قوعام • 10 جەلتوقسان, 2022

قازۇۋ-دا «قازاقتىڭ پۋشكينى» اتانعان اقىن تۋرالى كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى

670 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ءبىرىنشى دارەجەلى «بارىس» جانە «پاراسات» وردەندەرىنىڭ يەگەرى, زەرتتەۋشى-عالىم, تاۋەلسىز «تارلان» سىيلىعىنىڭ يەگەرى, اقىن ءشومىشباي ساريەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «عيبراتتى عۇمىر» اتتى سەريالىق كىتابىنىڭ سالتاناتتى تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

قازۇۋ-دا «قازاقتىڭ پۋشكينى» اتانعان اقىن تۋرالى كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى

كىتاپتا اقىننىڭ عىلىمي زەرتتەۋلەرى, حالىققا تانىمال ءان ماتىندەرى, ولەڭدەرى توپتاستىرىلعان. سونىمەن قاتار, ارىپتەس, قالامداستارى مەن وتباسى مۇشەلەرىمەن تۇسكەن فوتوسۋرەتتەرى بەرىلگەن.

سالتاناتتى شاراعا مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, اقىن-جازۋشىلار, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, ءشومىشباي ساريەۆتىڭ جارى جۇماعۇل ساريەۆا مەن ۇلى, قر پرەزيدەنتى كەڭسەسىنىڭ باستىعى باقىتجان ءشومىشباي ۇلى, قازاق ەستراداسىنىڭ جۇلدىزدارى, قازۇۋ-دىڭ وقىتۋشى-پروفەسسورلار قۇرامى قاتىستى.

جيىندى ءبىلىم ورداسىنىڭ باسشىسى جانسەيىت تۇيمەباەۆ قۇتتىقتاۋ سوزبەن اشىپ, ءشومىشباي ناعاشىباي ۇلىنىڭ ءومىر جولىنا توقتالدى.

«قازاق پوەزياسىندا, ادەبيەتتانۋ عىلىمىندا ەرەكشە قولتاڭبا قالدىرعان ءشومىشباي ساريەۆ – ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ تۇلەگى. 1966 جىلى قازمۋ-دىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇسىپ, 1971 جىلى بىتىرگەن. «قازاقستان» باسپاسىندا رەداكتور, «جۇلدىز» جۋرنالىندا ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىندا عىلىمي قىزمەتكەر, اعا عىلىمي قىزمەتكەر بولدى. ءشومىشباي ساريەۆ عالىم رەتىندە 50, 60, 70-جىلدارداعى قازاق اقىندارىنىڭ شىعارماشىلىعىن تالدادى. تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندەگى قازاق پوەزياسىنىڭ جاڭا بۋىن وكىلدەرى تۋرالى دا زەرتتەۋلەر جۇرگىزدى. ءشومىشباي ساريەۆتى ادەبي ورتا «قازاقتىڭ پۋشكينى» دەپ اتاعانىن بىلەمىز. ولەڭدەرى انگە اينالىپ, تىڭدارمان قاۋىمنىڭ جۇرەگىنە جەتتى. كوزى تىرىسىندە 300-دەن اسا انگە ءماتىن جازىپ, ۇلتتىق ءان ونەرىن بايىتتى», دەدى جانسەيىت تۇيمەباەۆ.

جازۋشىلار وداعى باسقارماسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, اقىن باۋىرجان جاقىپ شىعارماشىلىعىنىڭ ومىرشەڭدىگىنە توقتالدى.

ءوز كەزەگىندە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ارداگەر ديكتور ساۋىق جاقانوۆا ءشومىشباي ساريەۆتىڭ ولەڭدەرىن مانەرلەپ وقىپ, جينالعانداردى ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى. سونىمەن قاتار, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى گۇلجاحان وردا, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ەستاي الىكەەۆ ءسوز سويلەپ, ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى.

جيىن بارىسىندا ءانشى مەدەۋ ارىنباەۆ ش.ساريەۆ ولەڭىنە جازىلعان «اتامەكەن-اي» مەن «داۋرەن-اي» اندەرىن جانە جاس ءانشى ەرمەك بەرەكەت ەل اراسىندا تانىمال بولىپ كەتكەن «قاراعىم-اي» ءانىن ورىندادى.
كەزدەسۋ سوڭىندا اقىننىڭ جارى جۇماعۇل ساريەۆا كەشتى ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن قازۇۋ باسشىلىعىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ءوز سوزىندە ول بۇگىنگى «عيبراتتى عۇمىر» سەرياسى ارقىلى باسىلىپ شىققان كىتاپتىڭ ورنى بولەك ەكەنىن جەتكىزدى.

ء«شومىشباي ساريەۆتىڭ 30-دان استام كىتابى جارىققا شىقتى. بۇگىن تۇساۋكەسەرى وتكەن كىتاپ مەن ءۇشىن ىستىق. ول وسى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىن ءبىتىرىپ, مىقتى وقىتۋشىلاردان ساباق الدى. ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قازۇۋ-دا وتكەن ستۋدەنتتىك كەزدەرىن ساعىنىشپەن ەسكە الىپ, ەسىنەن ەش ۋاقىتتا شىعارعان ەمەس. ءشومىشباي ءبىر ەلى اۋزىنان تاستاماي ايتىپ وتىراتىن ءبىلىم ورداسى بۇگىن ۇلكەن كەش وتكىزىپ, اقىننىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان كىتاپتى جارىققا شىعارىپ وتىر. يگى باستاماعا اۋلەتىمىزدىڭ اتىنان ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن», دەدى جۇماعۇل كاجەنقىزى.

شارا اياسىندا ءشومىشباي ناعاشىباي ۇلىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان كىتاپ كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار