قازاقستان • 18 قازان, 2022

باتىر قىز ارداقتالدى

710 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جەتىسۋ وبلىسى ەسكەلدى اۋدانىنا قاراستى شىمىر اۋىلىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى مانشۇك مامەتوۆانىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان رۋحاني ءىس-شارا ءوتتى.

باتىر قىز ارداقتالدى

سول الاقانداي اۋىلدا قايسار قىز­دىڭ اتىنداعى ورتا مەكتەپ بار. بيىل اشىلعانىنا 90 جىل, ال باتىردىڭ اتىن يەمدەنگەنىنە 60 جىل تولىپ وتىر. ايتۋلى مەرەكەنى جوعارى دارەجەدە اتاپ وتكەن ءبىلىم ورداسى قان مايداندا ەرلىكپەن قازا تاپقان بابالاردىڭ رۋحىنا تاع­زىم جاساپ, ماڭگىلىك الاۋعا گۇل شوعىن قويۋدان باستادى. اسكەري كيىم كيگەن جاس ساربازدار مەملەكەتتىك تۋدى اكەلىپ, گيمن شىرقالدى. باتىر قىزدىڭ ەسىمىن اسقاقتاتۋ ارقىلى وزدەرىنىڭ دە تۋعان ەل مەن وسكەن جەرگە قىزمەت ەتۋگە دايىن ەكەندىكتەرىن بايقاتتى.

شارا بارىسىندا ەسكەلدى اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى قانات ساتانوۆ, شىمىر اۋىلى اقساقالدار القاسى­نىڭ توراعاسى ەرنازار ايتقالي ۇلى, اۋدان­دىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى شولپان جاقانوۆا جۇرەكجاردى تىلەك­تەرىن ارناپ, وسكەلەڭ ۇرپاققا مانشۇك مامەتوۆانىڭ ەرلىگى جايلى ايتىپ بەردى.

قادىرمەندى قوناقتاردىڭ تىلەگى­نەن كەيىن مەكتەپ وقۋشىلارى شا­عىن كو­­رىنىس قويدى. قان مايداندا فا­شيس­تىك گەرمانياعا قارسى تۇرعان وتاند­اس-­
­­تارىنىڭ قاتارىندا بولعان جانە وش­پەس ەرلىكپەن دارالانعان مانشۇك مامە­توۆانىڭ ءرولىن بەينەلەگەن وقۋشى­لار كوپشىلىكتى ءتانتى ەتتى. ناعىز قازاق قى­زىنىڭ بويىنداعى قايسارلىق پەن باتىرلىقتى تاپ باسىپ كورسەتكەن وقۋ­شىلاردىڭ ونەرى جۇرەكتى سىزداتىپ, تۇلا بويىمىزدى شىمىرلاتتى. ءۇش بىردەي اتاۋلى كۇنگە ورايلاس­تى­رىلىپ وتكەن مەرەكەدە مەكتەپ وقۋ­شى­لارى بەل­سەندىلىكتەرىمەن كوزگە ءتۇستى. پات­ريوت­تىق اندەر ورىندالىپ, كەشتى تاما­شا­لاعان قوناقتارعا ۇلكەن اسەر سىيلادى. سونىمەن قاتار مانشۇك مامە­توۆانىڭ تۋعان ولكەسى ورال وڭىرىمەن بەينەبايلانىس ورناتىلىپ, باتىر قىز­دىڭ ءومىرىن زەرتتەپ جۇرگەن مۇراجاي قىز­مەت­كەرلەرى قۇتتىقتاۋ جولدادى. كەش قوناق­تارىنا تاريحي دەرەكتەردەن سىر شەرتتى.

مەكتەپ ديرەكتورى راۋشان مەيىر­بەكوۆا سالتاناتتى جيىننان كەيىن كەلگەن قوناقتاردى فويەدە قويىلعان سۋرەت كورمەسىمەن تانىستىردى. بىرنە­شە تاقىرىپقا بولىنگەن مادەني كەشتە «قازاقتىڭ قاھارمان قىزى» اتتى تاقىرىپتا ۇيىمداستىرىلعان كىتاپ كور­مەسى دە كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. مەك­تەپىشىلىك مەرەكە اياسىندا «مان­شۇك مامەتوۆا – قازاقتان شىققان ايگىلى پۋلەمەتشى», «قازاقتىڭ قايسار قىزى» تاقىرىبىندا اشىق تاربيە ساعات­تارى ءوتىپ, «ەرلىك ەشقاشان ۇمىتىلماي­­دى» اتتى پاتريوتتىق اندەر بايقاۋىمەن جالعاستى. ءبىر كۇندە بىرنەشە ءىس-شارانى قولعا العان مەكتەپ ۇجىمى «مان­شۇك – حالقىمىزدىڭ باتىر قىزى» تاقى­رىبىندا اۋداندىق اسكەري-سپورتتىق سپارتاكيادا دا وتكىزدى. وعان اۋدان­نىڭ ­7 مەكتەبىنەن وقۋشىلار قاتىسىپ, ­اسكە­ري-سپورتتىق جاتتىعۋدىڭ 6 تۇرىنەن سىنعا ءتۇستى.

1932 جىلى قۇرىلعان شاعىن عانا مەكتەپ بۇگىندە زامان تالابىنا ساي ۇلكەن ءبىلىم ورداسىنا اينالىپ وتىر. مۇندا 70 ۇستاز قىزمەت اتقارسا, 500 وقۋشى ءبىلىم الادى. باتىر قىزدىڭ ەسىمىن ارقالاعان ءبىلىم ورداسىنىڭ كورسەتكىشى جامان ەمەس. وتكەن جىلى 3 تۇلەگى ۇزدىك اتتەستات الىپ, ۇبت-دان جاقسى ناتيجە كورسەتكەن. ال جالپى اۋدان ۇبت دەڭگەيى بويىنشا 74,3 پايىزعا قول جەتكىزگەن.

ورتا مەكتەپتەن تۇلەپ ۇشقان تۇلەك­تەر بۇگىندە رەسپۋبليكانىڭ ءار تۇكپىرىن­دە ءتۇرلى قىزمەتتەر اتقارىپ ءجۇر. مەك­تەپ ۇجىمى زاڭ, ءبىلىم, مەديتسينا, سپورت سالاسىندا وزىندىك قولتاڭباسى بار شا­كىرتتەرىمەن ماقتانادى. سونداي ۇزدىك وقۋشىلارىنىڭ ءبىرى – قارجى ءمي­نيسترىنىڭ ورىنباسارى دانيار جانالينوۆ.

مانشۇك مامەتوۆانىڭ 100 جىل­دىعىنا وراي وتكەن پاتريوتتىق-مادەني شاراعا مەكتەپتى ءبىتىرىپ كەتكەن تۇلەكتەر دەمەۋشىلىك جاساعان. كەش سوڭىندا باتىر قىزدىڭ رۋحىنا ارنالىپ اس بەرىلدى. وتان ءۇشىن وت كەشكەن جاننىڭ ەرلىگى مەن ورلىگىن, ەلى مەن جەرىن سۇيەتىنىن پاش ەتكەن, جاس ۇرپاقتى دا سوعان ۇندەيتىن باسقوسۋ پاتريوتتىق نوتادا اياقتالدى.

 

جەتىسۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار