وتەماقى الىپ ۇلگەرىڭىز

وتەماقى الۋ ءراسىمىن بانكتىڭ دەپوزيت اشىلعان بولىمشەسىندە جانە رەسمي ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى ونلاين جاساۋعا بولادى. سونىمەن قاتار قۇجاتتا وتەم­اقىنىڭ مولشەرى بويىنشا شارتتار, سالىمشىنىڭ مۇرا­گەرلەرى تاراپىنان ءوتىنىش بەرۋ جانە وتەماقى الۋ ءتارتىبى قاراستىرىلعان. وتەم­اقىنى ەسەپتەۋ راسىمىنە باي­لانىستى سۇراقتارعا قاتىستى جاعدايلاردا دەپوزيت اشىلعان بانككە تىكەلەي جۇگىنۋ قاجەت.

«سالىمشىعا 10 پايىزدىق سىيلىقاقىنى ونىڭ دەپو­زيتى اشىلعان بانك ەسەپتەيدى. تولەمدەر 2023 جىلدىڭ 23 اقپانىنان كەيىن جۇرگىزىلەدى. وتەماقىلار سوڭعى كۇنىن قوسا ەسەپتەگەندە 2022 جىلدىڭ 23 اقپانىنا دەيىن اشىلعان تەڭگەلىك دەپوزيتتەر بويىنشا تولەنەدى. قدكبق سا­لىم­شىلارعا وسى مۇمكىندىكتى وتكىزىپ الماۋعا جانە مەملەكەتتەن سىيلىقاقى الۋ ءۇشىن ءوتىنىش بەرۋ مەرزىمىنىڭ ۇزارتىلعانىن وسىندايدا بارىنشا پايدالانىپ قالۋعا كەڭەس بەرەدى», دەلىنگەن قازاقستان دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورىنىڭ حابارلاماسىندا.

قازىرگە دەيىن ەلىمىزدەگى ەكىن­شى دەڭگەيلى بانكتەر جالپى سو­ماسى 303,9 ملرد تەڭگە بولا­تىن وتىنىشتەر قابىلداعان. بۇل وتەما­قىنىڭ الەۋەتتى جالپى سوماسىنىڭ 90,5 پايىزىن قۇرايدى. قور توراعاسىنىڭ ورىنباسارى الماز قۇدايبەرگەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءبىر بانكتە 10 پايىز وتەماقى الۋعا بولاتىن ەڭ جوعارى سوما 20 ملن تەڭگەنى قۇرايدى.

ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سايكەس, سىياقى الۋعا ءۇمىتتى شوتتاردىڭ 71 پايىزى – 100 مىڭ تەڭگەدەن اسپايتىن دەپوزيتتەر.

قور مالىمدەمەسىنەن ۇققانى­مىز, وتاندىق دەپوزيت نارىعى ءبىرىنشى توقساندا بايقالعان بەلگىلى ءبىر تۇراقسىزدىققا قارا­ماستان, وڭ ناتيجە كورسەتىپ, تاۋەكەلدەرگە توتەپ بەردى.

