بۇگىنگى ماقالامىزعا ارقاۋ ەتكەلى وتىرعان كەيىپكەرىمىزدىڭ ءبىرى گەرمانيادا, ءبىرى رەسەيدە تۇرادى. تۇرمىستارى جاقسى كورىنەدى. ايتسە دە اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا تۋىپ-وسكەن جەرىنە دەگەن ەرەكشە قۇرمەت پەن ساعىنىشتىڭ باسىم ەكەنىن بايقادىق.
ەلەنا ەريومينا گەرمانياعا 2005 جىلى قونىس اۋدارعان. اۋەلى اتا-اناسىمەن بىرگە رەسەيگە كوشكەن. توقىراۋ جىلدارى ەلەنانىڭ اكەسى جۇمىسىنان ايىرىلىپ, تابىس تابۋ ماقساتىمەن ەلدەن كەتۋگە ءماجبۇر بولادى. قازىر ەلەنا ەريومينا گەرمانيانىڭ فرايبۋرگ قالاسىندا ورنالاسقان ۋنيۆەرسيتەت كلينيكاسىندا مەدبيكە بولىپ قىزمەت ەتەدى.
– قازاقستانداعى, تۋعان قالام تالدىقورعانداعى سوڭعى جاڭالىقتاردان حاباردارمىن. جەر ءجانناتى جەتىسۋدىڭ ءوز الدىنا وتاۋ تىگىپ, وبلىس بولعاندىعى ەرەكشە قۋانتادى. كەيدە ۋاقىت ايىرماشىلىعىمەن, جۇمىس بارىسىمەن ينتەرنەتكە ۇڭىلۋگە مۇمكىندىگىم بولا بەرمەيدى. ال ۋاقىتىم بولا قالسا, ارينە الدىمەن تۋعان جەرىمدەگى اقپاراتتى ىزدەپ, قاراپ وتىرامىن. وعان قوسا ەلدىڭ بارلىق جاڭالىعىن تۋىستارىم دا جەتكىزەدى, جاقىندارىمنىڭ كوبى قازاقستاندا تۇرادى. دوستارىم دا بار, ءالى كۇنگە دەيىن ولارمەن بايلانىسىمىز ۇزىلمەي كەلەدى.
– «قازاقستاندى ساعىناسىز با؟», دەگەن ساۋالىڭىزعا جاۋاپ بەرەتىن بولسام, مەن ءۇشىن قازاقستان – تۋعان ەلىم, ال وتان – كيەلى ۇعىم. مەن مەكتەپتى قازاق توپىراعىندا ءبىتىردىم, ونى اركەز ماقتان تۇتامىن, ويتكەنى ەڭ جاقسى ۇستازداردان ءبىلىم الدىم. ادامنىڭ كەيىنگى ومىرىنە ازىق بولاتىن ەڭ قۇندى ءبىلىمدى, تاربيەنى سول جەردە بويىما ءسىڭىردىم. سوندىقتان دا تۋعان جەر ماعان قاشان دا ىستىق, سولاي بولىپ قالا بەرەدى دە, – دەيدى ەلەنا.
ەلەنانىڭ تۋعان جەرىنە جولى تۇسپەگەلى ونشاقتى جىلدىڭ ءجۇزى بولىپتى. «الداعى ۋاقىتتا ەلگە بارىپ, تۋىستارىممەن, دوستارىممەن كورىسىپ, ساعىنىشىمدى باسىپ قايتسام با دەگەن ويىمنىڭ ورىندالاتىنىنا سەنىمدىمىن», دەيدى كەيىپكەرىمىز.
ول ەلدەن كەتكەنىنە ونداعان جىل وتسە دە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردان الىستاماپتى. اسىرەسە داستارقاننىڭ كوركىن قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارى كەلتىرەدى ەكەن.
– مەن ارقاشان ۇلتتىق تاعامداردى دايىندايمىن, مىسالى, ەتتىڭ مەن ءۇشىن ورنى بولەك. سونداي-اق قازاقستاننىڭ ءار وتباسىندا ۇنەمى دايىندالاتىن مانتى, پالاۋ, لاعمان پىسىرەمىن. ءبىر قيىندىعى گەرمانيادا جىلقى ەتىن, قازى ساتىپ الۋ مۇمكىن ەمەس, سوندىقتان ۇلتتىق تاعامنىڭ نەگىزگى قۇرامىن قوي, سيىر ەتىمەن اۋىستىرۋعا تۋرا كەلەدى, – دەيدى ەلەنا.
شاعىن ءارى ەركىن اڭگىمەمىزدى ەلەنا: «قازاقستان حالقى جاقسى ءومىر ءسۇرىپ, مەملەكەت دامىپ, وركەندەپ كەلەدى, مەن وتانىمنىڭ گۇلدەنە بەرۋىن, تۇرعىندارىنىڭ بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتا ءومىر سۇرگەنىن قالايمىن», دەپ اياقتادى.
