ەلباسى ەسكەرتكىشى انكارادا اسقاقتايدى

تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇل: زور ريزاشىلىعىمىزدىڭ بەلگىسى تۇركيا پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇل “كاDەح-2010” قارۋ-جاراق جانە اسكەري-تەحنيكالىق م ۇلىكتەردىڭ حالىقارالىق كورمەسىنە قاتىسقاننان كەيىن “نۇر-وردا” حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ليتسەيىندە بولدى. – قازاقستان پرەزيدەنتى نۇر­سۇل­تان نازارباەۆقا كۇللى تۇركى الە­مى ءۇشىن جاساپ كەلە جاتقان ەڭبەگىنە زور ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن, ءبىز قۇرمەتتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ان­كارادا ەسكەرتكىش ورناتۋ نيە­تىن­دەمىز, – دەدى ا.گۇل وقۋ ورنىنىڭ ۇجىمى الدىندا سويلەگەن سوزىندە. تۇركى الەمىنىڭ كوشباسشىسى نامىق كەمال زەيبەك, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى. كۇللى تۇركى دۇنيەسى تۇركىستان دەسە ەلەڭدەپ-اق تۇرادى. وعان تۇرىك رەسپۋبليكاسى مادەنيەت ءمينيسترى, مەملەكەت ءمينيسترى بولىپ قىزمەت اتقارعان جىلدارى اتالعان ۋنيۆەر­سي­تەتكە ءتۇرلى تۇركى ۇلت- ۇلىستارى بالالارىن جيناقتاۋ ساپارىندا دا بايكالدان بالقانعا دەيىن ءىسساپار­دا ءجۇرىپ وتكەندە بۇعان انىق كوزىم جەتكەن. مىنە, كورمەيسىزدەر مە, جۋىر­­دا ق.ا.ياساۋي بابامىزدىڭ اتىن­داعى وقۋ ورنىندا باۋىرلاس ەكى ەلدىڭ پرەزيدەنتتەرى – ن.ءا.نا­زار­باەۆ پەن ابدۋللا گۇل باس عي­ما­راتتىڭ جانە اۋرۋحانانىڭ تۇساۋىن كەستى. ەندى قۇرىلىسى باستالىپ جاتقان وقۋ عيماراتى, كىتاپحانا, جات­اقحانانىڭ ىرگەتاسىن قالادى. تۇركيادان بىرگە كەلگەن ءارىپ­تەس­تەرىم­نىڭ شىن جۇرەكتەن قۋانعانىن كورىپ مىنا مەن – تۇركىستاندىق نا­مىق كەمال زەيبەك جۇرەگىم جا­رىلا قۋانايىن ءبىر! ءوزىم ءبىرسىپىرا جىل باسقارعان وقۋ ورنى ءۇشىن – ءبىر, تۇركىستان ءۇشىن ەكى قۋاندىم. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قۇرمەتتى پرو­فەس­سورى قاتارىنا قابىلدانعان ءسا­تىندە مادەنيەت سارايىندا ابدۋللا گۇل تەبىرەنىستى ءسوز سويلەي كەلە, “نۇرسۇلتان نازارباەۆ – تۇركى تەكتى مەملەكەتتەردىڭ كوشباسشىسى! مەن بۇل باعالاۋ پىكىرىمدى ن.ءا.نا­زارباەۆ تۇركيادا رەسمي ساپاردا بولعان كەزىندە دە ايتقانمىن, بۇگىن دە قايتالاپ ايتامىن!” – دەدى دە بي­لىك سيمۆولى اساتاياق سىيلادى. بۇل – قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرە­زيدەنتىنە بەرىلگەن تاريحي باعا بولاتىن. راسىندا, تۇركيادا قازىرگى الەمدىك ساياساتتان حابارى بار ىزگى كوڭىلدى ادامنىڭ ءبارى دە نۇرسۇلتان اعامىزعا ەرەكشە ىقىلاستى. 2007 جىلى ن.ءا.نازارباەۆ تۇركيادا سا­پارد­ا بولعان كەزىندە “راديكال” (2.10.2007 ج.) گازەتى بەتىندە ء“بىزدىڭ دە جۇمھۋرباشكانىمىز” دەگەن ماقالا جازدىم. دەمەك, ن.ءا.نا­زار­باەۆ – ءبىزدىڭ دە ەلباسىمىز دەگەن ءسوز. سول ىقىلاستىلىقتى ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز ابدۋللا گۇل “تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ كوشباسشىسى” دەپ ۇدەتىپ الىپ كەتىپ وتىر. تۇركيا پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق ارەناداعى, ونىڭ ىشىندە كۇللى تۇركى دۇنيەسىندەگى تاريحي قىزمەتىن وتە ءدال باعالاپ ايتىپ وتىر دەپ بىلەمىن. ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قامقورلىعى مەن ىسكەرلىك قايرات­كەر­لىگى ارقاسىندا استانادا مۇستا­فا كەمال اتاتۇرىككە تاماشا ەس­كەرت­كىش ورناتىلدى. مەن تۇرىك ازا­ماتى رايىندا قۋاندىم. سول ءسات­تەر­دەن باستاپ ن.ءا.نازارباەۆقا تۇركيادا ءبىر ەسكەرتكىش قويىلسا دەگەن ويدا بولدىم. ويتكەنى, ول اتاتۇرىك اماناتىن العى كۇنگە الىپ بارۋشى, تۇركى دۇنيەسىندە سونى جۇزەگە اسىرۋشى كوشباسشى بولىپ وتىر عوي. استانادا تۇركيا پرە­زي­دەنتى ابدۋللا گۇل ن.ءا.نازارباەۆقا انكارا قالاسىندا تاماشا ەسكەرت­كىش ورناتىلاتىنىن ايتقاندا, مەن ارمانىم جۇزەگە اساتىنىنا قۋان­دىم. قازاقتا ءبىر ولەڭ بار ەكەن: ء“بىر ساۋساق ءتىپتى دە, ىلە الماس ءجىپتى دە!” – دەپ كەلەتىن. ءبىر تۇرىك مەم­لە­كەتى ءبىر عانا ساۋساق, ال 10 تۇركى مەملەكەتى ىنتىماقتا بولسا, الماس اسۋى, باعىندىرماس بيىگى بولماس ەدى عوي. وسىنداي ىزگى ارمان اتاتۇرىكتە بولعان. وسىنداي ىزگى ويدى جۇزەگە اسىرۋدا نۇرسۇلتان نازارباەۆ جولباسشىلىق جاساپ وتىر. ولاي بولسا نۇرسۇلتان نازارباەۆ – تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ كوشباسشىسى. كوشباسشىعا انكارادا تاماشا ەسكەرتكىش ورناتىلسا – ورىندى-اق. ەلباسى مەرەيى – ەل مەرەيى وڭايباي كوشەكوۆ, اتىراۋ وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى. قازاق پەن تۇرىك – ءتۇبى ءبىر تۋىس­قان حالىق. تۇرىك مەملەكەتى قا­زاقتى جاتسىنبادى. تاۋەلسىزدىك ال­عان ساتىمىزدە قازاقتى باۋىر تۇتىپ, قازاق ەلىنىڭ دەربەستىگىن ءبىرىنشى بولىپ تانىدى. الدىمەن تۇركيا قۇتتىقتادى. تاۋەلسىز قازاق ەلىمەن ىسكەرلىك, ەكونوميكالىق بايلانىس ورناتۋدى دا الدىمەن تۇركيا ەلى باستاپ ەدى. تۇركيانىڭ بۇرىنعى پرە­زيدەنتتەرى تۇرعىت ءوزال, سۇلەي­مەن دەميرەل قالىپتاستىرعان وسى ءبىر تۋىسقاندىق, باۋىرمالدىق باي­لانىستىڭ كەلىستى كورىنىسى ەندى مىنە, تۇركيانىڭ پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇلدىڭ قازاقستانعا رەسمي ساپارى كەزىندە جاڭا قىرىنان كورىندى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا تۇركيامەن تۋىسقاندىق قارىم-قاتى­ناستىڭ ورنىعۋىنا مۇددەلىلىك تانىتىپ كەلەدى. قازاق حالقى دا تۇرىكتى كەۋدەسىنەن كەرى يتەرمەدى. تۇرىك باۋىرلارىمىزعا ەلىمىزدەن جۇمىس بەرىپ وتىرمىز. مۇناي-گاز ونەركاسىبى, قۇرىلىس يندۋسترياسى سالالارىندا جۇمىس ىستەيتىن تۇرىك باۋىرلارىمىز كوپ. وسى ارقىلى باستاپقىدا تۇركيا قازاقستانعا, ال ەندى ۇلتتىق ەكونوميكامىز ءور­كەن­دەگەن تۇستا قازاقستان تۇركيا ەكو­نوميكاسىنا قوماقتى ينۆەس­تي­تسيا سالا باستادى. رۋحاني, مادەني ارىپتەستىك تە ايرىقشا قارقىنمەن دامي تۇسۋدە. تۇركيانىڭ ۇلتتىق كوشباسشىسى اتاتۇرىكتىڭ كەلبەتتى ەسكەرتكىشى استانادا بوي كوتەردى. بۇل – قازاقتىڭ تۇرىكتىڭ ۇلتتىق كوشباسشىسىنا قۇرمەتى. تۇركيا پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇل