تاياۋدا ەلوردامىزدا ءVىى استانا ەكونوميكالىق فورۋمى وتكەنى بارشاعا ءمالىم. از عانا ۋاقىتتار ىشىندە جاھاندىق ۇنقاتىسۋ الاڭىنا اينالىپ ۇلگەرگەن وسى فورۋمنىڭ بەدەلى دە جىل ساناپ وسە تۇسۋدە. وعان وسى القالى جيىنعا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ارنايى كەلىپ قاتىسقان شەتەلدىك مەيماندار پىكىرلەرى دە ناقتى دالەل بولا الادى. سونداي پىكىرلەردىڭ ءبىر توبىن تومەندە وقىرماندار نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز.
مارتين سايديك,
بۇۇ-نىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى:
– مەن استانا قالاسىنا سوڭعى رەت وسىدان 15 جىل بۇرىن ساپارلاپ كەلگەن ەدىم. ال وسى جولعى ساپارىمدا كورگەن استاناداعى وزگەرىستەر مەنى شىنىمەن دە قاتتى تاڭ- عالدىردى. ويتكەنى, قازاقستان ەلورداسى وسى 15 جىل ىشىندە وتە قاتتى وزگەرگەن. استانا ءوز دامۋىندا وراسان زور قادام جاساعانى كورىنىپ تۇر. بۇگىندە ول گۇلدەنگەن ءىرى شاھارعا اينالىپ وتىر. وسى ورايدا استانانى وركەندەتۋ بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستار ماقتاۋلارعا لايىق. مەن استانا ەكونوميكالىق فورۋمى سەكىلدى ءىرى ەكونوميكالىق ماڭىزدى شارانى وتكىزۋدە باعىت بەرەتىن ءرولى ءۇشىن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا العىسىمدى ءبىلدىرگىم كەلەدى. ماعان VII استانا ەكونوميكالىق فورۋمىنداعى ماڭىزدى ءپىكىر الماسۋلار مەن بارلىق وتىرىستارداعى تەرەڭ تالداۋلار قاتتى اسەر ەتتى.
داۋرەن ماقاجانوۆ,
«قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى
حولدينگى» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى:
– استانا ەكونوميكالىق فورۋمى تابىستى ءوتتى دەۋگە تولىق نەگىز بار. سوعان ءبىزدىڭ «قازاگرو» حولدينگى ۇيىمداستىرعان كورمە جۇمىسىنا كەلىپ تاماشالاۋشىلاردىڭ مول بولۋى جانە وسى فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ «قازاگرو» حولدينگىنىڭ جۇمىسىنا ۇلكەن ىقىلاس تانىتۋى دا دالەل بولا الاتىنداي.
قازىرگى كۇنى بۇكىل الەم بويىنشا اگرارلىق سەكتورعا ۇلكەن نازار اۋدارىلىپ وتىرعاندىعى بەلگىلى. الەمدىك رىنوكتاردا ازىق-ت ۇلىك باعالارىنىڭ قىمباتتاۋى كوپتەگەن ەلدەر تاراپىنان وزدەرىنىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە بارىنشا ۇمتىلىس تانىتۋىنا قاراي اكەلە جاتىر. وسىنداي حالىقارالىق فورۋم بارىسىندا ءبىز مۇنى ايقىن سەزىنۋ ۇستىندەمىز. ەلىمىزدە وتەتىن مۇنداي ءاربىر فورۋم حالىقارالىق ينۆەستورلار الدىندا قازاقستاننىڭ زور اۋىل شارۋاشىلىعى الەۋەتىن اشىپ كورسەتۋگە, وسى ارقىلى سالاعا ءتيىمدى ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ماسەلەن, ءبىز بىلتىرعى جىلى شەتەلدەردەن ەلىمىزدىڭ اگروسەكتورىنا 1 ميلليارد دوللاردىڭ جەڭىلدىكتى نەسيەسىن تارتا الساق, وسىدان 5-6 كۇن بۇرىن عانا تاعى دا 600 ميلليون ەۋرونىڭ ينۆەستيتسياسىن تارتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىق.
«قازاگرو» اق سەكىلدى اگرارلىق سەكتورداعى ءىرى حولدينگتىڭ قارجىلاي مۇمكىندىگىنىڭ كەڭەيۋى سالاداعى اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردىڭ جاعدايىن شەشۋگە ىقپال ەتەدى. ەگەر بىلتىرعى جىلى اگرارلىق سەكتوردى قولداۋعا حولدينگ تاراپىنان 105 ميلليارد تەڭگەنىڭ قارجىسى بولىنسە, بيىلعى جىلى 200 ميلليارد تەڭگەنىڭ قارجىسى بولىنۋدە. وسىنىڭ ءوزى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ جاقسارىپ كەلە جاتقاندىعىنىڭ ءبىر كورسەتكىشى بولسا كەرەك.
