30 جىلدا وتاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا از جۇمىس اتقارىلعان جوق. اسىرەسە, پاندەميا كەزىندە ەلىمىزدەگى مەديتسينا سالاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. جىلداعىداي ەمەس, بيىل مەملەكەتتەن بولىنەتىن قارجى دا كوبەيدى. بۇرىننان كەلە جاتقان تۇيتكىلدى ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋدا پرەزيدەنت تاپسىرماسىنىڭ ىقپالى ارتتى.
«مەن كەلەسى جىلدان باستاپ ەلىمىزدىڭ اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە باعىتتالعان ۇلتتىق جوبانى ىسكە اسىرۋدى باستاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم. ەكى جىل ىشىندە بۇگىندە مەديتسينالىق مەكەمەلەرى جوق 650 اۋىلدا مەديتسينالىق جانە فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەر سالىنىپ, تولىق جاراقتاندىرىلادى. وسىلايشا, مەملەكەت ميلليوننان اسا ازاماتتىڭ العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەككە قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ۇلتتىق جوبا اياسىندا 32 اۋداندىق اۋرۋحانا جاڭعىرتىلىپ, اۋدانارالىق كوپسالالى مەكەمەلەر بولىپ قايتا قۇرىلماق. ولاردا ينسۋلت ورتالىقتارى, حيرۋرگيا, رەانيماتسيا جانە وڭالتۋ بولىمشەلەرى پايدا بولادى. بۇل ءتورت ميلليوننان اسا ازامات ءۇشىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇدان باسقا, تەلەمەديتسينا دامىتىلادى, ول شالعاي اۋدانداردىڭ تۇرعىندارىنا بىلىكتى كومەك كورسەتۋگە جول اشادى», دەلىنگەن پرەزيدەنتتىڭ قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا.
سودان بەرى ىلكىمدى ءىس شارالار دەرەۋ قولعا الىنا باستادى. ويتكەنى شالعاي جاتقان كەيبىر اۋىلداردا اۋرۋحانا تۇگىلى ستاتسيونار دا جوق ەكەنى, دارىگەر دە تاپشى ەكەنى اشىق ايتىلا باستادى. بەرىلگەن تاپسىرمادان بىردەن شەشىم شىعارعان دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ەندىگى ەكى جىلدا ەمدەۋ ورتالىقتارى جوق ەلدى مەكەندەرگە مەديتسينالىق بولىمشەلەر سالىنىپ, قاجەتتى قۇرالدارمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلەتىنىن, كەيبىر ايماقتارداعى جۇمىس ىستەپ تۇرعان اۋرۋحانالاردى كوپبەيىندى ەتىپ جابدىقتاپ, جاڭا بولىمدەر اشۋ ارقىلى قىزمەت ساپاسى ارتاتىنىن مالىمدەدى.
راسىندا, كوپ اۋىلداعى مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ توزىعى جەتكەن. تەكسەرۋ ناتيجەسىندە 200-دەن اسا تۇرعىلىقتى جەردە مەديتسينالىق كومەك بەرەتىن مەكەمەنىڭ جوقتىعى, 400-گە جۋىق وبەكتى جالعا الىنعانى جانە كەيبىرى اپاتتىق عيماراتتا شوعىرلانعانى انىقتالعان. دەسە دە ءبىر قۋانتاتىنى, جاڭادان قابىلدانعان ۇلتتىق جوبا جوسپارىندا 32 اۋداندىق اۋرۋحانا جاڭارتىلىپ, كوپبەيىندى مەكەمەلەرگە اينالدىرۋ ءىسى بيىل جۇزەگە اسىرىلا باستايدى. بۇل رەتتە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى التاي كولگىنوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كەڭەستە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى مەديتسينالىق وبەكتىلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى اشىق تالقىلاندى. ياعني «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 2023-2025 جىلدار ارالىعىندا وڭىرلەر مەن شالعاي اۋىلداردا سالىناتىن 655 العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك نىساندارىنىڭ ىشىندە 253 مەديتسينالىق پۋنكت, 160 دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, 242 فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت بار. ماسەلەن, قاراعاندى وبلىسىندا 92 العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك نىسانى, اباي وبلىسىندا 65 نىسان, جەتىسۋ وبلىسىندا 59 نىسان, اقمولا جانە الماتى وبلىستارىندا 38 نىساننان سالۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«اۋىلدار مەن شالعاي اۋدانداردىڭ تۇرعىندارى وبلىس ورتالىقتارى مەن قالالارعا بارىپ, مەديتسينالىق كومەك الۋ ءۇشىن شاقىرىمداپ جول جۇرۋگە ءماجبۇر. بۇل جەردە ۋاقتىلى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ماسەلەسى جايىنا قالىپ وتىر. اۋىلدار مەن شالعاي اۋداندار تۇرعىندارىنىڭ ساپالى مەديتسينالىق كومەك الۋىن, ونىڭ ىشىندە «التىن ساعات» ىشىندە كومەك كورسەتىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى ازىرلەندى. جوسپارلانعان 655 جاڭا نىساننىڭ 20-سى مەديتسينالىق نىسانى مۇلدەم جوق اۋىلداردا سالىنباق. وسى ۋاقىتقا دەيىن مەديتسينالىق نىساندارعا ارنالعان ارنايى عيماراتتارى بولماعان اۋىلداردا جانە شالعاي اۋدانداردا تاعى 208 مەديتسينالىق نىسان سالىنادى. قازىردىڭ وزىندە اپاتتى جاعدايدا تۇرعان قولدانىستاعى نىسانداردىڭ ورنىنا 420-عا جۋىق نىسان تۇرعىزىلماق», دەدى ا.كولگىنوۆ.
ەندى اۋىل-ايماقپەن قاتار اۋدانداعى اۋرۋحانالاردىڭ دا احۋالى اجەپتاۋىر جاقسارا تۇسەدى. ياعني بيىل ينسۋلتتەن ەمدەۋ ورتالىقتارى, حيرۋرگيا, جانساقتاۋ جانە وڭالتۋ بولىمدەرى اشىلىپ, تەلەمەديتسينا باعىتىن دامىتۋ جولعا قويىلىپ, شالعايدا تۇراتىن حالىققا ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلە باستايدى.
جالپى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ بەرگەن مالىمەتىنە سۇيەنسەك, وتاندىق مەديتسينا جۇمىسىنىڭ بيىلعى جوسپارى مىناداي: دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىبي جاۋاپكەرشىلىگىن ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ; 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان ونكولوگيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەس جونىندەگى جوسپاردى بەكىتۋ جانە ىسكە اسىرۋ; حالىققا جۇقپالى ەمەس اۋرۋلار بويىنشا كاسىبي تەكسەرۋ باعدارلامالارىن كەڭەيتۋ; 2026 جىلعا دەيىنگى انا مەن بالا دەنساۋلىعىن ساقتاۋ تۇجىرىمداماسىن بەكىتۋ جانە ىسكە اسىرۋ; مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ, ونىڭ ىشىندە دارىگەرلەرگە 30%-عا (531 مىڭ تەڭگەگە دەيىن), ورتا مەديتسينالىق پەرسونالعا 20%-عا (250 مىڭ تەڭگەگە دەيىن) دەيىن جالاقىسىن ارتتىرۋ; استانا جانە الماتى قالالارىندا 2 عىلىمي-يننوۆاتسيالىق كوپسالالى كلينيكانى پايدالانۋعا بەرۋ; «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 309 مساك وبەكتىسىن پايدالانۋعا بەرۋ (131 مەديتسينالىق پۋنكت, 99 فاپ, 79 دارىگەرلىك امبۋلاتوريا); اۋدانارالىق ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانالاردى زاماناۋي مەديتسينالىق جابدىقتارمەن جاراقتاندىرۋ.
ءيا, جەتىستىكتەر مەن كەمشىلىكتەر ءار كەز قاتار جۇرەدى. دەسە دە زامان تالابىنا لايىقتى ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن اۋىلدىقتارعا عانا ەمەس, جالپى جۇرتقا ساپالى مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىم اۋاداي قاجەت. اۋىل-ايماقتى ايتپاعاندا, كەيبىر قالالاردىڭ دا مەديتسينالىق احۋالى ءماز ەمەس. سوندىقتان بيىل پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن ەلىمىزدە وڭ وزگەرىستەر ورىن الادى دەپ سەنەمىز. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, مۇنىڭ ءبارى ۇلت ساۋلىعىن ءسوز جۇزىندە ەمەس, ءىس جۇزىندە جاقسارتۋعا باستايدى.
