ونەر • 16 قاراشا, 2022

ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ايشىقتاعان

443 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلورداداعى ۇلتتىق مۋزەيدە قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى, تالانتتى قىلقالام شەبەرى ورالبەك قابوكەنىڭ «بەينە» اتتى جەكە كورمەسى اشىلدى.

ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ايشىقتاعان

كورمەگە سۋرەتشىنىڭ 90-نان اسا تۋىندىسى قويىلدى. ونىڭ كوبى اۆتوردىڭ بيىل سالعان ەڭبەكتەرىنەن قۇرالىپ, ارنايى تاقىرىپتار­عا بولىنگەن. ءار تاقىرىپتىڭ كوتەرىپ تۇرعان جۇگى جەڭىل ەمەس بولسا دا, ءبارى دە – ۇلتتىق بولمى­سىمىزدى ايشىقتاعان ارناعا توعىسادى. اسىرەسە جاس تالانتتىڭ پسيحولوگيالىق پورترەتتەرى ايتار ويىنىڭ تەرەڭدىگىمەن, بوياۋىنىڭ كوركەمدىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. ءبىز كوبىنەسە قوعامداعى كەز كەلگەن قۇبىلىستىڭ سىرتقى بەينەسىنە ءمان بەرەمىز دە, ىشكى الەمىنە ءجىتى ۇڭىلمەيمىز. نەگىزى, وسى دۇرىس پا؟ ال سۋرەتشىنىڭ وسى پورترەتتەرىن كورگەندە, سىرتقى اسەمدىككە دەگەن قۇشتارلىعىڭىز, ويىڭىز, كوزقاراسىڭىز وزگەرەدى. ءسىز ونى ەندى باسقاشا تۇيسىنەسىز. بۇل كارتينانىڭ استارىندا قازىرگى مىڭ قۇبىلعان ۋاقىتتا ادامدىق شىنايى بولمىسىمىزدى, قاسيەتىمىزدى قالاي ساقتاپ قالا الامىز دەگەن تەرەڭ فيلوسوفيالىق وي جاتىر. سۋرەتشى سونى مەڭزەيدى. سون­داي-اق «اتامەكەن» اتتى تريپتيح مۇسىنىندە قازاقتىڭ قازىنالى قا­رياسى ارقىلى – جۇمىر جەردىڭ بەتىندە اتا-بابانىڭ قانى تامعان جەردەن ارتىق ەل جوق ەكەنىن بوياۋ تۇسىمەن كوركەم جەتكىزگەن. ال «ۋاقىت جانە قۇن» اتتى سەرياسىمەن سالعان ەڭبەكتەرىندە العاشقى ۇلت­تىق تەڭگەمىزدە جاريالانعان ايتۋلى تۇلعالارىمىزدىڭ بەي­نەسى ايشىقتى بەينەلەنگەن. سونى­مەن قاتار قازاقى وتباسىلىق قۇن­دىلىقتى دارىپتەگەن تۋىندىلارى دا كەلۋشىلەرگە مازمۇندى وي سالدى. مادەني ءىس-شارانىڭ اشىلۋىندا بەلگىلى سۋرەتشى سەمبىعالي سما­عۇلوۆ جاس تالانتتىڭ شىعار­ماشىلىعى تۋرالى پاراساتتى وي قورىتتى.

