ينفلياتسيا تاۋار باعاسىنا تاۋەلدى

ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-كرەديت ساياساتى دە­پار­­تامەنتى ناقتى سەكتور مونيتورينگى باس­قار­­ماسىنىڭ باستىعى يگور ءوسيپوۆتىڭ اي­تۋىن­­شا, ەڭ جوعارى كورسەتكىش استانا قالا­سىن­دا تىركەلگەن – ينفلياتسيا تامىزداعى 17,3 پا­يىز­دان قىركۇيەكتە 20,0 پايىزعا دەيىن جەدەلدەگەن.

«ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى قىركۇيەكتە 22,2 پايىزعا دەيىن ۇلعايدى (تامىزدا – 20,8 پايىز). وسى توپقا جاتاتىن تاۋارلاردىڭ باعاسى ماڭعىستاۋ وبلىسىندا بارىنشا ءوستى (29,7 پايىز). ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار باعاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى 17,0 پايىزعا دەيىن جەدەلدەدى (تامىزدا – 15,5 پايىز). ەڭ جوعارى ءمان استانا قالاسىندا (26,3 پايىز), ەڭ تومەنگى ءمان الماتى قالاسىندا (13,8 پايىز) تىركەلدى», دەپ ءتۇسىندىردى ۇلتتىق بانك وكىلى.

اقىلى قىزمەت كورسەتۋ باعاسى قىركۇيەكتە 12,3 پايىزعا وسكەن, بۇل رەتتە جالپى رەسپۋب­ليكالىق دەڭگەيدەن ەداۋىر جوعارى باعا ۇلىتاۋ وبلىسىندا (16,5 پايىز) تىركەلىپتى. اقتوبە وبلىسىندا (8,2 پايىز), كەرىسىنشە, ەداۋىر تومەن تۇسكەن. 

قىركۇيەكتەگى ايلىق ينفلياتسيا دەڭگەيى – 1,8 پايىز (تامىزبەن سالىستىرعاندا). ي.ءوسيپوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل سوڭعى 5 جىلدىڭ (2017-2021 جىلدارى: 0,3 پايىز) قىركۇيەك ايىنداعى ينفلياتسيانىڭ ورتاشا مانىنەن ءبىرشاما جوعارى كورسەتكىش. 2022 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا باعا بارلىق وڭىردە ورتاشا تاريحي نورماسىنان جوعارى بولعان. ايلىق ينفلياتسيانىڭ ەڭ جوعارى ءمانى استانا قالاسىندا (2,8 پايىز) بايقالدى.

ۇلتتىق بانك توراعاسى عالىمجان ءپىرماتوۆ ينفلياتسيا جىل سوڭىنا دەيىن 20 پايىزدىق مە­جەنى باعىندىرۋى مۇمكىن دەگەن پىكىر ايتادى.

«قازىر ۇلتتىق بانك قازاقستاندىقتاردىڭ جيناعىن ساقتاۋعا كومەكتەسەتىن شارالاردى ازىرلەپ جاتىر. ول ءۇشىن ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىق كەرەك. اۋىر الەۋمەتتىك جاعدايدا جۇرگەن ازاماتتارىمىزعا باعانىڭ تىم قاتتى ءوسۋى سوققى بولىپ ءتيىپ جاتىر. سوندىقتان قازاقستاندا عانا ەمەس, الەمدە ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ باياۋلاۋىنا قاراماستان ينفلياتسيانى تومەندەتۋ جانە باعا وسىمىمەن كۇرەسۋ ءبىرىنشى ورىنعا شىعادى. قازىر الدەقايدا كۇردەلى شەشىم قابىلداۋعا تۋرا كەلىپ تۇر. ەگەر ونى قازىر ىستەمەسەك, وندا ەرتەڭ ازاماتتاردىڭ جيناعى قۇنسىزدانىپ كەتەدى. ول ءۇشىن ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋى كەرەك. ياعني فيسكالدى جانە مونەتارلىق ساياسات بىرگە جۇرگىزىلۋگە ءتيىس», دەدى ع.ءپىرماتوۆ.

قازىر ەلىمىزدە بازالىق پايىزدىق مولشەرلەمە – 14,5 پايىز. ۇلتتىق بانك باسشىسىنىڭ پىكىرىنە قاراعاندا, قازىرگىدەي باعا قاتتى ءوسىپ جاتقان كەزدە اقشا-نەسيە ساياساتىن جەڭىلدەتۋگە بولمايدى.

«ەگەر قازىر بازالىق ستاۆكانى تومەندەتەر بولساق, وندا ونى اساۋ اتقا جۇگەنسىز مىنۋمەن سالىستىرۋعا بولادى. بازالىق مولشەرلەمەنى تومەندەتىپ تاستاساق, وندا تەڭگەنىڭ دەپوزيتتەگى تيىمدىلىگى تومەندەيدى. ولاي بولسا, ارتىق اقشاسى بار ادامدار تەڭگەلەي دەپوزيتتى ۇستاعىسى كەلمەي, ونى جاۋىپ, نە تاۋار, نە دوللار ساتىپ العىسى كەلەدى. بۇل – ەكونوميكانىڭ زاڭى. ەگەر دەپوزيت ءتيىمسىز بولسا, وندا ونى ساقتاپ نە ىستەيسىز؟! دەمەك ەرتەڭ كەرەك بولادى-اۋ دەگەن تاۋاردى بۇگىن ساتىپ الىپ قوياسىز, نە بولماسا دوللارعا ايىرباستايسىز. ونداي كەزدە ەكونوميكادا دوللارلاندىرۋ قاۋپى جوعارىلايدى. ارتىق سۇرانىس بولعان سوڭ تاۋاردىڭ باعاسى ودان بەتەر وسەدى. تاۋار باعاسى وسسە, ينفلياتسيا ءوسىپ جاتسا تەڭگەمەن نەسيە بەرۋ دە ءتيىمسىز بولىپ قالادى. وندا بانك­تەر ەكونوميكامىزعا نەسيە بەرۋدى كۇرت ازايتادى. قازىر ۇسىنىستىڭ شەكتەلۋى ينفلياتسيانى ءوسىرىپ جاتىر. مۇنداي جاعدايدا بازالىق مولشەرلەمە ينفلياتسياعا تولىعىمەن اسەر ەتە المايدى. بىراق ەكونوميكاداعى سۇرانىستى رەتتەي وتىرا ينفلياتسيانى تومەندەتۋگە ءوز سەپتىگىن تيگىزەدى», دەيدى ع.ءپىرماتوۆ.

ۇلتتىق بانك تامىز ايىندا جاساعان بولجامىندا ينفلياتسيا جىل سوڭىنا دەيىن 18 پايىزعا جەتەدى دەگەن ەدى. الايدا ينفلياتسيا ول كورسەتكىشكە قاراشا ايىندا-اق جەتىپ قوياتىن سياقتى. سوندىقتان ع.ءپىرماتوۆ جىل سوڭىندا ينفلياتسيا دەڭگەيى 20 پايىزعا جەتىپ قالادى دەگەن بولجام ايتادى.