كولگە جىبەرىلگەن شاباقتار وسى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا الاكول سازاندارىنىڭ ۋىلدىرىعىنان. ءسويتىپ قاپشاعاي ىرگەسىندەگى ارنايى شارۋاشىلىقتا وسىرىلگەن. مىنە, اراعا التى اي سالىپ بالقاش كولىنە جىبەرىلدى.
ماماندار اۋەلى شاباقتار جەتكىزىلگەن كولىكتەگى سۋدىڭ تەمپەراتۋراسى مەن كول سۋىنىڭ تەمپەراتۋراسىن سالىستىردى. سايكەس ەكەن, 14-15 گرادۋس نولدەن جوعارى. سونداي-اق ونداعان شاباقتىڭ سالماعىن ولشەدى. ءارتۇرلى, ءبىرى 7 گرامم بولسا, ەندى ءبىرى 102 گرامم باستى.
وسىلايشا, شاباقتار قالىڭ قامىستىڭ تۇبىنە, كۇننىڭ تىنىعىندا, جەلسىز ۋاقىتتا كولگە جىبەرىلدى. ونىسى جىرتقىش بالىقتاردان قورعانۋىنا جانە كول سۋىنىڭ تەمپەراتۋراسىنا بەيىمدەلۋىنە سەپ.
– كولگە بالىق جىبەرۋ جۇمىستارى بالىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ۇسىنىستارى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلدى. يگى شارانىڭ ءبىزدىڭ كوكشەتەڭىزىمىز, كولدىڭ تۇتاس سولتۇستىك ءوڭىرىنىڭ فاۋناسى ءۇشىن ماڭىزى زور. تابيعي رەسۋرستارعا قامقورلىق تانىتساق, تەڭدەسسىز بايلىق سانالاتىن كولدى, كولدى مەكەندەيتىن بالىقتاردىڭ ءتۇر-ءتۇرىن ساقتاي وتىرىپ, كەلەشەككە اماناتتايمىز, – دەيدى «قازاقمىس سمەلتينگ» جشس باس ەكولوگى اينۇر تولەۋوۆا.
بالىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى, بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قۋانىش يسبەكوۆ اتاپ وتكەندەي, بۇل كۇنى مەملەكەت تاراپىنان بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. وسى ماقساتتا 2030 جىلعا دەيىنگى ارنايى باعدارلاما قابىلدانعان. ماماندار عىلىمي-زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, بالىقتىڭ سيرەك تۇرلەرىن قايتا كوبەيتۋگە مۇددەلى.
كولگە جىبەرىلگەن بالىق شاباقتارىنىڭ ءوسىپ-جەتىلۋى ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى بالىق شارۋاشىلىعى كوميتەتىنە قاراستى بالقاش-الاكول وبلىسارالىق باسسەين ينسپەكتسياسى, بالىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ بالقاش فيليالى, جەرگىلىكتى اكىمدىك جانە «قازاقمىس سمەلتينگ» جشس ماماندارىنىڭ ءجىتى قاداعالاۋىنا الىندى.
بالىقتىڭ وسىناۋ سازان دەگەن ءتۇرى بالقاش كولىن 1906 جىلدان بەرى مەكەندەسە كەرەك. تىپتەن, ءبىر كەزدەرى كولدەگى بالىقتىڭ
60-70%-ى سازان بولعان ەكەن.
مۇنداي ەكولوگيالىق اكتسيانى وتكىزۋدىڭ ماڭىزى زور. ونىڭ ۇستىنە, بۇگىندە كوپشىلىك بالقاش كولىنىڭ تارتىلىپ بارا جاتقانىنا الاڭداۋلى. قالاقۇراۋشى كاسىپورىننىڭ وسىلايشا قورشاعان ورتانى, بالقاش كولىن قورعاۋعا اتسالىسۋى راسىمەن كوڭىلگە جىلۋ ۇيالاتادى.
قۋانىش امانقۇلوۆ
قاراعاندى وبلىسى,
بالقاش قالاسى
