ماڭعىستاۋ ءوڭىرىنىڭ تاسىمالدىق-وتكىزگىشتىك قولايلىلىعى بۇل الەۋەتتى قازىرگىدەن دە زور, اۋقىمدى دەڭگەيگە كوتەرۋ مۇمكىندىگىن تۋدىرادى. الەمنىڭ بىرقاتار ەلدەرىمەن ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتىپ, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇرعىدا بايلانىستى نىعايتقان ەلىمىزدىڭ جول-كولىك سالاسىنداعى كوكجيەگى كەڭي تۇسەتىنى انىق.
مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ يدەياسى نەگىزىندە 20 جىل بويى ءپىسىپ-جەتىلىپ, ەندى از كۇندەردەن سوڭ ەلوردامىز استانادا تۇساۋى كەسىلگەلى تۇرعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ كولىك سالاسىن جاڭا باعىتتارمەن بايىتىپ, تاسىمالدىق الەۋەتىن كوتەرە تۇسەدى دەپ ويلايمىز.
اتاۋى ايتىپ تۇرعانداي, بۇل – وداققا قاتىسۋشى تاراپتاردى تازا ەكونوميكالىق تۇرعىدا ارىپتەس ەتەتىن, جاھاندانۋ يىرىمىندە ءوزارا كۇش بىرىكتىرە ارەكەت ەتۋدىڭ جولى.
جۋىردا ماسكەۋ قالاسىندا رەسەيلىك زيالىلار مەن جاستار الدىندا ءدارىس وقىعان ن.نازارباەۆ «وداق تۇجىرىمداماسى ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ بارلىق ازاماتتارىنا بىردەي جاقىن جانە تۇسىنىكتى شىندىققا نەگىزدەلەدى. ورتاق تاريح, ءوزارا ەكونوميكالىق تارتىمدىلىق, مادەنيەتتەردىڭ تىعىز ءوزارا بايلانىسى مەن ادامداردىڭ جاقىنداسۋعا ۇمتىلىسى ءبىزدىڭ حالىقتارىمىزعا كوپقىرلى مەملەكەتارالىق بايلانىستاردىڭ جاڭا ۇلگىسىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ وداققا باستاما بولعان يدەيانىڭ ءمانىن اشىپ, ودان ءارى ونىڭ ماقسات-مىندەتتەرى مەن كەلەشەكتەگى باعىت-باعدارى, مەجەسى تۋرالى ناقتى ايتىپ ءوتتى. قاتىسۋشى مەملەكەتتەر تاۋەلسىزدىگىنە قاۋىپ توندىرمەي, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, ساۋدا ءجانە گۋمانيتارلىق, سونداي-اق شەكارالىق كەدەن باعىتىندا ءبىرتۇتاس كەڭىستىك قۇرۋدىڭ ءمان-ماعىناسى ەگجەي-تەگجەيلى اشىلىپ, تالداي ءتۇسىندىرىلدى.
قازاقستان, رەسەي, بەلارۋس ەلدەرى نەگىزىن قۇرعان ەۋرازيالىق كەڭىستىكتە جۇزەگە اساتىن يننوۆاتسيالىق-تەحنولوگيالىق قارقىندىلىق باعدارلاماسى, بىرلەسكەن عىلىمي-زەرتتەۋ كلاستەرلەرىن قۇرۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ قاجەتتىگىن ايتقان ن.نازارباەۆ وداق كەڭىستىگىنىڭ وزىق ينفراقۇرىلىم الاڭىنا اينالۋى ءتيىس ەكەندىگىنە توقتالدى. اسىرەسە, بىرلەسكەن ەۋرازيالىق تەلەكوممۋنيكاتسيالار جۇيەسىن قۇرۋ, مينسك-ماسكەۋ-استانا-الماتى باعىتىندا تەمىرجول ماگيسترالىن سالۋ, باتىستا ەۋروپاعا, شىعىستا قىتايعا شىعاراتىن بارلىق قولدانىستاعى اۆتو جانە تەمىرجولداردى جاڭعىرتۋ سياقتى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ يدەياسى جول-كولىك سالاسىنا جاڭاشا ەكپىن بەرەتىن جوبالار بولماق.
ماڭعىستاۋ وبلىسى تەڭىز ارقىلى رەسەي, يران, ازەربايجان جانە ءتۇرىكمەنستان ەلدەرىمەن شەكتەسەدى. قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ قاقپاسى رەتىندە اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز-ساۋدا پورتى جاڭعىرۋ ۇستىندە. جۇك تاسىمالداۋ كولەمى مەن جۇك تۇرلەرىن ۇلعايتۋدى ماقسات ەتكەن پورتتا كىرىس كولەمى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. ترانزيتتىك جۇك, ەكسپورتتىق-يمپورتتىق مۋلتيمودەلدىك تاسىمال جۇيەسىندەگى «جەلىلىك ورتالىق» – اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز-ساۋدا پورتىنىڭ دامۋى وڭىردەگى تەمىرجول سالاسىنىڭ دا جۇمىس كولەمىن ارتتىرا تۇسەدى. ويتكەنى, كەمەگە تيەلەتىن نەمەسە تۇسىرىلەتىن جۇكتەردى جەتكىزۋ تەمىرجول تاسىمالىنىڭ قۇزىرىندا.
