العاش بولىپ ءسوز العانداردىڭ ءبىرى ءماجىلىس دەپۋتاتى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا وتكەن سايلاۋ قازاقستاندىقتاردىڭ ساياسي مادەنيەتىنىڭ وسكەنىن ايعاقتايتىنىن ايتتى.
«بيىل ەلىمىزدە ەكى ءىرى ساياسي وقيعا: جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم جانە پرەزيدەنت سايلاۋى ءوتتى. ەگەر 2021 جىلى پارلامەنتتىك سايلاۋدا 7 ميلليوننان استام ادام داۋىس بەرسە, رەفەرەندۋمعا دا, پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا دا 8 ميلليوننان استام ادام قاتىستى. بۇل بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندىقتاردىڭ مەملەكەتىمىزدە بولىپ جاتقان بارلىق ساياسي ۇدەرىسكە قاتىسۋعا جانە كوپتەگەن ساياسي ماسەلەدە ءوزىنىڭ ناقتى پىكىرى بار ەكەنىن, ەلدىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋدە ءوز داۋىسىنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن تۇسىنەتىنىن ايعاقتايدى», دەدى ج.سۇلەيمەنوۆا.
ال ەۋروپالىق قۇقىق جانە ادام قۇقىقتارى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, پروفەسسور مارات ءباشىموۆ سايلاۋ وتكىزۋ كەزىندە حالىقارالىق ستاندارتتار تولىعىمەن ساقتالعانىن اتاپ ءوتتى. «حالىقتىڭ ەركىن ءبىلدىرۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالدى, ءتۇرلى قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بايقاۋشىلارى ەش كەدەرگىسىز جۇمىس ىستەي الدى. ءتىپتى ەلوردادا ازاماتتار تىركەۋسىز داۋىس بەرە الاتىن ۋچاسكەلەر دە ىسكە قوسىلدى. الداعى پارلامەنتتىك سايلاۋعا زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزىن قالاعانىمىز وتە ماڭىزدى», دەدى پروفەسسور.
ماجىلىستەگى «Amanat» فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى ەلنۇر بەيسەنباەۆ قازىر قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جاقتاستارى باسقا كانديداتتارعا داۋىس بەرگەن جانە «بارلىعىنا قارسىمىن» باعانىن تاڭداعان سايلاۋشىلاردىڭ پىكىرىن ەسكەرۋى ماڭىزدى دەپ سانايدى. «جالپى, سول 1,5 ميلليونعا جۋىق ازاماتتىڭ پىكىرى مىندەتتى تۇردە ەسكەرىلۋى قاجەت. ولار اۋىلدىق جەرلەردى دامىتۋ, ايەلدەر قۇقىعىن قورعاۋ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس سەكىلدى ءتۇيىندى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تاۋىپ, ساياساتتاعى وزگەرىستەردى كورگىسى كەلەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ءماجىلىس دەپۋتاتى.
قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ءمادينا نۇرعاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, جۋىردا وتكەن سايلاۋ ازاماتتاردىڭ بيلىككە دەگەن كوزقاراسىنىڭ وزگەرگەنىن ايقىنداپ وتىر. «ادامدار بيلىكتى قولجەتىمسىز دۇنيە رەتىندە قابىلداۋدى قويا باستادى. بۇل – ەڭ الدىمەن قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ناتيجەسى. تۇجىرىمداما بيلىكتىڭ حالىققا جاقىن بولۋىن, ونىمەن ورتاق ديالوگ قۇرۋىن كوزدەيدى», دەدى م.نۇرعاليەۆا.
سونىمەن قاتار ول بيىل قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتى العاش رەت Exit-poll وتكىزگەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ اياسىندا 74 قالا مەن 242 اۋىلدا 600 سايلاۋ ۋچاسكەسى قامتىلىپ, 620-دان استام سۇحبات الۋشى مەن سۋپەرۆايزەر 75 مىڭنان استام سايلاۋشىمەن ساۋالداما جۇرگىزگەن.
ءوز كەزەگىندە, «Amanat» پارتياسىنىڭ ساياسي جۇمىس دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى رۋسلان الىشەۆ سايلاۋدىڭ ەڭ باستى ناتيجەسى – قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باعدارلاماسى اياسىندا جاڭا ازاماتتىق قوعام قالىپتاستىرۋ ەكەنىنە توقتالدى. «ۇگىت-ناسيحات جۇمىسى اشىقتىق, ناقتىلىق, ادىلدىك, ادالدىق سىندى قاستەرلى قاعيداتتارعا قۇرىلدى. ۇگىت-ناسيحات ناۋقانىنا قاتىسقان بارشا ازامات وسى قاعيداتتى باسشىلىققا الدى. ءبىز ونداعان مىڭ كەزدەسۋ وتكىزىپ, قوعامنىڭ ديالوگ پەن وزگەرىسكە دەگەن ۇلكەن سۇرانىسىن بايقادىق», دەدى دەپارتامەنت باسشىسى.
بەلگىلى تەلەجۇرگىزۋشى, «Amanat» پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ماقسات تولىقباي مودەراتورلىق ەتكەن ديالوگ الاڭىندا ساراپشىلار كەزەكتەن تىس سايلاۋ قورىتىندىسى تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالىپ, ساياسي دودا جۇيەسىندەگى سونى وزگەرىستەردىڭ ناقتى ناتيجەلەرىن اتاپ كورسەتتى.