باۋىرىمىز تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاق­ستان­دى ەكونوميكاسى قۋاتتى, الەۋ­ەت­تى مەملەكەت رەتىندە الەم ەلدە­رىنە, الەم ەكونوميكاسىنا كىرىكتىرۋ يدەياسىن قولداپ, ساياساتكەرلىگىنە ءار كەز ءتانتى بولاتىنىن جاسىرعان جوق. وتكەن جىلى نۇرسۇلتان نا­زار­باەۆتى تۇركى ەلدەرىن بىرىك­تىرۋدەگى قاجىرلى ەڭبەگىن باعالاپ, تۇركى الەمىنىڭ كوشباسشىسى دەگەن اتاققا لايىق دەپ تانىعان ەدى. سول ۇسىنىسىن كۇنى كەشە ەر تۇرىكتىڭ التىن بەسىگى – كيەلى تۇركىستانعا ساپارى كەزىندە جانە ءبىر رەت قاي­تا­لاپ, ايعاعى رەتىندە ايشىقتى اسا­تاياق ۇسىندى. ەندى انكارا قالا­سىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇر­سۇل­تان نازارباەۆتىڭ ەسكەرتكىشى اشىلاتىندىعىن جاريا ەتتى. بۇل – تۇرىك حالقىنىڭ قازاق­تىڭ بىرەگەي تۇلعاسى, تۇڭعىش پرە­زيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆقا قۇرمەتى. ەلباسىمىزعا كورسەتىلگەن قۇرمەت – قازاق ەلىنە قۇرمەت. ەلبا­سىمىزدىڭ مەرەيى – ەلىمىزدىڭ مەرەيى. ەلباسىمىزدىڭ اسقاق ابى­رويى – ەلىمىزدىڭ ابىرويى. ەر ءتۇ­رىك­تىڭ بالالارى مىنە, ءبىر-ءبىرىن وسى­لاي قولتىقتان دەمەپ, ءبىر-بىرىنە لايىقتى قۇرمەت كورسەتىپ, ءبىر-ءبىرىنىڭ مەرەيىن تاسىتتى. بۇل – پرە­زيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ الەم تانىعان ساياساتكەر ەكەندىگىنىڭ تاعى ءبىر بۇلتارتپاس دالەلى. كوڭىلىمىزگە قۋانىش ۇيالاتتى ءۇنال وزتۇرىك, “KATEV” حالىقارالىق قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان كۇننەن بەرى ەكى تۋىستاس ەل اراسىن­داعى مادەني, تاريحي جانە ەكو­نو­مي­كا, ءبىلىم سالاسىنداعى كۇننەن-كۇنگە دامىپ كەلە جاتقان تىعىز باي­لانىس وسى ءسوزىمىزدىڭ ايقىن ءدا­لەلى بولسا كەرەك. كۇنى كەشە عانا ساپارمەن ءتۇر­كيا­نىڭ پرەزيدەنتى قازاقستانعا كەلگەنىنەن بارشا جۇرتشىلىق حاباردار. ساپار بارىسىندا ابدۋللا گۇل مىرزا ءوز ۇلتىنىڭ جارقىن بولاشاعىنا ولشەۋسىز ەڭبەك سىڭىرگەن تۇرىك حالقىنىڭ سۇيىكتى پەرزەنتى اتاتۇرىكتىڭ استانا قالاسىنداعى ەسكەرتكىشىنە تاعزىم ەتتى. سونداي-اق استانا قالا­سىن­داعى “نۇر وردا” قازاق-تۇرىك لي­تسەي-مەكتەبىنە اتباسىن تىرەدى. سوڭ­عى ۇلگىدە سالىنىپ, وزىق تەحنولو­گيالارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن مەكتەپ قىزمەتىنە ءدان ريزا بولدى. تۇركيا باسشىسى استانا قالا­سىندا اتاتۇرىككە ارناپ ەسكەرتكىش ورناتىلۋى – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ سارابدال ساياساتى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. مۇنداي وتكەنىمىزگە كورسەتىلگەن قۇرمەت ەكى تۋىس حالىقتىڭ اراسىنداعى بايلا­نىستى ودان ءارى دامىتا تۇسۋىنە سەبەپ بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. ابدۋللا گۇل مىرزا تۇركيانىڭ استاناسى انكارا قالاسىندا قازاق­ستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆقا ەسكەرتكىش ورنا­تىلاتىنىن ايتتى. بۇل ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزگە قۋانىش ۇيالاتتى.