ەكونوميكا • 10 قاڭتار, 2023

قور سالىمشىلارىنا 2022 جىل ءساتتى بولدى ما؟

320 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بىلتىر جىلدىڭ سوڭىندا ەلىمىزدەگى زەينەتاقى جيناقتارى 14,4 ترلن تەڭگەدەن استى. 2022 جىلدىڭ باسىنان بەرى زەينەتاقى جيناق­تا­رىنىڭ ءوسىمى 1,3 ترلن تەڭگەدەن (نەمەسە 10,2%) ارتىق كورسەتكىشكە يە بولعان. مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى (مزج) بويىنشا جەكە زەينەت­اقى شوتتارىنداعى (جزش) جيناقتار دا شامامەن تۋرا وسىنداي ءوسىم – 9,9% نە­مەسە 1,2 ترلن تەڭگەنى كورسەتتى. بۇل شوتتاردا 13,9 ترلن تەڭ­گە­دەن استام قاراجات جيناقتالعان.

قور سالىمشىلارىنا 2022 جىل ءساتتى بولدى ما؟

مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارى (مكزج) بويىنشا زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى 11 ايدا 20,7%-عا ۇلعايىپ, شامامەن 436 ملرد تەڭگە بولدى. جىل باسىنان بەرگى ەڭ ۇلكەن ءوسىمدى ەرىكتى زەينەتاقى جارنالارى (ەزج) بويىنشا جيناقتار كورسەتىپ (94,5%), 3,3 ملرد تەڭگەدەن استى.

«2022 جىلعى 1 قاڭتاردان 1 جەل­توق­سانعا دەيىن زەينەتاقى جارنالارى تۇرىندە جزش-عا 1,5 ترلن تەڭگەدەن استام قاراجات ءتۇستى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 30%-عا كوپ. جارنالاردىڭ بارلىق ءتۇرى بويىنشا ءوسىم بار: 2021 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا مزج كولەمى – 29% (نەمەسە 329,5 ملرد تەڭگەگە), مزج 39%-عا (نەمەسە 19,4 ملرد تەڭگەگە) ۇلعايدى. ەڭ كوپ ءوسىم – ەزج شوتتارىندا: 212% نەمەسە 1,4 ملرد تەڭگە. سالىمشىلار مەن الۋشىلاردىڭ شوتتارىنا تازا ينۆەستيتسيالىق تابىس تۇرىندە 777 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات ءتۇستى», دەلىنگەن قور حابارلاماسىندا.

ال 2022 جىلى قوردان 1,1 ترلن تەڭگەدەن استام تولەم جاسالعان. ونىڭ باسىم بولىگى, 902 ملرد تەڭگەسى – تۇر­عىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋعا جانە ەمدەلۋگە ارنالعان بىرجولعى زەينەتاقى تولەمدەرى (بجت).

جاسى بويىنشا تولەمدەر 22,6%-عا ۇلعايىپ, شامامەن 109 ملرد تەڭگە بولىپتى. ايتا كەتۋ كەرەك, بجزق-دان كەستە بويىنشا ورتاشا ايلىق تولەم سوماسى (زەينەت جاسىنا تولۋىنا بايلانىستى) 29 876 تەڭگەنى, ال اي سايىنعى تولەمنىڭ ەڭ جوعارى سوماسى 707 326 تەڭگەنى قۇرادى.

سونداي-اق مۇراگەرلىك بويىنشا تولەمدەر – 55,8 ملرد تەڭگە, قازاقستان شەگىنەن تىس تۇراقتى تۇ­رۋعا كەتۋگە بايلانىستى تولەمدەر – 45,3 ملرد تەڭگە, مۇگەدەكتىك بو­يىنشا تولەمدەر – 2,2 ملرد تەڭگە, جەر­لەۋگە تولەمدەر – 4,9 ملرد تەڭگە. ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنا شامامەن 23,2 ملرد تەڭگە اۋدارىلدى.

