ينفلياتسيا ىرىق بەرمەي تۇر

«قىركۇيەك ايىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا ينفلياتسيا بولجامنان ايتارلىقتاي اسىپ ءتۇستى. شەشىم قابىلداۋعا نەگىزگى فاكتورلار – جوعارى ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر, ورنىقتى سۇرانىس, فيسكالدىق سەرپىن, تۇراقتى تا­ۋار جەتكىزۋ جولدارىنا قايتا باعىتتاۋعا بايلانىستى ءوندىرىس شىعاسىلارىنىڭ ءوسۋى, سىرت­قى ينفلياتسيانىڭ جالعاسىپ وتىرعان اسەرى, ونىڭ ىشىندە ساقتالىپ وتىرعان رەسەي ءرۋبلى باعامىنىڭ كۇشەيۋى بولدى. جوعارىلاعان ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر باعا مەن تۇتىنۋعا قىسىم جاسايدى. مۇنىڭ ءبارى 2023 جىلى ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ باقىلانۋىن ساقتاۋ ءۇشىن بارىنشا قاتاڭ اقشا-كرەديت تالاپتارىن قاجەت ەتەدى», دەلىنگەن مالىمدەمەدە.

قازىر ينفلياتسيانىڭ بارلىق قۇرامداس بولىكتەرى بويىنشا باعانىڭ ورنىقتى ءوسۋى بايقالادى. تيىسىنشە, حالىقتىڭ دا, كاسىبي ماكروەكونوميستەردىڭ دە ينفلياتسيالىق بولجامى ەداۋىر وسكەن. حالىق تاراپىنان باعانىڭ بولاشاقتاعى ءوسۋىن باعالاۋ كوبىنە ازىق-ت ۇلىك ونىم­دەرى باعاسىنىڭ وزگەرۋىنە, سىرتقى وقيعا­لارعا جانە ايىرباستاۋ باعامىنىڭ قۇبىلۋىنا بايلانىستى ەكەن. دەگەنمەن ەكونوميكالىق بەلسەندىلىك ديناميكاسى ءبىزدىڭ بولجامعا سايكەس قالىپتاسۋدا.

«2022 جىلدىڭ قاڭتار-قىركۇيەك­تەگى قورىتىندى بويىنشا ءىجو 2,8 پايىزعا ءوستى. ىسكەرلىك بەلسەندىلىك نەگىزىنەن تاۋ-كەن ونەركاسىبىندەگى ءالسىز ديناميكا ەسەبىنەن باياۋلادى. ءىجو ديناميكاسىنا مۇنايعا قاتىستى ەمەس سەكتورلار: وڭدەۋ ونەركاسىبى, قۇرىلىس, ساۋدا, اقپارات جانە بايلانىس, كولىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى وڭ ۇلەس قوسۋدا. تۇتىنۋشىلىق سۇرانىس ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ ءوسۋى اياسىندا وڭ ءۇردىستى ساقتاپ وتىر. 2022 جىلدىڭ توعىز ايى­نىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نومينالدى بولشەك تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 15,7 پايىزعا ءوستى», دەدى.

ۇلتتىق بانك دەرەگى بويىنشا, كوپتە­گەن ەلدە تۇتىنۋشىلىق ينفلياتسيا ۇدەپ كەلەدى. ەۋرووداقتا بيىل قىركۇيەكتە ينفلياتسيا 10,9 پايىز بولدى. اتاپ ايتقاندا, گەرمانيادا ينفليا­تسيا 8,8 پايىزدان 10,9 پايىزعا دەيىن جىلدامدادى. اقش-تا ينفلياتسيا اقش فرج-نىڭ اگرەسسيۆتى ساياساتىنا قاراماستان بۇرىنعى دەڭگەيىندە قالدى. مۇنداي جاعدايلاردا ورتالىق بانكتەردىڭ كوپشىلىگى ينفلياتسيا بويىنشا ماقساتقا قول جەتكىزۋگە باسىمدىق بەرە وتىرىپ, مونەتارلىق ساياساتتى قاتاڭداتۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى. ماسەلەن, اقش فرج-نىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسى بيىلعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ 0,25 پايىزدان 3,25 پايىزعا دەيىن بىرتىندەپ كوتەرىلدى. ۇلتتىق بانك تە قازىرگى جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, تاياۋداعى وتىرىستاردا بازالىق مولشەرلەمەنى كوتەرۋ الەۋەتى ساقتالىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. «ۇلتتىق بانك پروينفلياتسيالىق تاۋەكەلدەردىڭ جاي-كۇيىن نەگىزگە الا وتىرىپ, اقشا-كرەديت تالاپتارىن قاتاڭداتۋدى جالعاستىرۋعا نيەتتى» دەلىنگەن مالىمدەمەدە.