ماڭعىستاۋ تۇبەگىنىڭ قۇرلىقتا رەسەيمەن قارىم-قاتىناسى اتىراۋ وبلىسى ارقىلى جۇزەگە اسادى. سونىڭ وزىندە بىزدە رەسەي ەلىمەن تاۋار اينالىمى تومەندەگەن ەمەس. مالىمەتتەرگە جۇگىنسەك, «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق فيليالى ماڭعىستاۋ جول بولىمشەسىنەن 2014 جىلدىڭ 1-توقسانىندا رەسەي فەدەراتسياسىنا بارلىعى 14649 توننا قۇرايتىن 304 ۆاگون جۇك ەكسپورتتالعان. جۇكتەردىڭ قۇرامى مۇناي ونىمدەرى, قۇراما جۇكتەر, حيميالىق ۇنتاق پەن حيميالىق تىڭايتقىشتار, كوكونىستەر مەن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى, مەتالل بۇيىمدارى, ونەركاسىپ تاۋارلارى مەن جابدىقتاردان تۇرادى. ال بەلارۋس رەسپۋبليكاسىمەن ازىرگە ايتا قالارلىقتاي تاسىمال تۇرلەرى قارقىن الىپ تۇرعان جوق. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا بۇل ەلمەن دە اۋقىمدى بايلانىستار جولعا قويىلۋى بەك مۇمكىن.
وداق شەڭبەرىندە وعان مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى تەمىرجول قاتىناستارىن رەتتەۋ, ورتاق تاريفتىك ساياساتتى قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى شەشىمىن تاۋىپ, كەدەن وداعى ەلدەرىندەگى جول-كولىك سالاسىنا قاتىستى كەلىسىمدەردىڭ ارناسى كەڭي تۇسەتىن بولادى. ءدال قازىرگى تاڭدا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق فيليالى ماڭعىستاۋ جول بولىمشەسى الدىنا كولىك تاسىمالىنا قاتىستى قيىندىق تۋعىزىپ تۇرعان كۇردەلى ماسەلە جوق, ايتسە دە, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا كەڭ كوكجيەكتەر, كولەمدى جۇمىستار مەن ەكونوميكالىق نىعايۋ كۇتىپ تۇرعانىن تۇسىنەمىز.
عالىم ايتجانوۆ,
«قازاقستان تەمىر جولى» ۇك اق» ماڭعىستاۋ وبلىستىق بولىمشەسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى.
مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ يدەياسى نەگىزىندە 20 جىل بويى ءپىسىپ-جەتىلىپ, ەندى از كۇندەردەن سوڭ ەلوردامىز استانادا تۇساۋى كەسىلگەلى تۇرعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ كولىك سالاسىن جاڭا باعىتتارمەن بايىتىپ, تاسىمالدىق الەۋەتىن كوتەرە تۇسەدى دەپ ويلايمىز.
اتاۋى ايتىپ تۇرعانداي, بۇل – وداققا قاتىسۋشى تاراپتاردى تازا ەكونوميكالىق تۇرعىدا ارىپتەس ەتەتىن, جاھاندانۋ يىرىمىندە ءوزارا كۇش بىرىكتىرە ارەكەت ەتۋدىڭ جولى.
جۋىردا ماسكەۋ قالاسىندا رەسەيلىك زيالىلار مەن جاستار الدىندا ءدارىس وقىعان ن.نازارباەۆ «وداق تۇجىرىمداماسى ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ بارلىق ازاماتتارىنا بىردەي جاقىن جانە تۇسىنىكتى شىندىققا نەگىزدەلەدى. ورتاق تاريح, ءوزارا ەكونوميكالىق تارتىمدىلىق, مادەنيەتتەردىڭ تىعىز ءوزارا بايلانىسى مەن ادامداردىڭ جاقىنداسۋعا ۇمتىلىسى ءبىزدىڭ حالىقتارىمىزعا كوپقىرلى مەملەكەتارالىق بايلانىستاردىڭ جاڭا ۇلگىسىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ وداققا باستاما بولعان يدەيانىڭ ءمانىن اشىپ, ودان ءارى ونىڭ ماقسات-مىندەتتەرى مەن كەلەشەكتەگى باعىت-باعدارى, مەجەسى تۋرالى ناقتى ايتىپ ءوتتى. قاتىسۋشى مەملەكەتتەر تاۋەلسىزدىگىنە قاۋىپ توندىرمەي, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, ساۋدا ءجانە گۋمانيتارلىق, سونداي-اق شەكارالىق كەدەن باعىتىندا ءبىرتۇتاس كەڭىستىك قۇرۋدىڭ ءمان-ماعىناسى ەگجەي-تەگجەيلى اشىلىپ, تالداي ءتۇسىندىرىلدى.
