جەتىسۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, وبلىستا مايلى داقىلدار القابىنىڭ كولەمى ۇلعايىپ كەلەدى. بىلتىر 93,8 مىڭ گەكتارعا سەبىلسە, بيىل بۇل كورسەتكىش 96,1 مىڭ گەكتارعا جەتكەن, سونىڭ ىشىندە كۇنباعىستىڭ القابى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 1,7 مىڭ گەكتارعا ۇلعايدى.
كۇنباعىس وسىرۋدە اۋدانداعى «جازىلبەكوۆ جانە ك» كومانديتتىك سەرىكتەستىگىنىڭ تاجىريبەسى مول. سەرىكتەستىك جەتەكشىسى ايدار جازىلبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى داقىلعا بيىل عانا دەن قويعان. وسى جىلى 350 گەكتارعا كۇنباعىس سەۋىپ, ءار گەكتارىنان 20-25 تسەنتنەر جيناۋدى جوسپارلاپ وتىر.
«كۇنباعىستان جوعارى ءونىم الۋ ءۇشىن ونى جاقسىلاپ كۇتىپ-باپتاۋ كەرەك. تۇقىم سەبەردەن بۇرىن الدىمەن توپىراققا اگروتەحنولوگيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزدىك, سوسىن بارىپ تىڭايتقىشپەن قورەكتەندىردىك. ويتكەنى كۇنباعىس قۇنارلى توپىراقتا جاقسى وسەدى. كليماتتىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, «ساناي», «پيونەر-108», «پيونەر-130» دەگەن ءۇش سۇرىبىن تاڭداپ الدىق. شامامەن 500-600 توننا ءونىم جينايمىز دەپ وتىرمىز. بۇل داقىلدى وسىرگەندە اۋىسپالى ەگىس تالابىن ساقتاۋ كەرەك», دەيدى شارۋاشىلىق باسشىسى.
الىنعان ءونىمنىڭ نەگىزگى بولىگىن فەرمەر وسكەمەن كاسىپورنىنا وڭدەۋگە وتكىزبەك. ال ءبىر بولىگىن ءوز قاجەتى ءۇشىن الىپ قالادى.
ء«وزىمىزدى, ءوز قىزمەتكەرلەرىمىزدى وسىمدىك مايىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ماي شىعاراتىن قۇرىلعى الىپ كەلدىك. جيعان شيكىزاتتىڭ 10 تونناعا جۋىعىن الىپ قالامىز. سونىڭ 4-5 تونناسى قىزمەتكەرلەرگە بەرەتىن ماي جاساۋعا كەتەدى, قالعان بولىگى پاي يەلەرىنە بەرىلەدى. جالپى, 600 توننادان 250 توننا ماي الۋعا بولادى. ونىڭ كۇنجاراسى دا جەردە قالمايدى, مال ازىعىنا تاپتىرمايتىن قوسپا جەم بولادى», دەيدى ول.
ا.جازىلبەكوۆ وسىمدىك شارۋاشىلىعىمەن عانا ەمەس, مال وسىرۋمەن دە اينالىسىپ وتىرعان تابىستى فەرمەر. ونى ءبىر كەزدە اۋىل شارۋاشىلىعىنا ەشقانداي قاتىسى جوق ادام ەدى دەسە سەنەر مە ەدىڭىز؟! ەكونوميكالىق جانە زاڭگەرلىك ءبىلىمى بار مامان ۇزاق جىل الماتى قالاسىندا تۇرىپ, ماماندىعى بويىنشا جۇمىس ىستەدى, كەيىن تۋعان جەرىنە ورالىپ, مۇندا وزىنە مۇلدەم بەيتانىس سالادا باق سىناپ كورۋگە بەل بايلادى. 1991 جىلدان باستاپ فەرمەر ارالاس ەگىنشىلىكپەن اينالىسادى. ول جازدىق داقىلدار, كۇزدىك بيداي مەن كۇنباعىس سەبەدى, سيىر, جىلقى, قوي وسىرەدى جانە بۇل جاعىنان كانىگى مامانداردان ەش كەم تۇسپەيدى, قاجەت دەسەڭىز داقىل ءوسىرۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن قۇپيالارى تۋرالى دا ايتىپ بەرە الادى.