ال انفيسا بولشيكوۆا اقتوبە وبلىسىنداعى مۇعالجار اۋدانىنىڭ اقكەمەر اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. ورتا مەكتەپتىڭ ونىنشى سىنىبىن اياقتاعان سوڭ ونى رەسەيدەگى اپكەسى شاقىرادى. ءسويتىپ سول كەزدەگى كۋيبىشەۆ وبلىسىنىڭ مەديتسينا ۋچيليششەسىنە وقۋعا تۇسەدى. «بۇل 1985 جىل بولاتىن. ۋچيليششەنى اياقتاپ, قازاقستانعا ورالامىن دەگەن جوسپارىم اياق استىنان وزگەرىپ كەتتى. اپكەم رەسەيدە ءبىرجولا قالۋعا كوندىردى. وسى ەلدە وتباسىلى بولدىم, وبلىستىق ەمحانانىڭ حيرۋرگيالىق بولىمىندە مەدبيكە بولىپ 32 جىل قىزمەت ەتتىم. قازىر زەينەتتەمىن», دەدى انفيسا.
انفيسانىڭ تۋىستارىنىڭ بارلىعى قازاقستاننان كوشىپ كەتكەن. الايدا اقتوبەگە ءجيى كەلىپ تۇرۋعا تىرىسادى. «كوبىنە سىنىپتاس قۇربىما قوناققا كەلەمىن, ول اقتوبە قالاسىندا تۇرادى. سوڭعى ءۇش جىل بويى تۋعان جەرىمە بارا الماي وتىرعان جايىم بار. جولعا شىعامىن دەپ دايىندالىپ جاتقانىمدا پاندەميا باستالىپ, شەكارا جابىلدى, ودان ارىلا بەرگەنىمىزدە رەسەي مەن ۋكراينا اراسىندا قاقتىعىس باستالىپ, تىنىشتىعىمىزدى بۇزدى. وتكەن قازان ايىندا ەلگە بارامىن دەپ جوسپارلاپ وتىر ەدىم. سول كەزدە اقكەمەردىڭ 90 جىلدىعى اۋدان كولەمىندە تويلاندى. الدىن الا جول بيلەتىن دە الىپ قويعانمىن. رەسەيدە موبيليزاتسيا باستالىپ, بايتال تۇگىل باس قايعى بولىپ كەتتىك», دەدى كۇرسىنە انفيسا بولشيكوۆا. انفيسا ۇلدارىنىڭ تاعدىرىنا الاڭدايتىنىن دا جاسىرمادى. تەپسە تەمىر ۇزەتىن قوس ۇلىنىڭ بولاشاعىنا الاڭداپ وتىرعان انانىڭ ۋايىمى دا ورىندى.
– ۇلتىم مەن تۇرعىلىقتى جەرىم وزگە بولعانىمەن, قازاقستان ماعان وتە جاقىن. قازاق جەرىندە تۋىپ-ءوستىم, اكەم سوندا ماڭگىلىككە قونىس تاپتى. اۋىلداعى ءۇيىمىز بۇزىلىپ كەتكەنىمەن, ءبىر بارعانىمدا ورنىن تاۋىپ الدىم. ەلدى, جەردى قاتتى ساعىنامىن. سىنىپتاس دوستارىمىزبەن ءالى كۇنگە بايلانىس ۇزىلگەن جوق, ۇنەمى حات-حابار الىسىپ تۇرامىز. قازىر ينتەرنەت جاقسى بولدى عوي, WhatsApp-تا ورتاق چاتىمىز بار. ۇلتتىق مەيرام سايىن قازاقتىڭ تاعامدارىن دايىندايمىن, ەت اسامىن, باۋىرساق پىسىرەمىن. بالالارىما ۇنەمى ەلدى ايتىپ وتىرامىن, – دەدى ا.بولشيكوۆا.
«قازاقستان دامىپ, وركەندەپ جاتىر», دەيدى ول. سوڭعى ءۇش جىل بۇرىن اقتوبەگە كەلگەنىن ءتىپتى تامسانا اڭگىمەلەپ بەردى.
– اقتوبە كورىكتى قالاعا اينالعان. قازىرگى زامانعا بەيىمدەلگەن, عيماراتتارى, ۇيلەرى بارلىعى ەرەكشە كوز تارتادى. اسىرەسە تازالىعىنا ءتانتى بولدىم. جاستارى ءتىپتى بولەك. بوس جۇرگەن ادامدى كورمەيسىڭ. پروبلەماسى دا بار شىعار, دەگەنمەن سىرت كوزگە حالقى قوناقجاي, جايدارى, جايباراقات كورىنەدى, – دەپ پىكىرىن ءبىلدىردى.
اڭگىمە سوڭىندا «كەلەسى جىلى مىندەتتى تۇردە قازاقستانعا بارامىن. تۋعان جەرىمە بارعىم كەلىپ تۇرادى, ەلگە بارسام دەمالىپ, بارلىق سىرقاتىمدى ۇمىتامىن», دەدى وتانداسىمىز.
تۋعان ەل – ءار ادامنىڭ تۇپقازىعى. ادامنىڭ وتانىنا دەگەن سەزىمى بالالىق شاقتان باستاپ وياناتىن سياقتى. ەكى كەيىپكەرىمىزدىڭ بالالىق كەزدەرى ەلدە وتكەننەن بولار, تۋعان جەرگە دەگەن ىقىلاستارى مەن ەستەلىكتەرى جىلى. تۋعان جەردىڭ قادىرىن ۇمىتپاي, ساعىنىشىن ساقتاپ جۇرگەن جايلارى بارى شىندىق.
