تەننيسشىلەردىڭ ستاتيستيكاسىن جۇرگىزەتىن قوسىمشالاردىڭ بىرىندە الەكساندر شەۆچەنكو راسىمەن قازاقستاننىڭ اتىنان ونەر كورسەتىپ جاتقانى كورسەتىلگەن. بىراق كەيىننەن تەننيسشى رەسەيلىك «چەمپيونات» ينتەرنەت-باسىلىمىنا سۇحبات بەرىپ, قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىن الماعانىن ايتقان. «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دۇرىس تۇسىنبەگەن بولۋى كەرەك. مەن قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىن العان جوقپىن. ازىرگە بارلىعى تۇسىنىكسىز بولىپ تۇر. ءارى قاراي نە بولاتىنى دا بەلگىسىز», دەپ ماسەلەنى ەكىۇشتى ەتىپ قويدى.
رەسەيلىك سپورتشىنىڭ بۇل مالىمدەمەسىنەن كەيىن قازاقستان فەدەراتسياسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى دە اتالعان جايت تۋرالى رەسمي تۇسىنىكتەمە بەردى. وندا الەكساندر شەۆچەنكونىڭ اتىنان فەدەراتسياعا قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىن الۋ تۋرالى ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەنى ايتىلادى. «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا رەسەي تەننيسشىسى الەكساندر شەۆچەنكو سپورتتىق ازاماتتىعىن وزگەرتتى جانە ول بۇدان بىلاي قازاقستان ازاماتتىعىن الىپ, ۇلتتىق قۇراما ساپىندا ونەر كورسەتەدى دەگەن اقپارات تارادى. قازاقستان تەننيس فەدەراتسياسى الەكساندر شەۆچەنكونىڭ ازاماتتىق الۋ ماسەلەسى بويىنشا حابارلاسقانىن راستايدى. قازىرگى تاڭدا ونىڭ ۇسىنىسى قاراستىرىلىپ جاتىر. سوڭعى كەزدەرى شەتەل تەننيسشىلەرىنەن قازاقستان اتىنان ويناۋعا ۇسىنىس كوپ ءتۇسىپ جاتقانىن دا مالىمدەيمىز. ءار سپورتشىنىڭ ءوتىنىشىن جەكە-جەكە قاراستىرىپ, مۇقيات تەكسەرىستەن وتكىزەمىز. شەتەل تەننيسشىلەرىنىڭ قازاقستان ازاماتتىعىن العانى تۋرالى ناقتى اقپارات شىققان جاعدايدا قازاقستان تەننيس فەدەراتسياسى مۇنى جەدەل تۇردە ءوز جانكۇيەرلەرىنە حابارلايدى», دەلىنگەن حابارلامادا.
دەمەك فەدەراتسيانىڭ وسى جاۋابىنان كەيىن جاقىن ارادا تەننيستەن قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى تاعى ءبىر رەسەيلىك لەگيونەرمەن تولىعاتىنى بەلگىلى بولا باستاعانداي. قازىردىڭ وزىندە ۇلتتىق قۇراما ساپىنداعى رەسەيلىك تەننيسشىلەردىڭ قاتارى از ەمەس. ماسەلەن, ەرلەر اراسىنداعى دەۆيس كۋبوگى, ايەلدەر اراسىنداعى بيللي دجين كينگ سىندى كوماندالىق الەم چەمپيوناتتارىندا الەكساندر بۋبليك, ميحايل كۋكۋشكين, اندرەي گولۋبەۆ, ەلەنا رىباكينا, يۋليا پۋتينتسەۆا سەكىلدى سولتۇستىكتەگى كورشىمىزدىڭ وكىلدەرى ونەر كورسەتىپ ءجۇر.
جالپى, الەكساندر شەۆچەنكونىڭ قازاقستاننىڭ كوك پاسپورتىن الۋىنا مىنا جاعدايلار سەبەپ بولۋى مۇمكىن. ءبىرىنشىسى – سپورتشىنىڭ ءوز ەلىندە قولداۋ تاپپاۋى. جاسىراتىنى جوق, قازىرگى تاڭدا رەسەيگە قاراعاندا قازاقستان تەننيس فەدەراتسياسى تەننيسشىلەرگە لايىقتى دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتىپ, قامقورلىق تانىتىپ ءجۇر. ماسەلەن, ءبىر عانا ەلەنا رىباكينانىڭ ءوزى قازاقستانعا قونىس اۋدارعان نەبارى ءتورت جىلدىڭ ىشىندە بىرنەشە ءىرى جارىستا دارالانىپ, بيىل ايگىلى «ۇلكەن دۋلىعا» ساناتىنداعى «ۋيمبلدون» تۋرنيرىندە باس جۇلدەنى ولجالادى. ارينە, مۇنداي قىسقا ۋاقىتتا ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىنۋگە تەك ۇلكەن قولداۋدىڭ ارقاسىندا عانا قول جەتكىزۋگە بولاتىنى تۇسىنىكتى. كەيدە قولداۋ بولماسا, تالانتتىڭ ءوزى تابىسقا جەتە المايتىن كەزدەر بولادى.