ميحايل فەدوروۆ,
رەسەي فەدەراتسياسى,
ورال مەملەكەتتىك ەكونوميكالىق ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى:
– استانا ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ وسى تەكتەس فورۋمداردان ەرەكشەلىگى, ارينە, بار. ول ەرەكشەلىك جاھاندىق داعدارىسقا قارسى شارالاردى قالىپتاستىرۋدا جاتىر. مەنىڭ كوزقاراسىم بويىنشا, بۇل شارالاردا بارلىق كونتينەنتتەردىڭ, ءتىپتى, كەرەك دەسەڭىز, حالىقتىڭ بارلىق الەۋمەتتىك توپتارىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن بارىنشا ەسكەرگەن دۇنيە بولىپ وتىر. بۇل – بۇكىلالەمدىك ەكونوميكا ءۇشىن تىڭ, ماڭىزدى قۇبىلىس. ەكىنشى تالقىلانعان ماڭىزدى قۇجات – ن.نازارباەۆ مىرزانىڭ كوتەرىپ جۇرگەن ەۋرازيالىق دامۋ ۆەكتورى دەر ەدىم. بۇل بۇگىنگى كۇننىڭ مەيلىنشە وزەكتى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.
مارتا بارسەناس,
مەكسيكانىڭ تۇركياداعى ەلشىسى:
– فورۋمداعى ەڭ ماڭىزدى دەگەن شارالاردىڭ ءبىرى – داعدارىسقا قارسى دۇنيەجۇزىلىك كونفەرەنتسيادا جاسالعان باياندامالار لەگى. ياعني, VII استانا ەكونوميكالىق فورۋمى ءوز ماقساتىنا جەتكەن سياقتى. كەلگەن بايانداماشىلاردىڭ ۇسىنعان اقپاراتى مول. بۇدان وزگە, ۇلى جىبەك جولىنا بايلانىستى اقپاراتتار قىزىقتى بولدى. سونىمەن قاتار, استانادا وتكەلى وتىرعان «ەكسپو-2017»-ءنىڭ دە ماڭىزى جوعارى. قىزىقتى ويلار تىزبەگىنەن, اسىرەسە, جاس ادامداردىڭ الەۋەتى جوعارى ەكەندىگى بايقالادى. بۇل – قۋانارلىق قۇبىلىس.
گۇلنار سەيتماعانبەتوۆا,
ءماجىلىس دەپۋتاتى:
– كەزەكتى استانا ەكونوميكالىق فورۋمى قارجىلىق داعدارىس جونىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋ ءۇشىن بارلىق مەملەكەت بوپ باس بىرىكتىرۋ قاجەت ەكەندىگىن تاعى ءبىر ەسكە سالعان حالىقارالىق ۇنقاتىسۋ الاڭى بولدى. ال جيىنعا قاتىسۋشىلاردىڭ كەلۋ اۋماعى ۇلعايعاندىعى, تاقىرىپ وزەكتىلىگى مەن تەرەڭدىگى فورۋم ماڭىزىن ارتتىرعان كورسەتكىشتەر دەسەم ارتىق ايتپاعان بولار ەدىم. فورۋم اياسىندا حالىقارالىق ايەلدەر باسقوسۋى وتكەن ەدى. وعان قاتىسقان شەتەلدىك دەلەگاتتاردىڭ اراسىندا باتىس پەن شىعىستان, ءتىپتى, اراب ەلدەرىنەن, قارا قۇرلىقتان كەلگەندەرى بار ەكەندىگىن بايقادىم. ولاردىڭ ايتار ورتاق ويلارى كوپ. الماساتىن پىكىر تاقىرىپتارى سان الۋان بولدى. ولاردىڭ ارقايسىسى ەلدەرىنە قازاقستان تۋرالى جاعىمدى تولىققاندى اقپاراتتارمەن قايتىپ كەتتى. وسى مەديا بايلانىس پەن ارىپتەستىك قۇرۋ ماقساتىنداعى كەزدەسۋلەر قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىر-بىرىمەن قارىم-قاتىناسىن ءبىرتابان جاقىنداتا ءتۇستى دەپ ويلايمىن. ال فورۋم دەلەگاتتارى حالىقارالىق «G-Global» پلاتفورماسىنىڭ بارىنشا تانىمال بولۋعا نيەتتەس ەكەندىكتەرىن تانىتتى. ويتكەنى, ولار دا «G-Global» پلاتفورماسىنىڭ جۇزەگە اسقانىنا مۇددەلى.
