30 مامىر, 2014

ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىق ەۋرازيا وداعىنا نەگىز بولدى

2066 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن

000-nazarbaev-putin-lukashenko-7

استانا. 30 مامىر. كەشە استانادا تۇساۋى كەسىلگەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەس تۋرالى الەم جانە وتاندىق ساراپشىلار ءوز كوزقاراستارىن ءبىلدىرىپ جاتىر. ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى كەزىندە كوتەرىلگەن ەۋرازيالىق ينتەگراتسياعا ۇمتىلۋ نەگىزىندە پايدا بولعان ءبىر كەزدەرگى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىقتىڭ ناتيجەسىندە ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداقتىڭ قۇرىلعانىن ايتىپ وتىر. بۇل تۋرالى BNews.kz ءتىلشىسى حابارلادى. «ەۋرازيالىق ينتەگراتسياعا باعىت تۇزەگەن قازاقستان, رەسەي جانە بەلارۋس ەلدەرى اراسىنداعى ىقپالداسۋ جولىن سارالاعانداردىڭ باسىمى وسىناۋ بىرلەستىكتىڭ وسال بولمايتىنىن, كەرىسىنشە ءححى عاسىرداعى اسا جەتىلگەن ساۋاتتى بىرلەستىكتىڭ جوعارى دەڭگەيى دۇنيەگە كەلەتىنىن ايتادى. ولار وسىعان بايلانىستى بولجاناتىن الەۋەتتى دە ەستەن شىعارمايدى: قازاقستان, رەسەي مەن بەلارۋس مەملەكەتتەرىنىڭ جيىنتىق ىشكى جالپى ءونىمى شامامەن 2 تريلليون دوللاردى قۇراسا, وندىرىستىك الەۋەتى 600 ميلليارد, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى شامامەن 112 ميلليارد دوللارعا, ال جالپى تۇتىنۋ رىنوگى 170 ميلليون ادامعا تاتيدى. ال تاۋەلسىزدىكتىڭ سوناۋ العاشقى جىلىنان بەرى وسى جولدى تۋ ەتكەن ەۋرازيالىق وداق يدەياسىنىڭ اۆتورى, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسىعان وراي: «ەۋرازيالىق وداق – بۇگىنگى كۇن مەن بولاشاقتىڭ كۇردەلى سىناقتارىمەن ولشەنەتىن مەگاجوبا. ونىڭ قالىپتاسۋى تاريحتاعى ەڭ كۇشتى جاھاندىق قارجى-ەكونوميكالىق داعدارىستار ىقپالىمەن باستالعان جاڭا الەمدىك ارحيتەكتۋرانىڭ ورگانيكالىق بولشەگى بولۋدىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىنە يە» دەگەن بولاتىن. اگەنتتىك ءتىلشىسى بۇدان ءارى ەلباسىنىڭ ءاۋ باستان قازاقستاننىڭ شىندىعىندا جەكە دارا دامۋ ەمەس, كەرىسىنشە, وڭىرلىك لەپكە نەگىزدەلگەن كورشىلەستەرىمەن بىرلەسە دامۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىنىن ايقىنداعانىن ءمالىم ەتەدى. ناق سول سەبەپتەن ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعىن قۇرۋعا باعىت ۇستالدى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ قازاقستان, رەسەي مەن بەلارۋس سەكىلدى ءۇش ەلدىڭ تاۋارلاردى, قىزمەتتەر مەن جۇمىس كۇشىنىڭ نارىعىن بىرىكتىرۋگە ۇمتىلىسى بۇل, تۇپتەپ كەلگەندە, بۇكىل جاھاندىق ەكونوميكانىڭ تەك ۇتىسقا شىعۋىنا الىپ كەلەتىنىن ايتادى. دەمەك, ەۋرازيالىق وداقتىڭ كەلەشەگىندە قاۋىپسىز ءارى سەنىمدى ترانسەۋرازيالىق قىسقا ماگيسترالدارى بار تۇراقتى ەكونوميكالىق ارەال قۇرىلادى. اقىر سوڭىندا بولاشاق ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعىنا قاتىسۋشىلار الەمنەن وقشاۋلانبايدى, كەرىسىنشە, بارلىق الەممەن ىنتىماقتاستىقتى بەلسەنە جالعاستىراتىن بولادى. ايتسە دە, بۇگىنگى كۇنى «نەگىزى قالانىپ جاتقان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق الدىمەن ەكونوميكالىق پا, الدە ساياسي وداق پا؟» دەگەن ساۋالدار دا كوبىرەك ەستىلىپ قالادى. قازاق ەلىنىڭ ليدەرى مۇنى: «الەمدە ەۋرازيالىق ينتەگراتسياعا «قىرعي-قاباق سوعىس» كەزەڭىنىڭ ابدەن كومەسكى تارتىپ, توزعان لينزاسى ارقىلى قارايتىن ساياساتكەرلەر مەن ساراپشىلار بار» دەپ ءتۇسىندىرىپ, بىراق «بۇنداي ەسكى وپتيكا شىندىقتى بۇرمالاپ كورسەتەتىندىگىن» ايتقان ەدى. سوسىن پرەزيدەنت بىلتىرعى جىلى وتكەن ەۋرازيالىق مەديافورۋمدى بىلاي مالىمدەدى: «قازاقستان ءوزىنىڭ جۇزدەگەن جىلعى تاريحىندا العاش رەت تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزىپ وتىر. ءبىزدىڭ حالقىمىز زامانداردان بەرگى تاريحىندا تۇڭعىش رەت بوستاندىقتىڭ, ەركىندىك پەن تاۋەلسىزدىكتىڭ ءدامىن تاتتى. ءبىز بۇل تاۋەلسىزدىكتى ەشتەڭەمەن ايىرباستاي دا, ەشكىمگە بەرىپ تە قويا المايمىز. ەگەر قانداي دا ءبىر بىرلەستىكتەر ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنە, ءبىزدىڭ اتا زاڭىمىزعا كەسىرىن تيگىزەتىن بولسا, ءبىز دەرەۋ ول ۇيىمنان شىعاتىن بولامىز. بارشا حالىق تا سولاي ويلايدى دەپ سەنەمىن». ياعني, مەملەكەت باسشىسى ينتەگراتسياداعى باستى ماسەلە ساياسات ەمەس, تازا ەكونوميكالىق ىقپالداستىق تۇرعىسىندا بولىپ وتىرعانىنا توقتالدى. «بۇل الەمدە بار ۇدەرىس. سوڭعى ەڭ كورنەكى مىسال – بۇل ەۋروپالىق وداق. الايدا, ءبىز سونىڭ وزىندە كوپتەگەن كەمشىلىكتەر مەن ولقىلىقتاردى بايقاپ وتىرمىز. ال بىرلەستىك قۇرۋ بارىسىندا ءبىز ونداي كەمشىلىكتەرگە جول بەرمەيمىز», - دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. ساراپشىلاردىڭ انىق كورسەتىپ وتىرعانىنداي, شىنىندا دا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ەۋرازەق-تىڭ قۇقىقتىق مۇراگەرىنە اينالادى. سوڭعى جىلدارى مەملەكەتارالىق ىقپالداستىق بىرلەستىگىنە مۇشەلىككە ءوتۋ سانگە اينالا باستاعان ۇدەرىس سەكىلدى. بۇل ءبىر جاعىنان الىپ قاراعاندا تۇسىنىكتى جايت تا. ويتكەنى, زاماننىڭ ءوزى جاھاندانۋدىڭ شىنايى شىرماۋىندا قالدى, سوسىن داۋىلى سەيىلمەگەن جاھاندىق قارجىلىق داعدارىس جاعدايىندا دامۋ دەڭگەيىنە قاراماستان مەملەكەتتەر بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعان زارداپتاردى اقىلداسا وتىرىپ ەڭسەرۋ الدەقايدا جەڭىل ەكەندىگىن مويىنداي باستاعان. مىنە, سوندىقتان بۇرىنعى كەڭەستىك مەملەكەتتەر اۋماعىندا قۇرىلعان ءدال سونداي بىرلەستىكتەردىڭ ءبىرى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىق (ەۋرازەق) ەكەندىگى بەلگىلى. ايتا كەتەرلىگى, كەدەن وداعى مەن بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىككە قاراعاندا, ەۋرازەق-تىڭ وكىلەتتىگى جوعارى ەدى. مۇنىڭ سىرى دا تۇسىنىكتى, سەبەبى ونىڭ قۇرامىنا بەلارۋس, قازاقستان, قىرعىزستان, رەسەي جانە تاجىكستان مەملەكەتتەرى كىرەدى. ال بىرلەستىكتىڭ نەگىزگى ماقساتى ونىڭ قۇرامىنا كىرەتىن ەلدەردىڭ اۋماعىندا بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىك قۇرۋ جولى ارقىلى وڭىرلىك ىقپالداسۋ بولىپ سانالادى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىقتى قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمشارتقا 2010 جىلدىڭ 10 قازانىندا استانادا بەلارۋس, قازاقستان, قىرعىزستان, رەسەي جانە تاجىكستان پرەزيدەنتتەرى قول قويعان. 