قازاقستان, رەسەي, بەلارۋس ەلدەرى نەگىزىن قۇرعان ەۋرازيالىق كەڭىستىكتە جۇزەگە اساتىن يننوۆاتسيالىق-تەحنولوگيالىق قارقىندىلىق باعدارلاماسى, بىرلەسكەن عىلىمي-زەرتتەۋ كلاستەرلەرىن قۇرۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ قاجەتتىگىن ايتقان ن.نازارباەۆ وداق كەڭىستىگىنىڭ وزىق ينفراقۇرىلىم الاڭىنا اينالۋى ءتيىس ەكەندىگىنە توقتالدى. اسىرەسە, بىرلەسكەن ەۋرازيالىق تەلەكوممۋنيكاتسيالار جۇيەسىن قۇرۋ, مينسك-ماسكەۋ-استانا-الماتى باعىتىندا تەمىرجول ماگيسترالىن سالۋ, باتىستا ەۋروپاعا, شىعىستا قىتايعا شىعاراتىن بارلىق قولدانىستاعى اۆتو جانە تەمىرجولداردى جاڭعىرتۋ سياقتى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ يدەياسى جول-كولىك سالاسىنا جاڭاشا ەكپىن بەرەتىن جوبالار بولماق.
ماڭعىستاۋ وبلىسى تەڭىز ارقىلى رەسەي, يران, ازەربايجان جانە ءتۇرىكمەنستان ەلدەرىمەن شەكتەسەدى. قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ قاقپاسى رەتىندە اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز-ساۋدا پورتى جاڭعىرۋ ۇستىندە. جۇك تاسىمالداۋ كولەمى مەن جۇك تۇرلەرىن ۇلعايتۋدى ماقسات ەتكەن پورتتا كىرىس كولەمى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. ترانزيتتىك جۇك, ەكسپورتتىق-يمپورتتىق مۋلتيمودەلدىك تاسىمال جۇيەسىندەگى «جەلىلىك ورتالىق» – اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز-ساۋدا پورتىنىڭ دامۋى وڭىردەگى تەمىرجول سالاسىنىڭ دا جۇمىس كولەمىن ارتتىرا تۇسەدى. ويتكەنى, كەمەگە تيەلەتىن نەمەسە تۇسىرىلەتىن جۇكتەردى جەتكىزۋ تەمىرجول تاسىمالىنىڭ قۇزىرىندا.
ماڭعىستاۋ تۇبەگىنىڭ قۇرلىقتا رەسەيمەن قارىم-قاتىناسى اتىراۋ وبلىسى ارقىلى جۇزەگە اسادى. سونىڭ وزىندە بىزدە رەسەي ەلىمەن تاۋار اينالىمى تومەندەگەن ەمەس. مالىمەتتەرگە جۇگىنسەك, «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق فيليالى ماڭعىستاۋ جول بولىمشەسىنەن 2014 جىلدىڭ 1-توقسانىندا رەسەي فەدەراتسياسىنا بارلىعى 14649 توننا قۇرايتىن 304 ۆاگون جۇك ەكسپورتتالعان. جۇكتەردىڭ قۇرامى مۇناي ونىمدەرى, قۇراما جۇكتەر, حيميالىق ۇنتاق پەن حيميالىق تىڭايتقىشتار, كوكونىستەر مەن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى, مەتالل بۇيىمدارى, ونەركاسىپ تاۋارلارى مەن جابدىقتاردان تۇرادى. ال بەلارۋس رەسپۋبليكاسىمەن ازىرگە ايتا قالارلىقتاي تاسىمال تۇرلەرى قارقىن الىپ تۇرعان جوق. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا بۇل ەلمەن دە اۋقىمدى بايلانىستار جولعا قويىلۋى بەك مۇمكىن.
وداق شەڭبەرىندە وعان مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى تەمىرجول قاتىناستارىن رەتتەۋ, ورتاق تاريفتىك ساياساتتى قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى شەشىمىن تاۋىپ, كەدەن وداعى ەلدەرىندەگى جول-كولىك سالاسىنا قاتىستى كەلىسىمدەردىڭ ارناسى كەڭي تۇسەتىن بولادى. ءدال قازىرگى تاڭدا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق فيليالى ماڭعىستاۋ جول بولىمشەسى الدىنا كولىك تاسىمالىنا قاتىستى قيىندىق تۋعىزىپ تۇرعان كۇردەلى ماسەلە جوق, ايتسە دە, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا كەڭ كوكجيەكتەر, كولەمدى جۇمىستار مەن ەكونوميكالىق نىعايۋ كۇتىپ تۇرعانىن تۇسىنەمىز.
عالىم ايتجانوۆ,
«قازاقستان تەمىر جولى» ۇك اق» ماڭعىستاۋ وبلىستىق بولىمشەسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى.
