رۋحانيات • 21 قازان, 2022

دەرەكتەردى تۇپنۇسقادان سويلەتكەن

350 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا شىعىستانۋشى, مىسىرداعى ماملۇكتەر تاريحىن زەرتتەۋشى قايرات ساكيدىڭ «سۇلتان باي­بارىس», «ەر قارۋى – بەس قارۋ» جانە «يۋرتا نا ۆەرشينە پيراميدى» اتتى ءۇش كىتابى تانىستىرىلدى.

دەرەكتەردى تۇپنۇسقادان سويلەتكەن

ويلى وقىرمانعا جول تارت­قان جاڭا جيناقتاردا شىعىستانۋ­شىنىڭ تاريحي دەرەكتەردى تۇپ­نۇسقادان پايدالانىپ, اراب جىل­ناماشىلارىنىڭ شەجى­رەلىك جازبالارى مەن باتىس وريەن­تا­ليس­تەرىنىڭ تۇجىرىمدارىنان مول مالىمەت كەلتىرگەن. اسىرەسە بالا كۇنىندە قىپشاق دالاسىنان تۇتقىنعا الىنىپ, جات جەردە ەرەن ەرلىگىمەن قۇلدىقتان قايراتكەرلىككە كوتەرىلگەن باي­بارىس سۇلتاننىڭ تاعدىرى مەن باتىرلىعى, قايسارلىعى, اقىل­دىلىعى, مىرزالىعى باسىنان كەشكەن قىزىقتى وقيعالارمەن شەبەر جازىلعان. الەمنىڭ جەتى كەرەمەتىنىڭ ءبىرى پيراميدالار ۇستىندە ماملۇكتەردىڭ كيىزۇي تىككەنى جونىندەگى تىڭ ما­لىمەتكە دە قانىعاسىز. سون­داي-اق «ەر قارۋى – بەس قارۋ» اتتى تىر­كەس­­تىڭ استارىندا بابالا­رى­مىز­­دىڭ جەكە قارۋ ءتۇرىن قالاي قولدانعانىن ماملۇكتەردىڭ اس­كەري تراكتاتتارى مەن قازاق اۋىز ادەبيەتى ۇلگىلەرىندە ساق­تال­عان ماتەريالدار نەگىزىندە بايان­دايدى.

جيىندا بەلگىلى عالىم, قا­لامگەر, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ اۆتوردىڭ ىزدەنىمپازدىعى مەن بايبارىستانۋداعى ەڭبەگىنە زور باعا بەرىپ: «بۇل جاعىنان كەلگەندە ءسىزدىڭ الدىڭىزعا تۇسەتىن مامان جوق. ءسىز سۇلتاننىڭ ەسىمى «بەيبارىس» ەمەس «بايبارىس» ەكە­نىن عىلىمي تۇرعىدان دالەلدەپ بەردىڭىز», دەسە پارلامەنت ءما­جى­لىسىنىڭ دەپۋتاتى دارحان مىڭ­باي زەردەلى زەرتتەۋشىنىڭ بى­رەۋدىڭ جازعانىن اۋدارىپ ەمەس, تۇپ­نۇسقامەن تىكەلەي جۇمىس ىس­تەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ال قوعام قايراتكەرى سارسەنباي ەڭسەگەنوۆ اۆتوردىڭ بيىل مامىر ايىندا اتىراۋ جۇرتشىلىعىمەن كەز­دەسىپ, ول جاقتان ۇلكەن اسەر­مەن ورالعانىن تىلگە تيەك ەتتى. سو­نىمەن قاتار باسقا دا زيالى ازاماتتار ارابتانۋشىنىڭ ىرگەلى عىلىمي ەڭبەكتەرىنە توقتالىپ, وي-پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.

مازمۇندى ءىس-شارا سوڭىندا قايرات ساكي جاڭا كىتاپقا ەن­گەن دۇنيەلەرى تۋرالى ءسوز قوزعاپ, الداعى جىلى سۇلتان بايبا­رىس­تىڭ تۋعانىنا 800 جىل تو­لاتىنىن ايتىپ, جينالعان قا­ۋىمنىڭ پاراساتتى پىكىرى مەن جىلى لە­بىزىنە ريزاشىلىعىن جەت­كىزدى.

سوڭعى جاڭالىقتار