21 جاستاعى رەسەيلىك تەننيسشى قازىرگى تاڭدا ءوز ەلىنىڭ التىنشى راكەتكاسى سانالادى. ونىڭ الدىندا دانيل مەدۆەدەۆ (4), اندرەي رۋبلەۆ (8), كارەن حاچانوۆ (18), اسلان كاراتسەۆ (45), رومان سافيۋللين (92) جانە پاۆەل كوتوۆ (96) سەكىلدى تەننيسشىلەر تۇر. سوندىقتان رەيتينگتە جۇزدىكتەن تومەن ورنالاسقان شەۆچەنكوعا رەسەي تەننيس فەدەراتسياسىنىڭ ازىرگە قولۇشىن سوزىپ, كومەكتەسە قويۋى ەكىتالاي.
ەكىنشى سەبەپ, الەمدەگى ساياسي جاعدايعا بايلانىستى بىرقاتار سپورت ۇيىمى رەسەيلىك سپورتشىلارعا قىرىن قاراپ, ءتۇرلى جارىسقا قاتىسۋعا قاتاڭ شەكتەۋ قويىپ جاتىر. ال ولار ءۇشىن قازىر تىعىرىقتان شىعاتىن جالعىز جول – وزگە ەلدىڭ ازاماتتىعىن الىپ, سول مەملەكەتتىڭ تۋى استىندا دودالارعا قاتىسۋ.
وسى ورايدا وقىرماندار تاراپىنان ا.شەۆچەنكو قازاقستان قۇراماسىنا قاجەت پە دەگەن زاڭدى ساۋال تۋىنداعانى انىق. ءيا, وكىنىشكە قاراي, ءدال قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان تەننيس فەدەراتسياسى جاس ءارى تالانتتى تەننيسشىلەرگە مۇقتاج. ويتكەنى قازاقستاندا الەمدىك دەڭگەيدە ونەر كورسەتەتىن تەننيسشىلەر شوعىرى قالىپتاسىپ ۇلگەرمەگەن. قازىر ءبىزدىڭ فەدەراتسياعا جەرگىلىكتى تەننيسشى قالىپتاسىپ ۇلگەرگەنشە الەكساندر بۋبليكپەن ءبىر دەڭگەيدە ونەر كورسەتىپ, ۇلتتىق قۇرامادا كوشباسشى بولا الاتىنداي تەننيسشى قاجەت. ال ول ورىنعا شەۆچەنكونىڭ كانديداتۋراسى ءدال كەلىپ تۇرعان سياقتى. الايدا فەدەراتسيا ءوز مالىمدەمەسىندە قازاقستاننىڭ اتىنان سىنعا تۇسۋگە نيەتتى شەتەلدىك تەننيسشىلەردىڭ قاتارى كوپ ەكەنىن ايتىپ قالدى. ازىرشە ءبىز ول تەننيسشىلەردىڭ ەسىمدەرىن بىلمەگەندىكتەن, تەك رەسەيلىك سپورتشىنىڭ عانا كانديداتۋراسىن ايتىپ وتىرمىز.
سونداي-اق شەۆچەنكونىڭ ازاماتتىق الۋىنا جەرلەستەرىمىزدىڭ بيىلعى دەۆيس كۋبوگىندەگى وتە سۇرەڭسىز ويىنى دا سەبەپ بولۋى مۇمكىن. ويتكەنى ءبىر بۋبليكتىڭ بارلىق ويىندا جەڭىسكە جەتە المايتىنى بەلگىلى. وتكەن اپتادا عانا قازاقستاننىڭ ەكىنشى راكەتكاسى اتانعان تيموفەي سكاتوۆ ءالى الەمدىك دەڭگەيدەگى ويىندارعا دايىن ەمەس. ال ۇلتتىق قۇراما ساپىندا 14 جىلدان بەرى ويناپ جۇرگەن 35 جاستاعى ميحايل كۋكۋشكيننىڭ كۇشى ابدەن سارقىلىپ ءبىتتى. سونىمەن قاتار قازاقستاندىق جاس تالانت بەيبىت جۇقاەۆ تا ەرەسەكتەر اراسىنداعى دودادا جارقىراپ ونەر كورسەتە الار ەمەس. جۋىردا عانا ول ەلوردادا ۇيىمداستىرىلعان Astana Open ATP 500 ءتۋرنيرىنىڭ نەگىزگى كەزەڭىنە قاتىسىپ, ءبىرىنشى اينالىمدا الەمنىڭ 34-راكەتكاسى نيدەرلاندتىق بوتيك ۆان دە ءزاندشۋلپتىڭ قارقىنىنا توتەپ بەرە المادى – 1:6, 1:6.
