جيىن ارقاۋى – «جاسىل ەكونوميكا»

فورۋمنىڭ تاقىرىبى – «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جاعدايىنداعى قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورنىقتى دامۋى: ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنىڭ تا­جى­ريبەسىن قولدانۋ». كونفەرەنتسيا جۇ­مىسىنا 9 ەلدىڭ ساراپشىلارى قا­تىس­تى.

حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا اياسىندا 7 تاقىرىپتىق سەكتسيا ءوتتى. وتاندىق جانە شەتەلدىك ساراپشىلار «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جاعدايىندا ەكونوميكانىڭ ەنەرگيا سىيىمدىلىعىن تومەندەتۋ, زاڭنامانىڭ قۇقىقتىق نورمالارىن ەكولوگيالاندىرۋ, ەكولوگيالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى, «جاسىل» ارحيتەكتۋرانى قالىپتاستىرۋ, «جاسىل قارجى قۇرالدارىنىڭ» مۇمكىندىكتەرى, «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جاعدايىندا كادرلار دايارلاۋ, قالدىقتاردى وڭدەۋ جۇيەسى سەكىلدى ماسەلەلەر توڭىرەگىندەگى وي-پىكىرلەرىمەن ءبولىستى.

بيىل ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرا­زيا ۇلت­­تىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاق­ستان­-پولشا «جاسىل ەكونوميكانى زەرت­تەۋ ورتالىعى» اشىلعان بولاتىن. ۋني­ۆەرسيتەت عالىمدارى شەتەلدىك ارىپ­­­­­­تەستەرىمەن بىرلەسىپ اسبەستتى قايتا وڭ­دەۋ جانە كادەگە جاراتۋ بويىنشا عى­لىمي جۇمىستار جۇرگىزگەن. زەرتتەۋ قو­رىتىندىسى بو­يىنشا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتە قازاقستاندا قۇرامىندا اسبەست بار قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا مونوگرافيا تانىس­تىرىلدى. ازىرلەمەلەردىڭ ناتي­جە­لەرى بويىنشا پاتەنت الۋ جوسپارلانۋدا.

– «جاسىل ەكونوميكا» ماسەلەلەرى جاھاندىق سيپات العان جانە ونىڭ دامۋى ەلىمىزدە ۇلكەن مانگە يە. ينكليۋزيۆتى «جاسىل دامۋ» تۇجىرىمداماسى قازاق­ستان ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى. ويتكەنى وندا ورنىقتى ەكونوميكالىق وسۋگە, جاڭار­­تى­لاتىن تابيعي كاپيتالعا جانە دا­مىعان ادامي جانە الەۋمەتتىك كاپيتالعا باسا نازار اۋدارىلادى, – دەيدى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەر­سي­تە­تى­نىڭ عىلىم, كوممەرتسيالاندىرۋ جانە ينتەرناتسيونالداندىرۋ جونىندەگى پرورەكتورى جاننا قۇرمانعاليەۆا.

«جاسىل ەكونوميكانى» دامىتۋدىڭ ماڭىزدى اسپەكتىلەرىنىڭ ءبىرى – «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جاعدايىندا كادرلار دايارلاۋ. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى اپپاراتىنىڭ باسشىسى بولات توكەجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا 30 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ بازاسىندا «ەكولوگيا», «قورشاعان ورتا», «تىرشىلىك قاۋىپسىزدىگى جانە قور­شا­عان ورتانى قورعاۋ» سياقتى ءبىلىم بە­رۋ باع­دار­لا­مالارى بويىنشا كادرلار دايار­­لانۋدا.

– بۇگىندە جوعارىدا اتالعان باعىتتار بويىنشا 6 مىڭنان استام ادام ءبىلىم الىپ جاتىر. 2022 جىلى 2,5 مىڭ ەكولوگيا مامانى دايارلاندى. ەكولوگيا سالاسىنداعى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ تىزىلى­مىن­دە جاڭا يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى, ونىڭ ىشىندە ەۇۋ ەنگىزىلدى. جاسىل ەكونوميكا بو­يىنشا بىرقاتار ءپان قاراستىرىلعان. سونداي-اق يندۋستريا 5.0 تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ, وتاندىق جوعارى وقۋ ورىندارى بىرتىندەپ سالالىق مامانداندىرۋدان الشاقتاي باستادى جانە بۇگىنگى ەڭبەك نارىعىنىڭ ترەندى بولاتىن ديس­پلي­نا­را­لىق باعدارلامالارعا كوشە باستادى, – دەيدى ب.توكەجانوۆ.

كونفەرەنتسيادا سونداي-اق «جاسىل ەكونوميكا» سالاسىنداعى شەتەلدىك ساراپشىلار «ASTWA» جشق باس ديرەكتورى ستانيسلاۆ لۋنەۆسكي, بەلو­ستوكتاعى قارجى جانە مەنەدج­مەنت ۋني­­ۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, ەۇۋ قۇر­­مەتتى پروفەسسورى ەدۋارد حوس­چي­لوۆيچ, بەلوستوك تەحنيكالىق ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ (پولشا) قارجى جانە مەنەدجمەنت جوعارى مەكتەبىنىڭ رەكتورى ميكولاي تومۋلەۆيچ, مەديتسي­نا جوعارى مەكتەبىنىڭ كانتسلەرى (پول­شا) ماۋريتستسيو اككياري, فيزيكا كافە­دراسىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى, ميلانو بيكوككا ۋنيۆەرسيتەتى (يتا­ليا) «قورشاعان ورتانى تالداۋ جانە اق­پاراتتىق تەحنولوگيالار» عى­لى­مي-زەرت­تەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى (گەرمانيا) ۆولفرام شارف جانە باسقالار ءسوز سوي­لەدى.

كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا پولشا, يتاليا, سلوۆاكيا, تۇركيا, بەلارۋس, قىرعىزستان, وزبەكستان, گرۋزيا جانە رەسەيدەن كەلگەن شەتەلدىك ساراپشىلار, سونداي-اق قازاقستان عالىمدارى, مي­نيس­ترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولاردىڭ, بيزنەس-قۇرىلىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى, عىلىمي قىزمەتكەرلەر, عالىم-ەكونو­ميس­تەر, ەكولوگتەر, ەنەرگەتيكتەر, ەكونو­مي­كالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ دوكتورانتتارى مەن بيزنەس-مەكتەپتەردىڭ تىڭ­داۋشىلارى قاتىستى.

ايتا كەتۋ كەرەك, وسى جىلدىڭ 21 قا­زانىندا ەل پرەزيدەنتى «جاھاندىق جاسىل ءوسۋ ينستيتۋتىن قۇرۋ تۋرالى كەلى­سىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. قازاقستاننىڭ كەلىسىمگە قو­سىلۋى جاھاندىق جاسىل ءوسۋ ينستيتۋتىنا كىرگەن ەلدەرمەن جاھاندىق جاسىل ءوسۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نى­عايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.