نەسيە پورتفەلىنىڭ كولەمى

بانك بەلسەندىلىگى كۇشەيدى

2022 جىلدىڭ قورىتىن­دىسى بويىنشا ەلدە 21 ەكىنشى دەڭگەيلى بانك جۇمىس ىستەيدى. بانك سەكتورىنىڭ اكتيۆتەرى 2022 جىلعى قاراشادا 1,6%-عا نەمەسە 0,7 ترلن تەڭگەگە ۇلعايىپ, 2022 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا 43,1 ترلن تەڭگەنى قۇرادى (جىل باسىنان بەرى ءوسىم – 14,4% نەمەسە 5,4 ترلن تەڭگە). 2022 جىلعى قاراشادا اكتيۆتەردىڭ ءوسۋى نەسيە پورتفەلىنىڭ 3,3%-عا نەمەسە 759 ملرد تەڭگەگە ۇلعايۋى ناتيجەسىندە ورىن الدى.

وتىمدىلىگى جوعارى اكتيۆتەر 13,1 ترلن تەڭگەنى نەمەسە اكتيۆ­تەر­دىڭ 30,5%-ىن قۇرادى. بۇل بانك­­تەرگە كليەنتتەر الدىن­داعى ءوز مىن­دەتتەمەلەرىنە تولىق كولەم­دە قىز­مەت كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ەكونوميكاعا كرەديتتەر 2022 جىلعى قاراشادا 3,4%-عا ءوسىپ, 22,2 ترلن تەڭگەنى قۇرادى (جىل باسىنان بەرى ءوسىم – 20,1% نەمەسە 3,7 ترلن تەڭگە). ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى كرەديتتەر 3,5%-عا 20,4 ترلن تەڭگەگە دەيىن, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى كرەديتتەر 2,5%-عا 1,8 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى. زاڭدى تۇلعالارعا كرەديتتەر 2022 جىلعى قاراشادا 2,7%-عا ۇلعايىپ, 8,3 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل رەتتە 2022 جىلدىڭ باسىنان بەرى وسى كورسەتكىشتىڭ ءوسۋى 7,3%-دى قۇراپ وتىر (2021 جىلعى وسىنداي كەزەڭدە – 5,6%-عا ءوستى).

بيزنەسكە نەسيە مول بەرىلە باستادى

جەكە كاسىپكەرلەردى قوسا العاندا, بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە جيىنتىق كرەديتتەر 2022 جىلعى قاراشادا 2,9%-عا 9,3 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوستى (2022 جىلدىڭ باسىنان باستاپ 9,5%-عا ءوستى).

• شوب سۋبەكتىلەرىنە قارىز­دار 3,7%-عا, 5,9 ترلن تەڭگەگە دەيىن (2022 جىلدىڭ باسىنان باستاپ 12,1%-عا ءوستى);
• ءىرى بيزنەسكە قارىزدار 1,6%-عا, 3,4 ترلن تەڭگە دەيىن ءوستى (2022 جىلدىڭ باسىنان باستاپ 5,4%-عا ءوستى).
• جىل باسىنان بەرى قارىز الۋشى – شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 77%-عا, 293 مىڭ قارىز الۋ­شىعا دەيىن ءوستى.
• 2022 جىلعى قاراشادا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە 1,2 ترلن تەڭگە سوماعا جاڭا قارىزدار بەرىلدى.
• 2022 جىلدىڭ باسىنان بەرى بيزنەسكە 11,2 ترلن تەڭگە سوماعا جاڭا قارىزدار بەرىلدى, بۇل 2021 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىس­تىر­عاندا 7,4%-عا ارتىق (10,5 ترلن تەڭگە).
• سالالار بويىنشا زاڭدى تۇلعالارعا بەرىلگەن كرەديتتەردىڭ نەگىزگى ۇلەسى ونەركاسىپكە (34,7%), ساۋداعا (21,5%), قۇرىلىسقا (7,5%) جانە كولىككە (6,2%) تيەسىلى.

«جەكە تۇلعالارعا كرەديتتەر 2022 جىلعى قاراشادا 3,8%-عا ۇلعايىپ, 13,9 ترلن تەڭگەنى قۇرادى (2022 جىلدىڭ باسىنان بەرى 29,4%-عا ءوستى). جەكە تۇلعالارعا كرەديتتەردىڭ وسۋىنە جەڭىلدەتىلگەن مەملەكەتتىك يپو­تەكالىق باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋ ناتيجەسىن­دە يپو­تەكالىق كرەديتتەۋدىڭ 2,1%-عا 4,5 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇلعايۋى, سونداي-اق تۇتىنۋشىلىق قارىزداردىڭ 4,4%-عا 7,6 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوسۋى سەبەپ بولدى. 2022 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا بانك سەكتورى بويىنشا 90 كۇننەن استام مەرزىمى وتكەن بەرەشەگى بار قارىزداردىڭ (NPL90+) دەڭگەيى جالپى نەسيە پورتفەلىنىڭ 3,6%-ىن نەمەسە 850 ملرد تەڭگەنى قۇرادى (2022 جىلعى 1 قاڭتاردا – 3,3% نەمەسە 669 ملرد تەڭگە). شوب-تى ەسكەرە وتىرىپ زاڭدى تۇلعالاردىڭ پورتفەلىندە NPL90+ دەڭگەيى 3,3%-دى نەمەسە 344 ملرد تەڭگەنى, جەكە تۇلعالاردىڭ پورتفەلىندە 3,9%-دى نەمەسە 506 ملرد تەڭگەنى قۇ­رادى. جۇمىس ىستەمەيتىن قا­رىز­داردى پروۆيزيالارمەن وتەۋ جوعارى بولىپ قالۋدا جانە 76,1%-دى قۇرايدى», دەلىنگەن قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ حابارلاماسىندا.

بانكتەردىڭ مەنشىكتى كاپيتالى 2022 جىلعى قاراشادا 3,4%-عا, 5,2 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوستى. 2022 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا نەگىزگى كاپيتالدىڭ جەتكىلىكتىلىك كوەففيتسيەنتى (ك1) 18,3%-دى, مەنشىكتى كاپيتالدىكى (ك2) – 21,5%-دى قۇرادى. بۇل زاڭ­ناما­دا بەلگىلەنگەن نورماتيۆتەر­دەن ەداۋىر اسىپ تۇسەدى جانە بانك سەك­تورىنداعى ىقتيمال تاۋە­كەل­دەردى جابۋدى قامتاماسىز ەتەدى.

بانك سەكتورىنىڭ مىندەت­تەمە­لەرى 2022 جىلعى قاراشا­دا جەكە تۇلعالاردىڭ سالىمدارىنىڭ 3,7%-عا, 15,7 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇلعايۋى ناتيجەسىندە 1,4%-عا, 37,8 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوستى (مىندەتتەمەلەر قۇرىلىمىنداعى ۇلەسى – 41,5%). 2022 جىلدىڭ باسى­نان بەرى بانكتەردىڭ مىندەت­تە­مەلەرى 14,3%-عا كوبەيگەن.

جەكە تۇلعا دەپوزيتتەرى كوبەيدى

رەزيدەنتتەردىڭ دەپوزيتتىك ۇيىمدارداعى دەپوزيتتەرى 2022 جىلعى قاراشادا 1,6%-عا, 29,5 ترلن تەڭگەگە دەيىن ازايدى (جىل­دىڭ باسىنان بەرى 8,9%-عا ءوستى).

– زاڭدى تۇلعالاردىڭ دەپو­زيت­تەرى 5,9%-عا, 14,9 ترلن تەڭگەگە دەيىن ازايدى, جەكە تۇلعالار­دىڭ دەپوزيتتەرى 3,1%-عا, 14,6 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى.

– ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتەر 2022 جىلعى قاراشادا 0,1%-عا,  19,4 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى;

– شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى دەپوزيتتەر 4,8%-عا, 10,1 ترلن تەڭگەگە دەيىن تومەندەدى.

– ناتيجەسىندە, 2022 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بو­يىنشا دوللارلانۋ دەڭگەيى 2022 جىلدىڭ باسىنداعى 36,0%-بەن سالىستىرعاندا 34,2%-دى قۇرادى.