سوندىقتان ۇلتتىق قۇراماعا جاقىن ارادا بۋبليككە سەرىكتەس بولاتىن, قاجەت كەزدە بۇكىل جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الا الاتىن ءبىر تەننيسشى كەرەك بولىپ تۇرعانى انىق. ەگەر شەۆچەنكو بيىل قازاقستان قۇراماسىنا قوسىلاتىن بولسا, وندا ول بىردەن ەلىمىزدىڭ ەكىنشى راكەتكاسىنا اينالادى. الداعى ۋاقىتتا فەدەراتسيا وسى ماسەلە توڭىرەگىندە ويلانىپ, الەكساندرعا جوعارى ىقتيمالدىقپەن ازاماتتىق الىپ بەرۋى مۇمكىن. ايتپاقشى, الەكساندر شەۆچەنكو Astana Open ATP 500 تۋرنيرىندە ونەر كورسەتىپ, ىرىكتەۋ كەزەڭدەرىنەن ءساتتى وتكەنىمەن, ءبىرىنشى كەزەڭدە يتاليالىق ليۋكا نارديدەن ەكى سەتتە – 7:6, 6:2 ەسەبىمەن جەڭىلىپ قالعان بولاتىن. ال ول بۇل تۋرنيرگە جايدان-جاي قاتىسۋعا كەلمەگەنى بەلگىلى. بالكىم, وسى جارىس ارقىلى فەدەراتسيا باسشىلىعىنىڭ كوزىنە ءتۇسۋدى ويلاستىرعان بولۋى مۇمكىن.
الەكساندردىڭ سپورتتىق كارەراسىنا توقتالار بولساق, ول 2000 جىلدىڭ 29 قاراشاسىندا رەسەيدىڭ وڭتۇستىگىندەگى دونداعى روستوۆ وبلىسىندا تۋىپ-وسكەن. توعىز جاسىنان باستاپ تەننيستىڭ قىر-سىرىنا قانىعا باستاعان ساشا ءبىر جىلدان كەيىن وتباسىمەن اۋسترياعا قونىس اۋدارادى. ول جاقتا بىلىكتى باپكەر گيۋنتەر برەسنيكتىڭ تەننيس اكادەمياسىنا قابىلدانىپ, كۇنى بۇگىنگە دەيىن تالاي تەننيسشىنىڭ جۇلدىزىن جاققان گيۋنتەردىڭ ءتالىمىن الىپ كەلەدى. گيۋنتەر برەسنيكتىڭ ەڭ اتاقتى شاكىرتى – «ۇلكەن دۋلىعا» ساناتىنداعى جارىستاردىڭ جەڭىمپازى, ءفيناليسى دومينيك تيم ەكەنى كوپشىلىككە ءمالىم.
وسىنداي داڭقتى باپكەردەن ءتالىم الىپ جۇرگەن شەۆچەنكو 2018 جىلدان باستاپ ەرەسەكتەر اراسىنداعى جارىستارعا قاتىسا باستاعان. ازىرگە ول تەك ATP ساناتىنداعى Challenger جانە Futuresr تۋرنيرلەرىندە بوي كورسەتىپ, ءبىرازىندا جەڭىسكە جەتىپ ۇلگەردى. اتاپ ايتار بولساق, ول بۇگىنگە دەيىن اتالعان تۋرنيرلەردە توعىز مارتە فينالعا شىعىپ, سونىڭ بەسەۋىندە جەڭىس تۇعىرىنان كورىندى. ەڭ كەيىنگى رەت بيىل سلوۆاكيانىڭ باس شاھارى – براتيسلاۆادا وتكەن «براتيسلاۆا وپەن» دوداسىندا ۇزدىك شىقتى. ماۋسىم ايىندا عانا 237-ورىندا تۇرعان ا.شەۆچەنكو وسىنداي تابىستى ونەرىنىڭ ارقاسىندا بەس ايدىڭ ىشىندە الەمدىك رەيتينگتە توپ-150 تەننيسشىنىڭ قاتارىنا قوسىلدى.
الەكساندر شەۆچەنكونىڭ ەندىگى ماقساتى – جىل سوڭىنا دەيىن توپ-110 تەننيسشىنىڭ قاتارىنا ەنىپ, 2023 جىلدىڭ قاڭتار-اقپان ايلارىندا وتەتىن «ۇلكەن دۋلىعا» ساناتىنداعى اۋستراليا اشىق چەمپيوناتىنىڭ نەگىزگى كەزەڭىندە ونەر كورسەتۋ.
