پىكىر • 04 قازان، 2022

قارياسى بار ەلدىڭ قازىناسى بار

55 رەت كورسەتىلدى

وسى جىل قوعام­داعى ناق­تى رەفورمالار مەن وز­گەرىستەر جىلى­نا اي­نالدى. مۇنىڭ ءبارى مەم­لەكەت باسشى­سى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «ادىلەتتى مەم­­لەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرە­­كەلى قوعام» اتتى جول­داۋىندا تولىق ايتىلدى.

تاياۋدا وتكەن رەفەرەن­دۋمنىڭ ناتيجەسىندە بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى قۇزىرەتتىلىكتەر ايقىندالىپ، ءتيىمدى تەپە-تەڭدىك ورنادى. پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ باع­دار­لاماسى بۇكىل حالىق تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ، ونى جۇزەگە اسىرۋ باستالىپ كەتتى. جانە ءبىر ماڭىزدى فاكت – بيىلعى قارتتار ايلىعى رەس­پۋب­ليكالىق ارداگەرلەر ۇيى­مى­نىڭ 35 جىلدىعىمەن تۇس­پا-تۇس كەلىپ وتىر. 16 قىر­كۇيەكتە وبلىس اكىمى ەرمەك مارجىقپاەۆ «اقمولا وبلىسىندا قارت ادامدار مەن مۇگەدەكتەردى الەۋمەتتىك قول­داۋ ايلىعىن وتكىزۋ تۋرالى» قاۋلى قابىلدادى جانە سوعان سايكەس ءىس-شارالار جوسپارىن بەكىتتى. وسىنداي ءتيىستى شەشىم اۋدان، قالا اكىمدەرى تاراپىنان دا قابىلداندى.

بۇگىندە وبلىستىق ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ قۇرامىندا 111 مىڭنان استام زەينەتكەردى بىرىكتىرەتىن 830 باستاۋىش ارداگەرلەر ۇيىمى، 3 قالالىق جانە 17 اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسى، 7 ەكىنشى دۇنيەجۇزى­لىك سوعى­سقا قاتىسۋشىلار مەن مۇ­گە­دەكتەر، 1 مىڭعا تارتا سو­عىسقا قاتىسۋشىلارعا تە­ڭەس­­تى­رىلگەندەر، 2 529 تىل ەڭ­بەك­­كەرلەرى، 900-دەي اۋعان سوعى­سىنا قاتىسقاندار، 55 چەر­نوبىل اتوم ەلەكتر ستان­سا­­سىن­داعى اپاتتى جويۋعا ات­سا­لىس­قاندار بار. اردا­گەر­لەر ۇيىمدارىنىڭ جۇ­مى­سى جۇيەلى، جوسپارلى تۇر­دە جۇرگىزىلەتىنىن، ولار جەر­­گىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دار­­دىڭ ۇدايى نازارىندا تۇرا­­تىنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. اسى­رەسە ارداگەرلەر قاۋىمىنا دە­گەن وبلىس باسشىلىعى­نىڭ كومەگى ەرەكشە. ماسە­لەن، بىلتىر وبلىس بويىنشا قارت­تار مەن مۇگەدەكتەرگە جال­پى كولەمى 402 ملن 288 مىڭ تەڭگەلىك ماتەريالدىق قولداۋ كورسەتىلدى. ال تەك قانا ايلىق شەڭبەرىندە 10 مىڭداي ادامعا 62 ملن تەڭگەدەي ءبىر مەزەتتىك كومەك كورسەتىلدى. مۇق­تاج قارتتارعا 5 ملن تەڭ­گەدەن استام قارجىعا وتىن جەتكىزىلىپ بەرىلدى، ءدارى-دارمەك الۋعا 136،2 مىڭ، ءتىس پروتەزىن سالدىرۋعا 160 مىڭ، كومەكتىڭ باسقا دا تۇرلەرىنە 45 ملن تەڭگە جۇمسالدى. جول جۇرۋگە 1،5 ملن تەڭگە، ازىق-ت ۇلىك جيىن­تىعىمەن قامتاماسىز ەتۋگە 28،5 ملن تەڭگە ءبولىندى. 

سوڭعى ەكى جىلدا كوروناۆيرۋس دەرتى ءومىردىڭ قاي سالاسى بولسىن، ءتىپتى قاي مەملەكەت بولسىن قوعام تىرلىگىنە ۇلكەن زارداپ اكەلگەنى، ءداستۇرلى جوسپارلانعان دۇنيەلەردىڭ كوبى جۇزەگە اسپاعانى بەلگىلى. وسى رەتتە ارداگەرلەر ۇيىم­دارىنىڭ بەلسەندىلەرى وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى ابىروي­­­­مەن اتقارۋعا تىرىستى. ەپيدە­­ميو­لوگيا­لىق كۇردەلى جاعداي­عا قارا­ماستان ارداگەرلەر­دىڭ قۇقى­­عىن قورعاۋ، ولارعا قىزمەت كور­سەتۋ، جان-جاقتى قولداۋ، تەگىن ءدارى-دارمەك الۋ­دى ۇيىمداس­تىرۋ، باسقا دا نازار اۋداراتىن وزەكتى ماسە­لە­لەردى شەشۋ ماقساتىندا جۇ­مىستىڭ سان ءتۇرلى فورمالارى مەن تاسىلدەرى قولدانىلۋدا.  