«جاقسى تابىسقا جەتۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن توپىراق دۇرىس وڭدەلۋى كەرەك. ءبىز بۇل جاعىنان شۆەد تەحنيكاسىن قولدانامىز. بۇل توپىراقتى كۇزدىك ەگىسكە, جالپى قىسقا جاقسىلاپ دايىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قاراڭىزشى, قاتارلارى قانداي ءتۇپ-ءتۇزۋ, ۋچاسكەنىڭ بىردە-ءبىر سانتيمەترى قالماي ۇقىپتى وڭدەلگەن, كەسەك كورمەيسىز», دەيدى ا.جازىلبەكوۆ.
قازىر شارۋاشىلىقتاعى ەگىس القاپتارىنىڭ جالپى اۋدانى – 4300 گەكتار, 25 بىرلىك ارنايى تەحنيكاسى بار, ونىڭ ىشىندە زاماناۋي وزىق ۇلگىدەگىلەرى دە جەتەرلىك. شارۋاشىلىقتا ماۋسىمدىق كەزەڭدە 150 ادام جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ تۇگەلگە دەرلىگى جەرگىلىكتى تۇرعىندار. كومانديتتىك سەرىكتەستىكتە 30 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان قىزمەتكەرلەر بار. سولاردىڭ ىشىندە تاجىريبەلى مەحانيزاتورلار الەكساندر بوجكوۆ, باۋىرجان باراقباەۆ, اندرەي جانە ۆلاديمير سەرىحتاردى اتاۋعا بولادى. ولاردىڭ قاي-قايسىسى دا كومبايننىڭ دا, تراكتوردىڭ دا ءتىلىن بىلەدى, ءبىر ماۋسىمدا ەكى جۇمىستىڭ تىزگىنىن ۇستايدى. تابىستارى 430 مىڭ تەڭگەگە جۋىقتايدى. جالپى, مۇنداعى ورتاشا جالاقى – 200-250 مىڭ تەڭگە.
«فەرمەرلەر ءۇشىن مەملەكەت قولداۋى ارقاشان دەمەۋ. اسىرەسە مينەرالدى تىڭايتقىشتاردىڭ, گەربيتسيدتەردىڭ, جانار-جاعارمايدىڭ باعاسى ايتارلىقتاي وسكەن بۇگىنگى جاعدايدا مۇنداي قولداۋدىڭ ماڭىزى ءتىپتى ارتا تۇسەدى. تىڭايتقىشتارعا, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنا, كۇنباعىس تۇقىمىنا سۋبسيديا الامىز, جەڭىلدىك باعامەن سۇيىق وتىن الامىز. كۇزدە تاپشىلىق تۋا باستاعاندا شارۋاشىلىقتار بارىمىزبەن الماسىپ, اۋىس-ءتۇيىس جاساپ جاتامىز, كەيىن مەملەكەت كومەگى بەرىلگەندە ورنىن تولتىرامىز», دەيدى «جازىلبەكوۆ جانە ك» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى.
جالپى, فەرمەردىڭ كۇنباعىس وسىرۋگە قاتىستى جوسپارى كوپ. كەلەسى جىلى كۇنباعىس 700 گەكتار القاپقا سەبىلمەك. قازىر القاپتا جۇمىس قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. ويتكەنى كۇنباعىستىڭ ساباعى كۇنگە ابدەن كەۋىپ, قۋراپ, ءدانىن كوتەرە الماي گۇلدەرى جەرگە ەڭكەيگەندە ناعىز جيىن-تەرىم ناۋقانى تۋدى دەگەن ءسوز.
جەتىسۋ وبلىسى,
الاكول اۋدانى
