ءبىلىم • 11 قاڭتار, 2023

جاستار تاڭداۋى – FAANG

180 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ ما­لىمدەۋىنشە, قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا ءىت نارىق تولىق قالىپتاسقان. دەسە دە, بۇل سالانىڭ ماماندارى, سونىڭ ىشىندە جاس­تار شەتەل اسۋدى كوزدەپ تۇرادى. اسىرەسە, ساراپشىلار «FAANG كومپانيالارىنا سۇرانىس ارتىپ تۇرعان كەزدە كومپيۋتەردىڭ قۇلاعىندا ويناپ, ينتەر­نەتتىڭ مۇمكىندىگىن تولىق يگەرگەندەردى «ۇيدە» ۇستاپ تۇرۋ مۇمكىن ەمەس», دەيدى. بۇل ءۇردىس قازاقستانداعى نارىققا قالاي اسەر ەتىپ جاتىر؟

جاستار تاڭداۋى – FAANG

– اقپاراتتىق-تەحنولوگيا تەك قازاقستان ەكو­نو­ميكاسىنىڭ شەڭبەرىندە دامىمايدى. بۇل – الەمدىك ءۇردىس. پرەزيدەنتىمىز اقش-قا بارعاندا «Digital Nomads» توبىمەن كەزدەستى. ولار­دىڭ دەنى – كوپشىلىگى شە­تەلدىك الپاۋىت كومپانيالاردا جۇمىس ىستەپ جاتقان قازاقتىڭ بالالارى. سولاردىڭ كوبى قازىر ءدارىس وقىپ, بىلىمدەرىمەن ءبولىسىپ ءجۇر. بۇل جاستاردىڭ ماقساتى – الدىڭعى قاتارلى ءبىلىمدى ءوزى­مىزدىڭ جاستارىمىزعا جەتكىزۋ. ەگەر قازاقستاندىقتاردىڭ قاي­سى­­­بىرى شەتەلگە كەتىپ جاتسا, مەن ايتقان وسى مىسالعا سايكەس قاي­تىپ كەلەدى, – دەدى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار الاڭىندا وتكەن بريفينگتە عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى دارحان احمەد-زاكي.

سونداي-اق دارحان احمەد-زاكي قازاقستاندا تولىققاندى ءىت نارىق قالىپتاسقانىن اتاپ ءوتتى. الايدا ونىڭ سوزىنە قاراعاندا وتاندىق كوپ­تەگەن ءىت ماماندار بۇگىندە ەلىمىزدە كەڭ تارال­عان بانك قوسىمشالارى مەن سولاردىڭ باعدار­لامالىق قام­تاماسىز ەتۋى بويىنشا جۇمىس ىستەدى. ال FAANG سەكىلدى كومپانيالار الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ قوسىمشالارىنا پايدالانۋشىلاردى كوپتەپ تارتاتىن يدەيا اۆتورلارىن وزىنە ماشىقتاپ, جاس مامانداردى تارتىپ جاتىر. ولار كوبىنە الەمدىك دەڭگەيدە وتكەن ءبىلىم وليمپيادالارىندا توپ جارعان قازاقستاندىقتاردى ىرىكتەپ الىپ, جۇمىس ۇسىنىپ وتىرعان جايى بار.

ماسەلەن, قازىر Snapchat-تىڭ اقش (سيەتل قالاسى) وكىلدىگىندە قىزمەت ەتىپ جاتقان قازاق­ستان­دىق ءىت مامانى نۇرسۇلتان ءامىر FAANG-تى قوسا العاندا الەمدىك جەتەكشى كومپانيالارىنان جۇمىسقا 16 شاقىرتۋ العان.

ايتا كەتەلىك, FAANG – الەم­دەگى ەڭ الپاۋىت تەحنولوگيالىق كومپانيالاردىڭ جيىنتىعى: Facebook, Apple, Amazon, Netflix جانە Google. بۇل كوم­پا­نيالاردىڭ نارىقتىق قۇن­دىلىعى 5 تريلليون دوللاردان اسادى. ءبىز كۇندەلىكتى وسىلاردىڭ ءموبيلدى قوسىمشالارىن قول­­دا­نامىز. ماسەلەن, Instag­ram, Youtube, IPhone وسى كومپا­نيالارعا تيەسىلى. كوپتە­گەن ءىت ماماندارى وسى بەلگىلى ءارى بەلدى الپاۋىت مەكەمەلەردە جۇمىس ىستەۋدى ارماندايدى.

وسىنداي ارمانىن ماقسات ەتكەن نۇرسۇلتان دا بىردەن 5 الەمدىك ءىت-كومپانيانىڭ ۇسى­نىسىنا قول جەتكىزگەن.

– ماعان Google, Amazon, Linkedin, Snapchat جانە Uber جۇمىس ۇسىندى. وسىلايشا, سوڭعى ءۇش جىلدا 16 جۇمىسقا شاقىرۋ الدىم. بۇل جولى جو­عارىدا اتالعان بەسەۋدىڭ اراسىنان Snapchat كومپانياسىن تاڭدادىم. سناپچاتپەن بۇگىندە 350 ميلليونعا جۋىق ادام قولدانادى, – دەيدى ول.

