قازاقستان • 24 قاراشا, 2022

اۋەلەپ وزبەك اندەرى

533 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ءبىز زالعا كىرىپ كەلگەندە بەلگىسىز ءبىر بوياۋعا تولى داۋىس شىعىپ جاتتى. بەلگىسىز ءبىر بوياۋ دەيتىنىمىز, ءانشىنىڭ كادۋىلگى سىڭعىرلاعان نازىك ءۇنى دە ەمەس, قوبىزدىڭ ۇنىندەي قوڭىر داۋىس. ءبىر ۋاقىتتا مۇڭدى, ەندى ءبىر ساتتە زارلى اۋەزگە اۋىسىپ, ءانشىنىڭ سوناۋ جان تۇكپىرىنەن تالماۋراپ, تۇنشىعا شىعىپ جاتقانداي.

اۋەلەپ وزبەك اندەرى

ساحناداعى وزبەكستاننىڭ حالىق ءارتىسى مۋ­نا­جات يۋلچيەۆا ەكەن. ءاننىڭ اتى – «مۋستاح­زود». تۇلا بويدى تولىق شارلاپ, تەڭىزدىڭ اق كوبىك تولقىنىنداي ءبىر سوعىپ وتكەن جانىمىزدى كەيىنگى قىزىلدى-جا­­سىلدى كويلەك, مىڭ بۇرالعان بي جىلىتتى. سۇيەمەلدەپ وينالعان ءار اسپاپتىڭ ءۇنى ساح­نا­داعى ءار قيمىلمەن ۇندەسىپ, بىرگە بيلەپ جاتقانداي.

وزبەكتىڭ ونەرىمەن ساعىنىسا كورىسىپ, تاڭ­عالا تامسانۋىمىزعا وزبەك مادەنيەتى كۇن­دەرى سەبەپشى بولىپ وتىر. قاليبەك قۋانىش­باەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا وتكەن گالا-كونتسەرتتە وزبەكستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ جەتەكشى سوليستەرى مەن شىعارما­شىلىق ۇجىمدارى ونەر كورسەتتى. سالتاناتتى كەشكە وزبەكستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باحادىر احمەدوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ قاتىستى.

«وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, ەكى ەل اراسىنداعى تاريحي-مادەني بايلانىس ەجەلدەن ۇلكەن سيپاتقا يە. ونەرىمىز بىرگە ورىستەپ, ءداستۇرىمىز قاتار قانات جايىپ كەلەدى. وزبەك پەن قازاق  – تامىرى ءبىر, تاريحى ورتاق  تۋىس حالىقتار. ءبىزدى  ءابۋ ناسىر ءال-فارابي, احمەت ياساۋي, الىشەر ناۋاي, اباي سياقتى ادامزاتقا ورتاق الىپتار شوعىرى بىرىكتىرەدى. ءبىز – ءبىر-بىرىمىزگە ءان-جىرىمىزبەن دە, تاعدىرىمىزبەن دە جاقىن باۋىرلارمىز. بۇگىن سىزدەر بىزگە ارنايى الىپ كەلگەن مازمۇنى تەرەڭ, ماعىناسى باي باعدارلامالار كوشى سول يگى ساباقتاستىقتى جالعاستىرىپ وتىر», دەدى داۋرەن اباەۆ.

سونداي-اق ول قوس تاراپ الداعى ۋاقىت­تا دا مادەني الماسۋدان بولەك, بىرلەسكەن ورتاق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ء«بىز بۇرىننان تاتۋلىقتى تابىسقا, بىر­لىكتى بەرەكەگە اينالدىرىپ كەلە جاتقان اعايىن­داس حالىقتارمىز. وعان قازاقتىڭ قابىر­عالى ءۇش ءبيىنىڭ ەكەۋ – تولە بي مەن ايتەكە ءبيدىڭ وزبەك توپىراعىندا جاتۋىنىڭ ءوزى دالەل. سول تۋىستىق تۋى قاشاندا بيىك جەلبىرەپ, كورشىلەس ەكى ەلدىڭ كوشى دە, كولىگى دە الدا بولا بەرسىن دەگىم كەلەدى. وزبەك اعايىندارشا ايتساق: «ۋزوقداعي قار­دوش­تان ياقينداگي قўشني ياحشي». ياعني «الىستاعى اعايىننان جاقىنداعى كورشىڭ ارتىق». ءبىزدى ەكى مىڭ شاقىرىمنان استام شەكارا عانا ەمەس, ەكى مىڭجىلدىق تاريح بىرىكتىرەدى», دەدى مينيستر.

وزبەك تاراپى دا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا قولداۋ بىلدىرگەنى ءۇشىن العىس ايتتى.

«وزبەك پەن قازاق حالىقتارىنىڭ ءوزارا سىيلاستىق, دوستىق, تۋىسقاندىق قارىم-قاتى­ناسى ەرتەدەن جالعاسىپ كەلەدى. مەملە­كەتتەر باسشىلارى جۇرگىزىپ وتىرعان سارابدال ساياساتتىڭ ناتيجەسىندە بارلىق سالا­دا­عىداي مادەنيەت پەن ونەردە دە ىنتى­ماقتاستىقتىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى اشىلىپ, ۇلتتىق ونەر­دى ناسيحاتتاۋدا جاڭا بەلەس­تەرگە اتتادىق. ايتا كەتەرلىگى, ەكى ەل ارا­سىندا ءوزارا مادەنيەت كۇن­دە­رىن وت­كىزۋ داستۇرگە اينالدى. بۇل – ءبىزدىڭ بەرىك مادەني-رۋحاني قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ دالەلى. ەڭ باس­تىسى, مادەنيەت­تەر اراسىنداعى بايلانىس­تى ءۇزىپ الماۋىمىز كە­رەك», دەدى وزبەكستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت ءمي­نيستر­ىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باحادىر احمەدوۆ.

گالا-كونتسەرتتە حالىق ارتىستەرى مۋنوجات يۋلچيەۆا, جەڭىسبەك پيازوۆ, مانسۇر تاشماتوۆ, ماحمۇد نامازوۆ, ودان بولەك مەملەكەتتىك سىيلىقتاردىڭ لاۋرەاتتارى ۋمۋد يسرايلوۆ, شيرين ماماتوۆا, بوبۋر كەنجاەۆ, باسقا دا انشىلەر مەن «ناۋرىز» بي ءانسامبلى ونەر كورسەتتى. مەرەكەلىك كەشتى يۋنۋس رادجابي اتىنداعى «ماكوم» ءانسامبلى سان ءتۇرلى اسپاپپەن سۇيەمەلدەدى. سازدى كەشتەن بولەك تەاتر فويەسىندە وزبەكستاننىڭ ۇلتتىق قولونەر جا­نە بەينەلەۋ ونەرى ۇلگىلەرىنىڭ كومپو­زيتسيالىق كورمەسى قويىلدى. وزبەك­تىڭ ۇلتتىق كيىمدەرى مەن قولدان جاسالعان بۇيىمدارى ساتىلدى.

ايتا كەتەيىك, ەكى كۇنگە جال­عاس­­قان وزبەك مادەنيەتى كۇندەرىنىڭ ساياسي ماڭىزى ۇل­كەن. قازاق­ستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ديپلو­ماتيالىق قاتىناس­تاردىڭ ورناعانىنا 30 جىل تولۋىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان مەرەكەلىك ءىس-شارالار اياسىندا دوڭگەلەك ۇستەلدەر, كورمەلەر مەن شەبەرلىك ساباقتارى وتكىزىلدى. سونداي-اق ەكى ەلدىڭ ناشار كورەتىن ازاماتتارعا ارنالعان ارنايى كىتاپحانا وكىلدەرى «ىنتىماق, بىرلىك, كەلىسىم – ەڭ اسىل بايلىق ەل ءۇشىن» اتتى ءىس-شارادا باس قوستى. وزبەك مادەنيەتىنىڭ العاشقى كۇنىندە ەكى ەلدىڭ ارنايى كىتاپحانالارىنىڭ بىرلەسىپ جاساعان تۇڭعىش جوباسى شوكير حوليكوۆتىڭ «شاي» قىسقامەتراجدى ءفيلمىنىڭ كورسەتىلىمى ءوتتى. كانن فەستيۆالىندە باس جۇلدەگە يە بولعان مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار تۋرالى ەرەكشە فورماتتا دىبىسسىز تۇسىرىلگەن كينوتۋىندىنى قازاقستاننىڭ ارنايى كىتاپحاناسىنىڭ ستۋدياسى زاعيپ وقىرماندار ءۇشىن قازاق تىلىنە دىبىستاعان نۇسقاسىن ۇسىندى. ءفيلمدى قازاق تىلىنە دىبىستاعان مامانداردىڭ ءبىرى – استانا قالاسىنىڭ زاعيپ جانە ناشار كورەتىن ازاماتتارعا ارنالعان كىتاپحانا قىزمەتكەرى شاحسانا مومبەكوۆا مەن تانىمال ديكتور قۋات احمەتجان. ال ءفيلمدى دىبىسپەن ارلەپ, قاجەتتى جەرىندە ءسوز ماعىناسىنا قاراي اۋەن قوسقان دىبىس رەجيسسەرى قايسار تۇرماعانبەت.

سونىمەن قاتار ورتالىق بالالار جانە جاسوسپىرىمدەر كىتاپحاناسىندا وتكەن ءىس-شارادا زاعيپ جاندارعا ارنالعان تيفلوقۇرىلعىلار, كىتاپحانا ستۋدياسى ءونىمى بولعان اۋديوكىتاپتار جانە تاعى باسقا قۇرالدار قويىلعان كورمە ۇيىمداستىرىلدى. ءىس-شارادا وزبەكستان كىتاپحا­ناسىنىڭ وكىلدەرى ەلىمىزدىڭ زاعيپ وقىر­مان­دارىنا ا.بايتۇرسىن ۇلى مەن ى.التىن­سارين شىعارمالارىنىڭ بەدەرلى قارىپتە باسىپ شىعا­رىلعان كىتابىن سىيعا تارتتى.

پرو

سوڭعى جاڭالىقتار