جاقىن ارادا قۇندى قۇجاتتار تولىقتاي انا تىلىندە سويلەپ, زەرتتەۋشىلەرگە قولجەتىمدى بولادى. ماتەريالداردىڭ دەنى اقمولا وبلىسىنىڭ سول جىلدارى بولعان اقمولا جانە اتباسار اۋداندارىنىڭ تاريحىنا قاتىستى.
«قالا تاريحى از زەرتتەلدى. سەبەبى ول كەزدە ءىس-قاعازداردىڭ باسىم بولىگى اراب گرافيكاسى ارقىلى جۇرگىزىلدى. قازىرگى تاڭدا اراب جازۋىن ءبىلىپ, ودان اۋدارما جاساۋمەن اينالىساتىندار از. ونىڭ ۇستىنە اۋدارما جۇمىسى قىرۋار قارجى مەن كوپ ەڭبەكتى قاجەت ەتەدى. بۇدان بىلاي اراب قارپىمەن جازىلعان استانالىق مۇراعات قۇجاتتارى تۋعان ولكەسىن زەرتتەۋشىلەر ءۇشىن اسا قۇندى تاريحي دەرەككوز بولماق», دەيدى قالالىق ارحيۆ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى جانگەلدى بيمولدين.
قازىردىڭ وزىندە قوردىڭ بىرنەشە مۇراعاتتىق ىستەرى اۋدارىلعان. اۋدارىلعان قۇجاتتاردىڭ تاريحشىلار مەن ولكەتانۋشىلار ءۇشىن ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, ولاردى باسپاعا دايىنداۋ قولعا الىنىپتى. سونداي-اق 1920 جىلدارى اۋدانداستىرۋ تاقىرىبىن تولىق اشۋ ماقساتىندا كيريلليتسامەن جازىلعان قۇجاتتار جيناققا ەنگىزىلگەن.
ارحيۆشىلەر قۇجاتتاردى حرونولوگيالىق جانە تاقىرىپتىق پرينتسيپ بويىنشا جۇيەلەپ, كەيبىر ماتەريالداردى العاش رەت عىلىمي اينالىمعا ەنگىزگەن ەكەن. اتاپ ايتقاندا اشارشىلىققا ۇشىراعان حالىققا كومەك كورسەتۋ, اۋىلداردىڭ اتىن وزگەرتۋ, مەكتەپ اشۋ ماسەلەلەرى قامتىلعان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جينالىس حاتتامالارى ۇلكەن ماڭىزعا يە.
بۇل باسىلىم وقىرماندارعا ەل تاريحىنداعى كوپتەگەن كولەڭكەلى ساتتەردى تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ونى قۇراستىرۋشىلاردىڭ ماقساتى – بۇرىن پايدالانىلماعان مۇراعات ماتەريالدارىن عىلىمي اينالىمعا ەنگىزۋ.
ج.ءبيمولديننىڭ ايتۋىنشا, بيۋدجەتتە قاراجاتتىڭ جوقتىعى ونى جاريالاۋعا كەدەرگى بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان ارحيۆ قىزمەتكەرلەرى دەمەۋشى ىزدەپ, اقمولا ءوڭىرىنىڭ تاريحىنا بەيجاي قارامايتىن ازاماتتاردىڭ قولداۋىنا ءۇمىت ارتىپ وتىر.