جالپى, 2021 جىلدىڭ قاڭتارىنان بەرى بجزق سالىمشىلاردىڭ (الۋشى­لار­دىڭ) تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاق­سار­تۋ ءۇشىن جيناقتالعان زەينەتاقى قاراجاتىن پايدالانۋ تۋرالى 1 340 016 ءوتىنىشىن ورىندادى. ۋاكىلەتتى وپەراتور-بانكتەردە اشىلعان قازاق­س­تان­دىق­تار­دىڭ ارنايى شوتتارىنا بجزق شامامەن 3,2 ترلن تەڭگە قارجى اۋدارعان. بىرجولعى زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ ورتاشا سوماسى – 2,4 ملن تەڭگە. الايدا بۇل كورسەتكىش ءار ايماقتا ءارتۇرلى ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون.

«سالىمشىلار وزدەرىنىڭ جيناق­تارىن پايدالاناتىن ماقساتتاردى تالداي وتىرىپ, كەلەسى نەگىزگى باعىتتاردى اتاپ وتۋگە بولادى. كوبىنەسە (بارلىق ءوتىنىشتىڭ شامامەن 35,75%-ى) – بۇل ازاماتتىق-قۇقىقتىق مامىلەلەر بويىنشا مەنشىككە تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ جانە جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ. وتىنىشتەردىڭ شامامەن 21%-ى ودان ءارى جيناقتاۋ ءۇشىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق اقشاسىنا سالىمدى تولىقتىرۋ ماقساتىندا ورىندالدى. وتىنىشتەردىڭ وسى مانگە جاقىن مولشەرى (20,88%) سالىم­شىلاردىڭ زەينەتاقى جيناق­تارىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتارى جۇيەسى بويىنشا پايدالانۋى ءۇشىن بەرىلگەن. وتىنىشتەردىڭ شامامەن 20%-ى العاشقى جارنادان باستاپ قايتا قارجىلاندىرۋعا جانە تولىق وتەۋگە دەيىنگى يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي قارىزىن پايدالانۋ ماقساتىندا ورىندالدى», دەلىنەدى رەسمي تاراتىلعان اقپاراتتا.

سونىمەن قاتار قور 314,9 ملرد تەڭ­­گە­گە ەمدەلۋگە بەرىلگەن 398 875 ءوتى­­نىش­تى ورىندادى. بۇل رەتتە الۋعا بو­لا­تىن ورتاشا سوما – شامامەن 0,8 ملن تەڭگە.

2022 جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىنداعى جاعداي بويىنشا, ينۆەستيتسيالىق پورتفەلدى باسقارۋشىلارعا (يپب) 8,7 ملرد تەڭگە اۋدارىلىپ, بجزق 5 909 ءوتىنىشتى ورىندادى. بۇل رەتتە بىرەگەي ءوتىنىش بەرۋشىلەردىڭ جالپى سانى – 3 388 ادام. بۇل ءوز جيناقتارىنىڭ ءبىر بولىگىن بىرنەشە باسقارۋشى كوم­پا­نياعا بەرۋگە شەشىم قابىلداعان سالىم­شىلاردىڭ بار ەكەنىن بىلدىرەدى. اۋدا­رىمنىڭ ورتاشا سوماسى – 1,5 ملن تەڭگە.

ايتا كەتەيىك, قازىر نارىقتا 5 يپب جۇمىس ىستەيدى. ولار – «Jusan invest» اق, «BCC Invest» اق, «سەنتراس سەكيۋريتيز» اق, «Halyk Global Markets» اق جانە «Halyk Finance» اق. زەينەت­اقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى زاڭعا سايكەس, يپب ينۆەستيتسيالىق باس­قا­رۋدى جۇزەگە اسىرعانى ءۇشىن كوميسسيالىق سىياقى الۋعا قۇقىلى. يپب سىياقىسىنىڭ شەكتى شاماسى الىنعان ينۆەستيتسيالىق تابىستىڭ 7,5%-ىنان اسپاۋعا ءتيىس.

سوڭعى جاڭالىقتار