مارتين سايديك,
بۇۇ-نىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى:
– مەن استانا قالاسىنا سوڭعى رەت وسىدان 15 جىل بۇرىن ساپارلاپ كەلگەن ەدىم. ال وسى جولعى ساپارىمدا كورگەن استاناداعى وزگەرىستەر مەنى شىنىمەن دە قاتتى تاڭ- عالدىردى. ويتكەنى, قازاقستان ەلورداسى وسى 15 جىل ىشىندە وتە قاتتى وزگەرگەن. استانا ءوز دامۋىندا وراسان زور قادام جاساعانى كورىنىپ تۇر. بۇگىندە ول گۇلدەنگەن ءىرى شاھارعا اينالىپ وتىر. وسى ورايدا استانانى وركەندەتۋ بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستار ماقتاۋلارعا لايىق. مەن استانا ەكونوميكالىق فورۋمى سەكىلدى ءىرى ەكونوميكالىق ماڭىزدى شارانى وتكىزۋدە باعىت بەرەتىن ءرولى ءۇشىن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا العىسىمدى ءبىلدىرگىم كەلەدى. ماعان VII استانا ەكونوميكالىق فورۋمىنداعى ماڭىزدى ءپىكىر الماسۋلار مەن بارلىق وتىرىستارداعى تەرەڭ تالداۋلار قاتتى اسەر ەتتى.
داۋرەن ماقاجانوۆ,
«قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى
حولدينگى» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى:
– استانا ەكونوميكالىق فورۋمى تابىستى ءوتتى دەۋگە تولىق نەگىز بار. سوعان ءبىزدىڭ «قازاگرو» حولدينگى ۇيىمداستىرعان كورمە جۇمىسىنا كەلىپ تاماشالاۋشىلاردىڭ مول بولۋى جانە وسى فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ «قازاگرو» حولدينگىنىڭ جۇمىسىنا ۇلكەن ىقىلاس تانىتۋى دا دالەل بولا الاتىنداي.
قازىرگى كۇنى بۇكىل الەم بويىنشا اگرارلىق سەكتورعا ۇلكەن نازار اۋدارىلىپ وتىرعاندىعى بەلگىلى. الەمدىك رىنوكتاردا ازىق-ت ۇلىك باعالارىنىڭ قىمباتتاۋى كوپتەگەن ەلدەر تاراپىنان وزدەرىنىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە بارىنشا ۇمتىلىس تانىتۋىنا قاراي اكەلە جاتىر. وسىنداي حالىقارالىق فورۋم بارىسىندا ءبىز مۇنى ايقىن سەزىنۋ ۇستىندەمىز. ەلىمىزدە وتەتىن مۇنداي ءاربىر فورۋم حالىقارالىق ينۆەستورلار الدىندا قازاقستاننىڭ زور اۋىل شارۋاشىلىعى الەۋەتىن اشىپ كورسەتۋگە, وسى ارقىلى سالاعا ءتيىمدى ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ماسەلەن, ءبىز بىلتىرعى جىلى شەتەلدەردەن ەلىمىزدىڭ اگروسەكتورىنا 1 ميلليارد دوللاردىڭ جەڭىلدىكتى نەسيەسىن تارتا الساق, وسىدان 5-6 كۇن بۇرىن عانا تاعى دا 600 ميلليون ەۋرونىڭ ينۆەستيتسياسىن تارتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىق.
«قازاگرو» اق سەكىلدى اگرارلىق سەكتورداعى ءىرى حولدينگتىڭ قارجىلاي مۇمكىندىگىنىڭ كەڭەيۋى سالاداعى اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردىڭ جاعدايىن شەشۋگە ىقپال ەتەدى. ەگەر بىلتىرعى جىلى اگرارلىق سەكتوردى قولداۋعا حولدينگ تاراپىنان 105 ميلليارد تەڭگەنىڭ قارجىسى بولىنسە, بيىلعى جىلى 200 ميلليارد تەڭگەنىڭ قارجىسى بولىنۋدە. وسىنىڭ ءوزى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ جاقسارىپ كەلە جاتقاندىعىنىڭ ءبىر كورسەتكىشى بولسا كەرەك.
