ەلدىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى سامميت تۋرالى وي ءبولىستى
جۋىردا ۆەناداعى ەقىۇ-نىڭ تۇراقتى كەڭەسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ الدىندا فرانتسيانىڭ ەۋروپامەن قارىم-قاتىناس جونىندەگى مەملەكەتتىك حاتشىسى پەر لەلۋش ءسوز سويلەپ, ەقىۇ-نىڭ, وسى زامانعى قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ بارعان سايىن جاھاندىق سيپات الىپ بارا جاتقانىن ەسكەرگەندە, بۇرىنعىسىنشا قاۋىپسىزدىكتىڭ ماڭىزدى قۇرالى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ كورسەتتى.
تالعات جۇماعۇلوۆ – ۆەنادان.
جالپىەۋروپالىق دەڭگەيدەگى ساياسي ىنتىماقتاستىق ەقىۇ-نىڭ الدىنداعى ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ نەگىزىندە جانە ونىڭ دامۋىمەن قاتار قالىپتاسقان. “ەۋرووداقتىڭ سىرتقى ساياساتى ءبۇگىندە ەقىۇ-نىڭ ءوز ماقساتتارىن الداعى كەزدە دە قاندايلىق قوزعايتىنى ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزدى. ناق سوندىقتان فرانتسيا مەن گەرمانيا ەقىۇ-عا بىرلەسىپ توراعالىق جاساۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدا”, – دەدى لەلۋش مىرزا. دەموكراتيا مەن بىرلىككە ۇمتىلىس ەۋروپا تاريحىنا ءوز ىقپالىن تيگىزدى, دەپ اتاپ ءوتتى فرانتسيانىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى. بۇل رەتتە ول ماڭىزدى كەزەڭدەر رەتىندە گەرمانيامەن تاتۋلاسۋدى جانە ەۋروپانىڭ ەكىنشى جاھاندىق سوعىستان كەيىنگى قالپىنا كەلۋىن, 1975 جىلعى حەلسينكي قورىتىندى اكتىسىن جانە جاڭا ەۋروپا ءۇشىن پاريج حارتياسىن اتاپ ءوتتى. “وسى قادامداردىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىمىز ءار مەملەكەتتىڭ ءوز قورعانىس ساياساتىن جۇرگىزۋ ەسەبىنەن نەمەسە ءبىزدىڭ ورتاق كەڭىستىگىمىزدە اليانستارعا الدە ۇيىمدارعا قاتىسۋىمەن عانا قامتاماسىز ەتىلمەيدى. وعان سونداي-اق بۇكىل ەۋرواتلانتيكا جانە ەۋرازيا وڭىرىندەگى ىنتىماقتاستىق جۇيەسى ارقىلى كەپىلدىك بەرىلەدى”, – دەدى پ.لەلۋش. بىرلەسكەن بۇل جۇمىس ساياسي-اسكەري عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە گۋمانيتارلىق جانە ەكونوميكالىق قىرلاردى, سونداي-اق جاريا مۇمكىندىكتەردى قۇرمەتتەۋ مەن الاڭداۋشىلىق تۋعىزاتىن ساتتەردى ەسكەرۋدى قامتيدى. لەلۋش كورفۋ ۇدەرىسىنە – ەقىۇ اياسىندا جۇرگىزىلەتىن بولاشاق ەۋروپالىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى ۇنقاتىسۋعا جوعارى باعا بەردى. ول ەقىۇ-داعى قازاق ءتوراعالىعىنىڭ وسى جىلدىڭ اياعىندا سامميت وتكىزۋ جونىندەگى باستاماسىنا فرانتسيانىڭ قولداۋ ءبىلدىرەتىنىن قاداپ ايتتى. سامميت وتكىزۋ ءۇشىن ۇيىمعا قاتىسۋشى بارلىق ەلۋ التى ەلدىڭ كونسەنسۋسى قاجەت ەكەنىن دە ەسكە سالدى. ء“ححى عاسىرداعى ەۋرواتلانتيكا جانە ەۋرازيا قاۋىپسىزدىگىنىڭ جاڭارعان ورتاق تۇجىرىمداماسىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز تاريحىنىڭ جاڭا كەزەڭىن باستاۋ ورتاق ماقساتىمىز بولعان جاعدايدا عانا ءبىز العا ىلگەرىلەي الامىز”, دەپ اتاپ ءوتتى لەلۋش. فرانتسيا مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ پىكىرىنشە, “بۇل ورتاقتىق ءبىزدى بىرىكتىرەتىن ءوزىمىز قابىلداعان مىندەتتەمەلەر مەن قاعيداتتارعا, اسىرەسە, حەلسينكي قورىتىندى اكتىسىنە جانە پاريج حارتياسىنا نەگىزدەلۋى ءتيىس. قىرعي-قاباق سوعىس بەتتەرى مۇلدەم جابىلۋى كەرەك”. فرانتسۋز ديپلوماتى, سونداي-اق گرۋزياداعى, ارمەنيا مەن ءازىربايجانداعى, قىرعىزستانداعى جاعدايلارعا بايلانىستى پىكىر ءبىلدىردى. گرۋزيا تۋرالى ايتقاندا لەلۋش فرانتسيانىڭ اۋماقتىق تۇتاستىق پەن ەل ەگەمەندىگى ماسەلەسىن قولدايتىنىن قۋاتتادى. ول ەقىۇ-نىڭ گرۋزياداعى ميسسياسى 2009 جىلعى ماۋسىمدا جابىلىپ قالۋىنا بايلانىستى مانداتتى جالعاستىرۋعا قاتىستى كونسەنسۋسقا قول جەتپەگەندىكتەن, بۇل ەلدە ەقىۇ-نىڭ دالالىق ميسسياسىن اشۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