2002 جىلدىڭ مامىرىندا ەۋرازەق جانىنداعى باقىلاۋشى مارتەبەسىن ۋكراينا مەن مولدوۆا, ال 2003 جىلدىڭ قاڭتارىندا ارمەنيا العان بولاتىن. سونداي-اق سول جىلدىڭ مامىرىندا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىققا حالىقارالىق ۇيىم مارتەبەسىن بەرگەن ەدى. دەگەنمەن, پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە كوپتەگەن پارامەترلەر بويىنشا ءبىر-ءبىرىن قايتالايتىن بىرقاتار ىقپالداستىق بىرلەستىكتەرىنىڭ بولۋى رەسپۋبليكالار اراسىنداعى ءوزارا قارىم-قاتىناستاردا ايتارلىقتاي بەيبەرەكەتتىڭ ورىن الۋىنا تۇرتكى بولۋدا. بۇعان قوسا, ەۋرازەق مۇشەلەرى اراسىندا دا مۇددەلەر كەرەعارلىعى دا بايقالىپ وتىر. بۇل جايت 2012 جىلى ماسكەۋدە وتكەن ەۋرازەق-قا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋىندە انىق بايقالىپ قالدى. ءدال سول كەزدەسۋ بارىسىندا بىرقاتار ماسەلەلەر, اتاپ ايتقاندا, بىرلەستىكتى قايتا ۇيىمداستىرۋ, سونداي-اق قاۋىمداستىقتى دامىتۋدىڭ ودان ارعى جوسپارى قىزۋ پىكىرسايىس تۋىنداتقان. دوستاستىقتىڭ قۇقىقتىق سۋبەكتىلىگى تۋرالى ماسەلە دە كەدەرگىلەردىڭ ءبىرى رەتىندە كوتەرىلگەن-ءدى. بۇل ماسەلەنىڭ تۇپتوركىنى تۇسىنىكتى بولاتىن. ويتكەنى, ەۋرازەق-قا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ كوپشىلىگى باسقا دا بىرلەستىكتەردىڭ مۇشەسى بولىپ تابىلادى. ءدال وسىنداي جاعدايدا «مۇددەلەر قاقتىعىسى» ورىن الاتىندىعى دا انىق. ماسەلەن, كەدەن وداعى ەلدەرى وزدەرىنىڭ وكىلەتتىلىكتەرىن ساقتاپ قالۋىن جالعاستىرا بەرسە, ال ەۋرازەق قىزمەتى اياسىندا تولىق قۇقىلى مۇشە بولىپ تابىلاتىن قىرعىزستان مەن تاجىكستان ءوز مارتەبەلەرىنەن ايىرىلىپ, ىنتىماقتاستىق بويىنشا سەرىكتەس ەلدەر دەڭگەيىنە دەيىن قۇلدىراپ كەتۋى مۇمكىن. مۇنداي جايت نەلىكتەن ورىن الۋدا ءارى ورىن الىپ وتىرعان جاعدايدا قالاي ارەكەت ەتۋ كەرەك دەگەن ساۋالدار نەگىزىنەن ريتوريكالىق سيپاتقا يە سياقتى. سەبەبى, بۇگىنگى تاڭدا ەۋرازەق كەدەن وداعىنا قاراعاندا باسەكەلەستىگى ايتارلىقتاي تومەن ىقپالداستىق بىرلەستىگى ەكەندىگى انىق. تاپ وسى پىكىردەگى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىقتىقتى تاراتۋ قاجەتتىگىن اشىق ايتقان بولاتىن. ەلباسىنىڭ پايىمىنشا, بۇل ۇيىم 2015 جىلى ىسكە قوسىلاتىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قىزمەتتەرىن قايتالايدى. «بۇل ماسەلەنى شەشۋ قاجەت. ويتكەنى, ەرەجەلەرى ۇقساس ەكى پاراللەل ۇيىمنىڭ قاجەتى جوق», - دەگەن ەدى مەملەكەت باسشىسى مينسكىدە وتكەن جوعارعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ وتكەن جىلعى وتىرىسى بارىسىندا. بۇل رەتتە ەۋرازەق مۇشەلەرى قىرعىزستان مەن تاجىكستاندى كەدەن وداعىنا باقىلاۋشى ەلدەر رەتىندە قوسۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ دۇرىس بولارى انىق. سونىمەن بىرگە پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ كەدەن وداعىنا مۇشە ەلدەر ەۋرازەق-تىڭ نورماتيۆتىك بازالارىنىڭ ءبىر بولىگىن ساقتاپ قالۋ قاجەت دەپ سانايدى. بۇل دۇرىس تا. ويتكەنى, ەۋرازەق اياسىندا كەدەندىك «ۇشتىك» مۇشەلەرىنە قاتىسى بار بىرنەشە ونداعان حالىقارالىق كەلىسىمشارتتار ازىرلەنىپ, قابىلدانعان بولاتىن. سوندىقتان بۇل ۇيىم ءوز ميسسياسىن 2015 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا اياقتايتىن كەزدە ونىڭ كوپتەگەن كەلىسىمشارتتارى بۇگىنگى تاڭدا ومىرشەڭدىگىن, كەلەشەگىنىڭ زور ەكەندىگىن پاش ەتكەن كەدەن وداعىنا بەيىمدەلەتىن بولادى. وسى رەتتە ەۋرازەق-نىڭ بۇرىنعى كەڭەستىك ەلدەر كەڭىستىگىندەگى بارىنشا جەمىستى ىقپالداستىق بىرلەستىگى بولعانىن اتاپ وتكەن ءجون. قاۋىمداستىق ءوز الدىنا جۇكتەگەن بارلىق مىندەتىن تولىعىمەن ورىندادى: قاۋىمداستىق نەگىزىمەن كەدەن وداعى جۇمىس ىستەي باستادى, بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىك ىسكە قوسىلدى, كەدەن وداعىن ورتاق رەتتەيتىن ورگان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا قۇرىلدى.  كەلەسى, 2015 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان ەۋرازەق-تىڭ 5 مۇشەسىنىڭ ۇشەۋى, اتاپ ايتقاندا, رەسەي, بەلارۋس جانە قازاقستان مەملەكەتتەرى ىقپالداستىقتىڭ جاڭا دەڭگەيىنە وتەتىندىگىن, كەدەن وداعىنىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا اينالاتىندىعىن ەسكەرەر بولساق, وندا جاڭا مەملەكەتارالىق بىرلەستىك بۇعان دەيىن وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ابىرويمەن اتقارعان كەدەن وداعىنىڭ دا, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىقتىڭ دا قۇقىقتىق مۇراگەرىنە اينالۋىنا بارلىق مۇمكىنشىلىگى بار. تاعى ءبىر ەسكە سالاتىن نارسە, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سوناۋ 2006 جىلدىڭ 26 مامىرىندا ل. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى ستۋدەنتتەرىنىڭ الدىندا سويلەگەن سوزىندە ەۋرازيالىۇ يدەيا تەورياسىنا مىناداي دا باعا بەرىپ وتكەن ەدى. «ەۋرازيالىق يدەيا تەوريا رەتىندە XIX عاسىردا پايدا بولدى. بىراق, بۇگىن ونىڭ ولشەمى مۇلدەم بولەك. ەۋرازيالانۋ – بۇل XXI عاسىردىڭ يدەياسى. بۇل بولاشاقتىڭ يدەياسى. بۇل بۇگىنگى تاڭدا جاھاندانۋدىڭ ءوزى تالاپ ەتىپ وتىرعان ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ تاجىندەگى الماس. وسى يدەيانى سىناۋشىلار دا بار. الايدا, مەنىڭ ويىمشا, بۇل يدەيا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. قازىر جۇمىس ىستەپ تۇرعان ءۇش قۇرىلىم – ەۋرازەق, اوسشك جانە شىۇ – بۇل ەۋرازيالانۋدىڭ بولاشاعىن قالايتىن ءۇش ىرگەتاس», - دەدى ول سول جولى. كەيىننەن, تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى كەشتە ەلباسى ورتاق ەكونوميكالىق كەڭىستىكتىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان ءوزىنىڭ گەوەكونوميكالىق جاعدايىن جاقسارتىپ, ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ اراسىنان ءبىرىنشى بولىپ قۇرلىقتىق تۇيىقتىقتان شىعاتىنىن قوزعادى. بۇل راسىندا دا سولاي. ماسەلەن, كەدەن وداعى جۇمىسىن باستاعان ۋاقىتتان بەرى وسى وداققا مۇشە-مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا ساۋدانىڭ ءوسىمى ايتارلىقتاي ۇلعايدى. اتاپ ايتقاندا, 2010 جىلدان 2013 جىلدىڭ قىركۇيەگىنە دەيىنگى كەزەڭدە كەدەن وداعىنداعى ءوزارا ساۋدانىڭ ورتاشا جىلدىق ءوسۋ قارقىنى 15,8 پايىزدى قۇرادى. قازاقستاننىڭ ەكسپورتىنىڭ قۇرىلىمىندا جىل سايىن قايتا وڭدەلگەن ونىمدەردىڭ ۇلەسى ارتا تۇسۋدە. مىسالى, كەدەن وداعى ەلدەرىنە ەكسپورتتالعان قايتا وڭدەلگەن ونىمدەردىڭ كولەمى 2009 جىلمەن سالىستىرعاندا 2012 جىلى 2,5 ەسەگە ۇلعايىپ, 4 ملرد. اقش دوللارىن قۇرادى. سونىڭ ناتيجەسىندە, ونىمدەر ەكسپورتىنداعى قايتا وڭدەلگەن تاۋارلار ۇلەسى 44,9 پايىزدان 58,9 پايىزعا كوبەيدى. بۇل مالىمەتتەردىڭ ءوزى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قۇرۋعا دەيىنگى ىقپالداستىق كەزەڭنىڭ ءبىر بەلەسى سانالاتىن كەدەن وداعىنداعى تيىمدىلىكتى تانىتىپ وتىر ەمەس پە؟ تاعى ءبىر مالىمەت, 2009 جىلدان بەرى ەلىمىزدىڭ كەدەن وداعى مەملەكەتتەرىمەن اراداعى جىلدىق تاۋار اينالىمى 88,3 پايىزعا ءوستى. ال باسقا ەلدەرمەن سالىستىرعاندا بۇل كورسەتكىش 47,9 پايىزعا دەيىن كوبەيگەن. ياعني, قازاقستاننىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ينتەگراتسيالىق بىرلەستىك ءوزارا ساۋدا-ساتتىقتىڭ قوزعاۋشىسىنا اينالىپ وتىر. وسىنداي سان سالالى ستاتيستيكالىق كورسەتكىشتەر ەۋرازەق-تىڭ پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى ەڭ ءساتتى جوبالاردىڭ ءبىرى ەكەنىن كورسەتەدى. قازىرگى تاڭدا كەدەندىك «ۇشتىكتەگى» ارىپتەس-ەلدەردىڭ باسشىلارى دا, حالىقارالىق ساراپشىلار دا مۇنى راستاپ كەلەدى. ءارى مۇنداي يدەيا اۆتورىنىڭ كورەگەندىگىنە دە ءتانتى. ماسەلەن, بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو نۇرسۇلتان نازارباەۆتى «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىقتىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى» دەپ اتادى. سونداي-اق, رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين ەلباسىنىڭ ەۋرازيالىق ينتەگراتسياعا قوسقان ۇلەسىنە قاتىستى مىناداي باعا بەردى: «نۇرسۇلتان نازارباەۆ ارقاشان ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ نەگىزگى جاقتاۋشىسى بولىپ كەلەدى. كەدەن وداعىن قۇرۋداعى, جالپى العاندا, تمد كەڭىستىگى مەن ەۋرازەق-تا ءوزارا قارىم-قاتىناستارىمىزدى نىعايتۋداعى ونىڭ ءرولىن باسقاشا باعالاۋ مۇمكىن ەمەس. ول شىۇ, ەقىۇ جانە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمداردا ۇلكەن بەدەلگە يە». سونىمەن قاتار, 2012 جىلى استاناداعى ءبىرىنشى نازارباەۆ وقۋلارىنا قاتىسىپ, ءسوز سويلەگەن يتالياداعى «Vox Populi» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ پرەزيدەنتى ەرماننو ۆيزينتاينەر ەۋرازەق-تى «جاھاندىق ماسشتابتاعى ترانسۇلتتىق جوبا» دەپ اتادى. ول سونىمەن بىرگە: «قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا جارناما جاساۋدىڭ قاجەتى جوق. سەبەبى, ونىڭ ۇسىنعان ەۋرازەق سياقتى يدەياسى از عانا ۋاقىتتا جۇزەگە اسىرىلىپ, جاھاندىق ماسشتابتاعى ترانسۇلتتىق جوباعا اينالدى. بۇگىنگى استانا جاڭا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ نەگىزگى ەكى تىرەگىنىڭ ءبىرى دەۋگە بولادى»,- دەگەنى ەستە. ەۋرازيا حالقى باسەكەلەستەر ەمەس, وداقتاستار بولۋى كەرەك. مۇنى كەلىسىمگە قول قويعان پرەزيدەنتتەردىڭ ءبارى دە جەتكىزدى. مۇرات ايتقوجا. دەرەككوز: BNews.kz. فوتو: BNews.kz.
سوڭعى جاڭالىقتار