«قوردىڭ باعىتى ويىننان شىققان بانك سالىمشىسىنا كەپىلدى وتەمدى تولەۋمەن شەكتەل­مەيدى. بۇعان حالىقپەن, دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋشى بانكتەرمەن, رەتتەۋشى ورگاندارمەن جانە نارىقتىڭ باس­قا وكىلدەرىمەن ءوزارا ءىس-ارەكەتتى قوسا العاندا, شارالاردىڭ, ساياساتتاردىڭ جانە راسىمدەردىڭ تۇتاس كەشەنى كىرەدى. جاسىراتىنى جوق, سوڭعى ونجىلدىقتا بانكتەر پاسسيۆتەر قۇرىلىمىنداعى حالىق دەپوزيتتەرىنىڭ ءابسوليۋتتى پوزيتسيا­لارى مەن سالماعىن دايەكتى تۇردە ارتتىرىپ كەلەدى. بۇگىندە دەپوزيتتەر بانك­تى قارجىلاندىرۋدىڭ ءىس جۇزىندە باسىم كوزىنە اينال­دى. قارجى نارىعىنىڭ وسى سەگ­مەنتىنىڭ ء«ال-اۋقاتىن» باقى­لاۋدىڭ ماڭىزدىلىعى دا وسىدان تۋىن­دايدى. «قاۋىپسىز» ايماق شەڭبەرىنەن شىقپاعانىمىز­دىڭ ەڭ ماڭىزدى دالەلى – وتكەن جىل­دارداعى وڭ ديناميكا­نىڭ ساقتالۋى. ءبىرىنشى توق­سان­دا گەوسايا­سي تاۋەكەلدەردىڭ جۇزەگە اسۋى­نا جانە ەنشىلەس رەسەيلىك بانكتەرگە قاتىستى سانكتسيالىق شەكتەۋ­لەرگە رەاك­تسياعا بايلانىستى ازداعان قۇلدىراۋعا قاراماستان, كەيىنگى توقسانداردا كورسەتكىش تۇراقت­ى ءوستى. ناتيجەسىندە, حالىق­تىڭ دەپوزيتتەرى ءبىر جىلمەن سالىستىرعاندا 22 پايىزعا ءوسىپ, 2022 جىلدىڭ 11 ايىندا 15,7 ترلن تەڭگەنى قۇرادى», دەپ اقپارات ۇسىنادى.

قور ساراپشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, سالىمشىلار اشقان شوتتار سانى جانە ولاردىڭ جىل بويىندا تۇراقتى ءوسۋى – سالىمشىلاردىڭ بانككە دەگەن سەنىمىنىڭ جوعارى ەكەنىن دالەلدەيتىن فاكت. 2022 جىلدىڭ باسىنان بەرى شوت سانى 20,4 ملن-عا كوبەيگەن.

قۋانارلىق تاعى ءبىر جايت – دوللار بويىنشا دەپوزيت كولەمىنىڭ اجەپتاۋىر قىس­قارعانى. ونىڭ ۇلەسى ءبىر كەزدەرى 70-80 پايىزعا دەيىن جەتكەن. بۇل احۋال نارىقتا تەپە-تەڭدىكتى بۇزادى, ونسىز دا ءالسىز ءتول ۆاليۋتانىڭ ەڭسەسىن باسۋشى ەدى. قازىر دوللارلانۋ ۇلەسى 34-36 پايىز دەڭگەيىندە.

2022 جىلدىڭ باسىندا جيناق سالىمدارى بويىنشا كەپىلدىكتى 15 ملن تەڭگەدەن 20 ملن تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن زاڭنامالىق وزگە­رىستەر كۇشىنە ەندى. قازىر قازاق­­ستانداعى دەپوزيتتەرگە كە­پىل­دىك بەرۋ مولشەرى تمد ەلدەرى ارا­سىنداعى ەڭ جوعارىلاردىڭ ءبىرى. 

دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورىندا ارنايى ساقتىق قورى بار. ول كليەنتتەر الدىندا ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداي الماعان بانكتەردىڭ اتىنان تولەم جاسايدى. ونداعى قار­جى كولەمى قازىر ترلن تەڭگەگە جا­قىنداپ, وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 13,9 پايىزعا ارتقان. ساقتىق قورىنىڭ ايرىقشا ەرەكشەلىگى, ونى قۇرۋ ءادىسى الەمدىك ستاندارتتارعا جا­قىن ەكەندىگىندە – تۇسىمدەردىڭ 49 پايىزى قاتىسۋشى بانكتەردىڭ جارنالارى ەسەبىنەن الىنعان. ناتيجەسىندە, قازىرگى ۋاقىتتا ساقتىق قورىندا – 799,5 ملرد تەڭگە, ال جارعىلىق كاپيتالدىڭ 70 پايىزىن ەسەپكە العاندا 964,6 ملرد تەڭگە جيناقتالىپ تۇر ەكەن.