بانكتىك ەمەس زاڭدى تۇلعالار­دىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى مەرزىمدى دەپو­زيتتەرى بويىنشا ورتاشا الىن­عان سىياقى مولشەرلەمەسى 2022 جىلعى قاراشادا 13,8%-دى (2021 جىلعى جەلتوقساندا – 7,4%), جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرى بويىنشا 13,1%-دى (2021 جىلعى جەلتوقساندا – 8,0%) قۇرادى.

بولشەك زايم پورتفەلى ءوسىپ جاتىر

تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىك دەرەك, بولشەك زايم پورتفەلىنىڭ جوعارى قارقىنمەن ءوسىپ جاتقاندىعى. ۇلتتىق بانك مالىمەتى بويىنشا, حالىقتىڭ جيىنتىق نەسيەسى 13,4 ترلن تەڭگەگە جەتتى. 2022 جىلدىڭ باسىنان بەرگى ءوسىم كورسەتكىشى – 2,6 ترلن تەڭگە نەمەسە 25 پايىز.

Jusan Analytics ساراپشىلارى­نىڭ حابارلاۋىنشا, تۇتىنۋشى­لىق زايمدار ىشىندەگى ەڭ تانى­مالى – ءبولىپ تولەۋ. 2022 جىل­دىڭ ءۇشىنشى توقسانىندا تۇتىنۋ­شى­لىق كەپىلسىز زايمدار 10 پايىزعا ءوسىپ, كولەمى 12 ملن تەڭگەنى قۇراعان. بۇل – تاريحي ماكسيمۋم. ساراپشىلار بۇل ءوسىمدى حالىقتىڭ تۇتىنۋشىلىق شىعىندارىنىڭ كوبەيۋىمەن جانە نەسيە تەتىگى ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋدىڭ ارتۋىمەن تۇسىندىرەدى.

«وتىنىمدەر سانىنىڭ كوبەي­گەنىنە قاراماستان ماقۇلداۋ كورسەت­كىشى 38 پايىز دەڭگەيىندە قالدى. بىلاي ايتقاندا, بانكتەر كەلىپ تۇسكەن 10 ءوتىنىمنىڭ 3-4-ەۋىن عانا ماقۇلدايدى. تۇتىنۋشىلىق كەپىلسىز زايمداردىڭ ورتاشا سوماسى 17 پايىزعا ءوسىپ, 669 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى», دەلىنگەن Jusan Analytics زەرتتەۋىندە.

سوڭعى ەكى جىل كولەمىندە يپوتەكالىق زايمدار پورتفەلى 2 ەسە وسكەن, تيىسىنشە مۇنداي زايمدارعا دەگەن سۇرانىس تا 2 ەسە ارتقان. بۇل سەگمەنتتەگى ماقۇلداۋدىڭ ورتاشا كورسەتكىشى 43 پايىز بولسا, 2021 جىلى 76 پايىزدى قۇراعان ەكەن. تۇرعىن ءۇي باعاسىنىڭ ءوسىپ جاتقانىنا جانە حالىقتىڭ ناقتى تابىسىنىڭ ازايىپ جاتقانىنا بايلانىستى ماقۇلداۋ دەڭگەيى دە قۇلدىراۋ بەرمەك دەپ توپشىلايدى ساراپشىلار.

2022 جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسا­نىندا اۆتونەسيەگە دەگەن قىزىعۋ­شىلىق تا قاتتى ارتتى. بىراق يپو­تەكا جانە تۇتىنۋشىلىق زايم سە­كىلدى مۇندا دا ماقۇلداۋ دەڭگەيى تومەن, شامامەن 11 پايىز دەڭگەيىندە.

«قورىتىندىسىندا بولشەك نەسيە ءوسىمىنىڭ باستى درايۆەرى تۇتىنۋشىلىق زايمدار بولىپ قالا بەرمەك. حالىقتىڭ ينفلياتسيانى ودان ءارى وسە تۇسەدى دەگەن بولجامى جانە بانكتەردىڭ جار­نامالىق كامپانياسى تۇتى­نۋ­شىلىق نەسيەنىڭ ودان ءارى ۇلعايۋىنا الىپ كەلەدى. ناتي­جەسىن­دە, بولشەك زايم پورتفەلى ءوسۋىن جالعاستىرادى», دەپ قورى­تادى بانك ساراپشىلارى.