«سوناۋ توقسانىنشى جىل­دار­داعى قيىنشىلىق كەزەڭدە بەينەلەۋ ونەرىنىڭ دامۋى كىشكەنە باسەڭدەپ قالدى. ويتكەنى وعان سول كەزدەگى كۇردەلى جاعدايدىڭ اسەرى ءتيدى دەپ ويلايمىن. ايتپەسە بەينەلەۋ ونەرىمىزگە سوناۋ الپىسىنشى جىلداردان باستاپ, لەك-لەك تالانتتى جاستار كەلىپ, ۇلتتىق ونەرىمىزدى بيىككە كوتەردى. سول ءۇردىس ازداپ ءۇزىلىپ قالعانداي بولىپ ەدى. ەندى, مىنە سول, قايتا جاندانىپ, قازىر بەينەلەۋ ونەرىنە دارىندى جاس­تار كوپتەپ كەلىپ جاتىر. سونىڭ بەل ورتاسىنان ورالبەك قابوكەنى كورەمىن. بۇگىن ءبىز ونىڭ ەلدى قۋانتقان كورمەسىنىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز. تالانتتى سۋرەتشىنىڭ ءار جۇمىسىنان ۇلتتىق بوياۋعا باي قولتاڭباسى ايشىقتالىپ تۇرادى. ونى ەشكىمگە ۇقساتا المايسىز. ىزدەنگىش, ايتار ويى دا تەرەڭ», دەپ كورمە يەسىنە جىلى لەبىزىن ءبىلدىردى. ودان كەيىن ءسوز العان تانىمال قىلقالام شەبەرى لەيلا ماحات ورالبەكتىڭ ومىرگە وزگەشە قارايتىن سۋرەتشى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. «ول حالقىمىزدىڭ تاريحى مەن سالت-ءداستۇرىن جاقسى بىلەدى. ءبىر جاعىنان, شىعارمالارىنان ونەرگە ادالدىعى كورىنەدى», دەپ لايىقتى باعاسىن بەردى.

ر

بۇگىندە ورالبەك قابوكەنى كو­زى­قاراقتى قاۋىم زاماناۋي دارىن­دى سۋرەتشىلەردىڭ ءبىرى رەتىندە جاق­سى بىلەدى. ول ت.جۇرگەنوۆ اتىن­­داعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكا­­دە­­مياسىن تامامداعان. بىر­قا­تار رەسپۋبليكالىق جانە حالىق­ارا­لىق بايقاۋدىڭ جۇلدەگە­رى. 2010 جى­لى «شەتەلدەگى قازاق جاس­تا­رى جانە انا ءتىلى» اتتى حالىق­ارا­لىق ونەر فەستيۆالىندە توپ جار­سا, قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق «كاسپي كوكجيەگى» اتتى سۋرەتشىلەردىڭ بايقاۋىندا باس جۇلدەنى يەلەنگەن.

ءىس-شارا سوڭىندا ورالبەك قابوكە كورمەگە قويىلعان جۇمىس­تارىنا قىسقاشا شولۋ جاسادى.

«بۇل كورمەنىڭ «بەينە» دەپ اتالۋى تەگىن ەمەس. ويتكەنى ول مە­نىڭ شىعار­ماشىلىق بەينەم عانا ەمەس, قوعامداعى ءار قۇبىلىستى جان-دۇنيەمنەن سەزىنىپ وتكىزگەن بەي­­نەلەردىڭ جيىنتىعى دەسەم بو­لا­دى. كورمەگە قويىلعان كارتينا­لارىم­نىڭ دەنىن بيىل سالدىم. ءبىز قازىر ۋاقىتپەن جارىسىپ كۇن كەشە­مىز. ءاربىر ونەر ادامى ءوزى ءومىر سۇرگەن ۋاقىتتى بەدەرلەيدى. مەن دە ۇلت­تىق بەينەدەن اجى­راماي, ءوز ءداۋىرىمنىڭ كەلبەتىن سوم­داپ, حال­­قىمنىڭ بولمىسى مەن ەرەك­شە­لىگىن بەينەلەسەم», دەگەن ماقسات-مۇددەسىن ايتا كەلىپ, وسى كور­مە­نى وتكىزۋگە مۇرىندىق بول­عان ­ۇلت­­­تىق مۋزەي ۇجىمى مەن جي­نال­عان ­جۇرت­شىلىققا العىسىن ايتتى.

و

ت

سوڭعى جاڭالىقتار