ميحايل فەدوروۆ,
رەسەي فەدەراتسياسى,
ورال مەملەكەتتىك ەكونوميكالىق ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى:
– استانا ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ وسى تەكتەس فورۋمداردان ەرەكشەلىگى, ارينە, بار. ول ەرەكشەلىك جاھاندىق داعدارىسقا قارسى شارالاردى قالىپتاستىرۋدا جاتىر. مەنىڭ كوزقاراسىم بويىنشا, بۇل شارالاردا بارلىق كونتينەنتتەردىڭ, ءتىپتى, كەرەك دەسەڭىز, حالىقتىڭ بارلىق الەۋمەتتىك توپتارىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن بارىنشا ەسكەرگەن دۇنيە بولىپ وتىر. بۇل – بۇكىلالەمدىك ەكونوميكا ءۇشىن تىڭ, ماڭىزدى قۇبىلىس. ەكىنشى تالقىلانعان ماڭىزدى قۇجات – ن.نازارباەۆ مىرزانىڭ كوتەرىپ جۇرگەن ەۋرازيالىق دامۋ ۆەكتورى دەر ەدىم. بۇل بۇگىنگى كۇننىڭ مەيلىنشە وزەكتى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.
مارتا بارسەناس,
مەكسيكانىڭ تۇركياداعى ەلشىسى:
– فورۋمداعى ەڭ ماڭىزدى دەگەن شارالاردىڭ ءبىرى – داعدارىسقا قارسى دۇنيەجۇزىلىك كونفەرەنتسيادا جاسالعان باياندامالار لەگى. ياعني, VII استانا ەكونوميكالىق فورۋمى ءوز ماقساتىنا جەتكەن سياقتى. كەلگەن بايانداماشىلاردىڭ ۇسىنعان اقپاراتى مول. بۇدان وزگە, ۇلى جىبەك جولىنا بايلانىستى اقپاراتتار قىزىقتى بولدى. سونىمەن قاتار, استانادا وتكەلى وتىرعان «ەكسپو-2017»-ءنىڭ دە ماڭىزى جوعارى. قىزىقتى ويلار تىزبەگىنەن, اسىرەسە, جاس ادامداردىڭ الەۋەتى جوعارى ەكەندىگى بايقالادى. بۇل – قۋانارلىق قۇبىلىس.
گۇلنار سەيتماعانبەتوۆا,
ءماجىلىس دەپۋتاتى:
– كەزەكتى استانا ەكونوميكالىق فورۋمى قارجىلىق داعدارىس جونىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋ ءۇشىن بارلىق مەملەكەت بوپ باس بىرىكتىرۋ قاجەت ەكەندىگىن تاعى ءبىر ەسكە سالعان حالىقارالىق ۇنقاتىسۋ الاڭى بولدى. ال جيىنعا قاتىسۋشىلاردىڭ كەلۋ اۋماعى ۇلعايعاندىعى, تاقىرىپ وزەكتىلىگى مەن تەرەڭدىگى فورۋم ماڭىزىن ارتتىرعان كورسەتكىشتەر دەسەم ارتىق ايتپاعان بولار ەدىم. فورۋم اياسىندا حالىقارالىق ايەلدەر باسقوسۋى وتكەن ەدى. وعان قاتىسقان شەتەلدىك دەلەگاتتاردىڭ اراسىندا باتىس پەن شىعىستان, ءتىپتى, اراب ەلدەرىنەن, قارا قۇرلىقتان كەلگەندەرى بار ەكەندىگىن بايقادىم. ولاردىڭ ايتار ورتاق ويلارى كوپ. الماساتىن پىكىر تاقىرىپتارى سان الۋان بولدى. ولاردىڭ ارقايسىسى ەلدەرىنە قازاقستان تۋرالى جاعىمدى تولىققاندى اقپاراتتارمەن قايتىپ كەتتى. وسى مەديا بايلانىس پەن ارىپتەستىك قۇرۋ ماقساتىنداعى كەزدەسۋلەر قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىر-بىرىمەن قارىم-قاتىناسىن ءبىرتابان جاقىنداتا ءتۇستى دەپ ويلايمىن. ال فورۋم دەلەگاتتارى حالىقارالىق «G-Global» پلاتفورماسىنىڭ بارىنشا تانىمال بولۋعا نيەتتەس ەكەندىكتەرىن تانىتتى. ويتكەنى, ولار دا «G-Global» پلاتفورماسىنىڭ جۇزەگە اسقانىنا مۇددەلى.