بۇعان دەيىن نۇرسۇلتان 2019 جىلى امەريكالىق نۆو كومپانياسىندا پروگرامميست بولىپ 3 ايلىق تاجىريبەدەن وتكەن. العان اسەرىمەن بولىسكەن ول: «بۇل مەنىڭ اقش-تاعى العاشقى تاجىريبەم بولدى. الدىمەن ونداعى ستۋدەنتتەرگە تولەيتىن جالاقى مولشەرىنە تاڭعالدىم. ماعان ايىنا 7 500 دوللار تولەدى, ودان سالىقتى الىپ تاستاعاندا 6000 دوللار ءتۇسىپ ءجۇردى. قازاق­ستانداعى 400 دوللار جالاقىم­مەن سالىستىرعاندا, بۇل سوما ماعان سۇمدىق كوپ بولىپ كورىندى», دەدى.

Snapchat-تا نۇرسۇلتان باع­دارلاماشى-ازىرلەۋشى (Soft­ware Engineer). ونىڭ كومانداسى AR جانە Monetization-مەن اينالىسادى.

– ءبىز پلاتفورمادا مونەتيزاتسيانى ارتتىراتىن جاڭا باعدارلامالار جاسايمىز. مى­سا­لى, جارناما بەرۋشىلەرگە جارنامالاردىڭ جاڭا تۇرلەرىن جاساپ بەرەمىز. جۇمىستا الدىمەن توپتىق قارىم-قاتىناسقا باسا ءمان بەرىلەدى. ءوز الدىنا ارىپتەستىك بايلانىس, جىلى قارىم-قاتىناس قۇرۋعا با­عىت­تالعان ارنايى جۇمىس باع­دارلاماسى بار. ولاردىڭ ءبىرى قىزمەتكەرلەردىڭ بەلگىلى ءبىر تو­بىنا قاتىستى تەرىس پىكىردى ازاي­تۋعا باعىتتالعان. مىسالى, بۇل جىنىسقا, ەتنيكالىق نەمەسە ناسىلگە بايلانىستى كەمسىتۋ بولۋى مۇمكىن. ماعان كومپانيا مەن باسشىلىقتىڭ وسىعان ءمان بەرگەنى ۇنادى. سونىمەن قاتار Snapchat Meta سياقتى تەگىن تاماق بەرمەيدى, بىراق ولار سپورتپەن اينالىسۋ ءۇشىن ءتۇرلى سپورت كلۋبتارىنا بونۋستار بەرەدى, ۇيالى تەلەفون مەن ينتەرنەت قىزمەتىن تولەيدى. جىلىنا بىرنەشە رەت ءبىز لوس-اندجەلەستەگى شتاب-پاتەردەگى كەڭسەدە كەزدەسەمىز. مۇندا بارلىق قىزمەتكەرلەر جينالىپ, شاعىن قۇرىلتاي ۇيىمداستىرىلادى. بۇل كومان­دا­لىق جۇمىستىڭ قابىلەتىن ودان ءارى ارتتىرا تۇسەدى. سوندىقتان باسشىلىق بارلىعىنىڭ باسىن قوسىپ, پىكىر الماسۋدى ءجيى ۇيىمداستىرۋدى قولعا ال­عان, – دەپ قىزمەتىنىڭ ارتىق­شىلىقتارىن ءسوز ەتتى نۇرسۇلتان.

«جالپى ەلىمىزدە بولسىن, شەتەلدە بولسىن ءىت كومپانيالاردا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن الدىمەن جوس­پار قۇرىپ, سول باعىت بويىن­شا ارەكەت ەتۋ قاجەت», دەي­دى نۇرسۇلتان. ول الەۋمەتتىك جەلى­لەردەگى پاراقشالارىندا ۇنەمى وسى باعىتتاعى كەڭەستەرىن ايتىپ, تاجىريبەسىمەن ءبولىسىپ وتىرادى.

ونىڭ ايتۋىنشا كەز كەلگەن ءىت كومپانيا قىزمەتكەرلەرىن الدىمەن سۇحبات كەزىندەگى ءوزىن ءوزى ۇستاۋى, سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋىنە قاراي باعالايدى.

– سوندىقتان بەلگىلى ءبىر كومپانيادا سۇحبات قالاي وتەتىنىن, ولار قانداي تالاپ قوياتىنىن ءبىلىپ, سۇراپ العان ءجون. سونداي-اق الدىمەن كوزدەپ وتىرعان مەكەمەلەردىڭ ءتىزىمىن جاساپ, ولاردى زەرتتەپ الۋ قاجەت. سودان سوڭ عانا تۇيىندەمە جىبەرۋگە بولادى. جۇمىس بەرۋشىدەن جاۋاپ العاننان كەيىن سۇحبات پروتسەسى باستالادى. ءبىرىنشى كومپانيا باسشىلىعىمەن, سودان كەيىن ينجەنەرمەن تەحنيكالىق سۇحبات ۇيىمداستىرىلادى. ءتورت ساعاتتىق سۇحبات كەزىندە كوبىنەسە باعدارلامالاۋدى, كودتاۋدى جانە ينفورماتيكا تۇجىرىمدامالارىنا بايلانىس­تى ءبىلىم انىقتالادى, – دەگەن كەڭەسىن دە ايتتى نۇرسۇلتان.

ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, ەل­دەگى ءىت ماماندار بانك قوسىم­شالارىن ازىرلەۋمەن قاتار قازاقستانداعى بىرنەشە ۇيالى بايلانىس وپەراتورىندا قىزمەت ەتەدى. ولاردى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن سايكەس جالاقى تولەنەدى. بۇل سالا جاستارىنىڭ كوبى شەتەل اسقانىمەن, ەلگە ورالىپ كەلىپ جاتقاندارى دا جوق ەمەس. ال Digital Nomads IT قوعام­داستىعىندا بۇگىندە 400-گە جۋىق وكىل بار.

سوڭعى جاڭالىقتار