ۇلتتىق بانك توراعاسى عالىمجان ءپىرماتوۆتىڭ ايتۋىنشا, 22,2 پايىزعا دەيىن جەدەلدەگەن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى باعاسىنىڭ ءوسۋى ينفلياتسياعا ەڭ كوپ ۇلەس قوستى.

«ازىق-ت ۇلىك ينفلياتسياسى قۇرىلى­مىندا جۇمىرتقا, وسىمدىك مايلارى, قۇس ەتى, نان-توقاش ونىمدەرى, جارما مەن ءسۇت ونىمدەرى باعاسىنىڭ بارىنشا وسكەنى بايقالادى. ال جەمىس-كوكونىس ونىم­دەرى باعاسىنىڭ ماۋسىمدىق تومەندەۋى بەلگىلى ءبىر دەزينفلياتسيالىق ىقپال ەتتى. 2022 جىلى قىركۇيەكتە ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار ينفلياتسياسى 17,0 پايىزعا دەيىن جەدەلدەدى. جيھاز, جۋ جانە  تازالاۋ قۇرالدارى, ءۇي شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋگە ارنالعان تاۋارلار, كومىر, وتىن جانە اياقكيىم قۇنى دا ايتارلىقتاي ءوستى. اقىلى قىزمەت كورسەتۋ باعاسىنىڭ جىلدىق ءوسۋ قارقىنى 12,3 پايىزعا جەتتى. تۇرعىن ءۇي جالداۋ, ءبىلىم بەرۋ, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى قىزمەتتەرىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرى قۇنىنىڭ ءوسۋى دە ينفلياتسياعا نەگىزگى ۇلەس قوستى. قىركۇيەكتە بازالىق  ينفلياتسيا 19,7 پا­يىزعا (تامىزدا – 17,8 پايىز) جەتىپ, جىل­دىق ينفلياتسيانىڭ تۇراقتى ءوسۋىن كورسەتتى. بۇل تاۋارلار مەن قىزمەتتەر باعاسىنىڭ جوعارى قارقىنمەن ءوسۋىن راستايدى. 

تۇتىنۋ باعاسىنىڭ جەدەل قارقىنمەن ءوسۋى بارلىق كورسەتكىش بويىنشا بايقالىپ وتىر. ماسەلەن, سوڭعى ايلاردا ماۋسىمدىق فاكتوردى ەسكەرمەگەندەگى ينفلياتسيا تۇراقتى ءوسىپ كەلەدى. ونىڭ جىلدىق مانگە كەلتىرىلگەن كورسەتكىشى شىلدە ايىندا 17,7 پايىزعا دەيىن باياۋلاعاننان كەيىن تامىز ايىندا 23,2 پايىزعا دەيىن ءوستى, قىركۇيەك ايىندا 26,8 پايىزعا دەيىن جەدەلدەدى», دەيدى ۇلتتىق بانك توراعاسى.

سونداي-اق ۇلتتىق قور قاراجاتىن دا بەلسەندى پايدالانۋ ەلدەگى ينفلياتسيانى ۇدەتۋگە سەبەپ بولىپ وتىر.

«مۇناي باعاسىنىڭ جوعارى بولۋى كەزىندە ۇلتتىق قوردان قاراجاتتى بەلسەندى پايدالانۋعا نەگىزدەلگەن ەلەۋلى فيسكالدىق ىنتالاندىرۋ ەكونو­ميكا­داعى نەگىزگى پروينفلياتسيالىق فاك­تور­لاردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەردى. بەل­سەن­دى فيسكالدىق ساياسات اقشا ماسسا­سى­نىڭ (م3) وسۋىنە ىقپال ەتۋ ارقىلى ينفليا­تسيا­عا اسەرىن تيگىزەدى. جىل باسىنان بەرى اقشا ماسساسى 7,9 پايىزعا نەمەسە  2,4 ترلن تەڭگەگە ءوستى. مەملەكەتتىك بيۋدجەت شى­عىسى ينفلياتسيادان اساتىن جىلدام قار­قىن­مەن وسۋدە», دەگەن دەرەك كەلتىردى.

ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-كرەديت ساياسا­تى كوميتەتىنىڭ بازالىق مولشەرلەمە بو­­ي­ىن­شا كەزەكتى جوسپارلى شەشىمى 5 جە­ل­­توق­ساندا استانا قالاسىنىڭ ۋاقىتى بويىن­شا ساعات 14:00-دە جاريالانادى.