى ارتىپ, اياسى كەڭەيە ءتۇستى.
عيمارات دەمەكشى وسى ۇجىمدار اراسىندا باسپاناسىن ءوز كۇشىمەن سالىپ العان رەداكتسيالار دا بار. كەلەر جىلى جاڭاقورعان اۋداندىق «جاڭاقورعان تىنىسى» گازەتىنىڭ جارىق كورە باستاعانىنا 90 جىل تولادى. 1933 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ورگانى رەتىندە «قىزىلماقتاشى» دەگەن اتاۋمەن شىعا باستاعان باسىلىم ءار جىلدارى وقىرمان قولىنا «ەكپىندى», «كوممۋنيزم جولى» دەگەن اتاۋمەن جەتىپ تۇرىپتى. ءوز تاريحىندا سوعىس ۋاقىتىندا ءبىر جىل شىقپاي قالىپ, كوپ ۇزاماي وقىرمانىمەن قايتا قاۋىشىپتى. ەل ەگەمەندىگىمەن بىرگە جاڭارىپ, 1991 جىلى «جاڭاقورعان تىنىسى» دەگەن اتقا يە بولعان.
نارىقتىق ەكونوميكاعا بەيىمدەلگەن كەزەڭدە رەداكتسيا مەن باسپاحانا ءبولىنىپ, جەكە قۇرىلىم رەتىندە قىزمەت ەتە باستادى. كوپ كەشىكپەي ەكى قاباتتى عيماراتتى ءوزىنىڭ مەنشىگىنە العان «كازپوليگرافيا» اق رەداكتسيادان ونى بوساتۋدى تالاپ ەتەدى. وبلىستا العاش رەداكتسيالار اراسىندا جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىك بولىپ قۇرىلعان گازەت ۇجىمى بۇل قيىندىقتان دا شىعۋدىڭ جولىن تاۋىپتى. سول تۇستا ۇجىمدى باسقارعان الماس بەكجىگىتوۆتىڭ باستاماسىمەن مەكەمە جانىنان قوسالقى شارۋاشىلىق اشۋعا دا تالپىنىس جاسالىپ, قولما-قول قارجى تاپشىلىعىنان شارۋاشىلىقتار ۇن, كۇرىش, جەم-ءشوپتىڭ ەسەبىنەن گازەتكە جازىلعان كەزدەر دە ءوتتى.
باس رەداكتور الماس بەكجىگىتوۆتىڭ باسشىلىعىمەن ءار عيماراتقا كوشىپ-قونىپ جۇرگەن رەداكتسياعا 2006 جىلى اۋدانداعى مەكەمە, شارۋاشىلىقتار قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءتۇسىرىپ بەرىپ, توبەسىن جاباتىن شاتىرىن تاۋىپ بەرەدى. باسقا دا كەرەك-جاراقتارى ءۇشىن رەداكتسيا مۇلكى كەپىلگە قويىلىپ, بانكتەن الىنعان نەسيە جارنامادان تۇسكەن تابىسپەن جابىلدى.
«سىر مەديا» جشس قۇرامىنا ەنگەننەن كەيىن گازەتتىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلدى. تاقىرىپتىق اياسى كەڭەيىپ, ديزاينى مەن مازمۇنى جاڭا سيپاتقا يە بولدى. گازەت سايتى اشىلىپ, وقىرماندار گازەتتىڭ PDF نۇسقاسىن وقي الاتىن بولدى.
وقىرماننىڭ ويىنان شىعاتىنداي مازمۇندى ماقالالار جازىپ, وي ءبولىسۋ, تولعاقتى ماسەلەلەر جونىندە قوعامدىق پىكىر تۋعىزۋعا ۇمتىلعان گازەتتە «الداسپان», «داۋا», «شامشىراق», «سىرعالىم», «جەتى جارعى», «سىرلاسۋ», «قالامگەر», «نارىق پەن حالىق» دەپ اتالاتىن ارنايى بەتتەر بار. بۇل وقىرمان الدىندا باسىلىم ءباسىن سالماقتاندىرا تۇسسە كەرەك.
