پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين «ەۋرازياداعى كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قارسى كۇرەس: كومىرتەگى بيرجالارى جانە كومىرتەگى شارۋاشىلىعىنىڭ بولاشاعى» اتتى حالىقارالىق يناۋگۋراتسيالىق ديالوگ الاڭىندا سويلەگەن سوزىندە فەرمەرلەر ءىس جۇزىندە ءونىمنىڭ تاعى ءبىر ءتۇرىن: اۋىل شارۋاشىلىعى كليماتتىق جوبالارى بويىنشا كومىرتەگى بىرلىكتەرىن وندىرۋشىلەرگە اينالىپ جاتقانىن ايتتى.
ء«ىرى حالىقارالىق اگروكومپانيالار كومىرتەكتى پراكتيكاعا كوشكەنى ءۇشىن فەرمەرلەرگە سىياقى تولەۋدى كوزدەيتىن كومىرتەكتى ەگىنشىلىك باعدارلامالارىن قالىپتاستىرۋدا. حالىقارالىق كورپوراتسيالار كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋ جوسپارلارىن بەلسەندى تۇردە جاريالاپ جاتىر جانە ەسەپتەرىندە وفسەت دەپ اتالاتىن ساتىپ الىنعان كومىرتەگى بىرلىكتەرىنىڭ كولەمىن كورسەتەدى. وفسەتتىڭ ەڭ ءىرى ساتىپ الۋشىلارى – (Google, Microsoft) تسيفرلىق الىپتار, (Delta) اۋە كومپانيالارى, (JPMorgan Chase, Goldman Sachs) ينۆەستيتسيالىق بانكتەر. نارىقتىق تەتىكتىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋ فاكتورلارىنىڭ ءبىرى – كۆوتالاۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ, ياعني شىعارىندىلارى زاڭمەن شەكتەلگەن كومپانيالاردىڭ وفسەتتەردى ەسەپكە الۋ مۇمكىندىگى. بۇل تۇرعىدا قازاقستان كومىرتەگى بىرلىكتەرى نارىعىن ۇيىمداستىرۋدىڭ نەعۇرلىم ينكليۋزيۆتى مودەلى بويىنشا جۇرە باستادى: قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ قازاقستان اۋماعىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان كليماتتىق جوبالار بويىنشا نارىقتا ساتىپ الىنعان وفسەتتەردى شەكتەۋسىز ەسەپتەۋگە مۇمكىندىگى بار», دەدى س.جۇمانعارين.
وفسەتتەردى ەسەپكە الۋ شەگى شەكتەۋلى. مىسالى, قىتايدىڭ رەتتەلەتىن ۇيىمدارى وفسەتتەرمەن بەلگىلەنگەن شىعارىندىلار كۆوتاسىنان 5%-دان اسپايتىن مولشەردە وتەماقى تولەي الادى.
«الايدا قازىردىڭ وزىندە قىتايدا دا, ەۋروپالىق وداقتا دا كومىرتەكتى وفسەتتەر نارىعىن نەعۇرلىم بەلسەندى دامىتۋ تۋرالى پىكىرتالاس جۇرگىزىلىپ جاتىر. قازاقستاننىڭ تاجىريبەسىن ارىپتەستەرىمىز ەسكەرەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەدى ول.
وسىلايشا, قازاقستان كومىرتەگى بىرلىكتەرىن ءوندىرۋ سالاسىن ىنتالاندىرۋ جانە كومىرتەكتى وفسەتتەر نارىعىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا ۇلكەن قادام جاسادى.
ايتا كەتەلىك, بيىل 3-7 قازان ارالىعىندا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن حالىقارالىق ينۆەستورلار اپتالىعىن گيبريدتى فورماتتا وتكىزىپ جاتىر. بىرلەسىپ ۇيىمداستىرۋشىلار مەن قاتىسۋشىلار قاتارىندا حالىقارالىق قولدانبالى جۇيەنى تالداۋ ينستيتۋتى (IISUSA), بريكس حالىقارالىق باسەكەلەستىك قۇقىق جانە ساياسات ورتالىعى, TALAP قولدانبالى زەرتتەۋلەر ورتالىعى, ۇلتتىق ESG-كلۋبى, GFC بار.