سوڭعى جىلدارى «سىر مەديا» جشس باسپاسوزگە جازىلۋدى وزدەرى جۇرگىزىپ, تاراتۋ قىزمەتىن دە اتقارىپ وتىر. ويتكەنى گازەت – تاۋار. ول تۇتىنۋشىعا ۋاقىتىلى جەتۋگە ءتيىس. بۇل ءبىر جاعىنان گازەتكە جازىلىم باعاسىن وسىرمەۋدىڭ دە جولى. وسى كۇنى جاڭاقورعان كەنتىندە بىرقاتار باسىلىمدى 11 پوشتاشى تاراتادى, ءار اۋىلدا باسىلىمدى وقىرمانعا دەر كەزىندە جەتكىزەتىن ماماندار بار.
جاقىندا ايماققا ساپارمەن كەلگەن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى «جاڭاقورعان تىنىسى» گازەتىنە ارنايى سوعىپ, اۋداندىق باسىلىم جۇمىسىمەن تانىستى.
ء«بىزدىڭ جاعدايىمىزبەن تانىسقان مينيستر جەرگىلىكتى گازەتتە تاجىريبە جيناپ, ۇلكەن باسىلىمدارعا ابدەن شىڭدالىپ باراتىن ۇلگىلى ۇردىستەردى ءۇزىپ الماۋ, تالاپتى جاستاردى ىنتالاندىرۋ كەرەكتىگىن ايتتى. اۋداندىق گازەتتە جۇرگەن ورالحاندى, فاريزانى تاني بىلگەن شەراعاڭنىڭ ۇلگىسىن اتاپ ءوتتى. اۋداندا وتىرىپ, قازاق باسپاسوزىنە قىزمەت جاساپ وتىرعان ازاماتتارعا وسى سالانىڭ جەتەكشىسى رەتىندە العىسىن جەتكىزدى. «اۋداندىق گازەتتىڭ ءبىر وزىق تۇسى – قاراپايىم ەڭبەك ادامىنىڭ شىنايى بەينەسىن بەرىپ كەلەدى. بۇل ەڭبەك ادامىنا ۇلكەن قۋانىش سىيلايدى. سولاردىڭ قۋانىشىنا ورتاق بولۋ, بۇل ءبىر جاعىنان وتە ساۋاپتى, ىزگىلىكتى جۇمىس. اۋداندىق گازەتتىڭ جەتى مىڭ دانامەن تاراۋى, رەداكتسيا ءۇيىنىڭ اسارمەن سالىنۋى, ءبارى دە ەلدىكتىڭ تۋى بيىكتىگىن, حالىقتىڭ ۇجىمدىق رۋحى بەرىك ەكەندىگىن كورسەتەدى. سىزدەردىڭ ۇلگىلەرىڭىزدى كوپكە تاراتۋعا تىرىسۋ كەرەك» دەگەن ءمينيستردىڭ لەبىزى مەرەيىمىزدى تاسىتتى», دەيدى گازەتتىڭ باس رەداكتورى بايان ۇسەيىنوۆا.
«جاڭاقورعان تىنىسىنىڭ» جۇيرىك جۋرناليستەرى اۋدان, وبلىس, رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە ۇيىمداستىرىلعان شىعارماشىلىق بايقاۋ, كونكۋرستاردىڭ جۇلدەگەرى اتانىپ ءجۇر. رەداكتسيا قىزمەتكەرلەرىنەن جاساقتالعان فۋتبول كومانداسى دا تالاي جارىستان ولجامەن ورالدى.
ءداستۇرلى باق پەن جاڭا مەديانى ۇيلەستىرگەن ۇجىم گازەت سايتىن جاڭا ساپاعا كوتەرۋ جولىندا جۇمىلا ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. توقسان جىلدىق تاريحى بار باسىلىم ەلدىك پەن ەرلىكتىڭ جارشىسى رەتىندە قۇرمەت تورىندە تۇر.
قىزىلوردا