كوكشەتاۋ قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسى اكىمدىكپەن، كاسىپورىندارمەن، بيزنەس-قوعامداستىقتارمەن، حالىققا الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ باسقارمالارىمەن بىرلەسىپ، جاسى ۇلعايعان قارت ادامدارعا تەگىن مەديتسينالىق كومەك كور­سەتۋ، قارجىلاي كومەك جاساۋ، داستارقان جايىپ اس بەرۋ، كونتسەرتتەر ۇيىمداستىرۋ ءىس-شارالارىن جۇزەگە اسىردى. مەدي­تسينا مەكەمەلەرىنەن قالالىق كەڭەسكە قارت ادامدار­دىڭ دەنساۋلىقتارىن تەكسەرىپ، كەڭەس بەرۋ ءۇشىن دارىگەرلەر شاقىرتىلىپ، «اشىق ەسىك كۇن­دەرى» وتكىزىلدى. ماسەلەن، بىل­تىر جىل بويى ولار 2 434 اعا ۇرپاق وكىلدەرىنىڭ تۇرمىس جاع­دايىن زەردەلەدى، 209 زەينەتكەر ساناتوريلەر مەن دەمالىس ۇي­لەرىندە دەنساۋلىقتارىن تۇزەدى. 

وبلىستىق، اۋداندىق، ق­ا­لا­­لىق ارداگەرلەر كە­ڭەس­­­تەرى قارتتاردى الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق قول­داۋ، ولاردىڭ قوعامدىق بەلسەن­دىلىگىن ارتتىرۋ عانا ەمەس، جاستاردى قازاقستاندىق پاتريوتيزم مەن پاراساتتىلىق رۋحتا تاربيەلەۋ ماسەلە­سىن دە باستى نازاردا ۇستاي­دى. جاستارمەن 213 ءىس-شارا وتكى­زىلىپ، وعان 6 511 ادام قاتىس­­تى. 29 سپورتتىق ءىس-شارا ۇيىم­­داستىرىلىپ، وعان 2 327 ادام قاتىستى. بۇگىندە وبلىس بو­يىنشا 175 قوعامدىق مۋزەي، 142 ارداگەرلەردىڭ كور­كەم­ونەرپازدار ۇجىمدارى جۇمىس ىستەيدى. ارداگەرلەر ۇيىم­دارى جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارى­نا سۇيەنە وتىرىپ، اعا بۋىن وكىل­دەرىنىڭ مۇقتاجدارىن قاناعات­تاندىرۋ ىسىمەن جىل بويى اينالىساتىنىن ايتقان ءلازىم.

كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ، بىرقاتار اۋداننىڭ ساۋدا نۇك­تەلەرىندە حالىقتىڭ تۇر­مىسى تومەن توپتارى ءۇشىن ارنايى الەۋمەتتىك سورەلەر اشى­لىپ، جۇمىس ىستەيدى. تسەلي­نوگراد، ەرەيمەنتاۋ، اقكول جانە باسقا دا اۋدانداردا تۇرمىس دەڭگەيى تومەن وتباسىلارى ارزان باعالى وتىنمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.

ادەتتە قارتتار ايلىعىنىڭ باستى ۇستانىمى – «ەشكىم دە نازاردان تىس قالمايدى». سول سەبەپتى ءىس-شارالاردىڭ بارىندە جاسى ۇلعايعان ادامدار بارىنشا قامتىلادى. مىسالى، بىلتىر وبلىستاعى ارداگەرلەر ۇيىمدارى 1 522 قوعامدىق شارا وتكىزدى.

سول سياقتى 44 تۇرعىن ۇيگە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگى­زىلدى، 2 251 ادامعا كوممۋنال­دىق قىزمەت كومەگى كورسەتىلىپ، 13 332 ادامعا تەگىن نەمەسە جەڭىل­دەتىلگەن ءدارى-دارمەكتەر اپە­رىلدى، 50 023 ادامعا قارجىلاي جانە باسقا دا جاردەم بەرىلدى. 1 261 ءىس-شارا، 139 دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىن، 372 كونتسەرت وتكىزدى، 25 مىڭداي ازىق-ت ۇلىك پاكەتىن تابىستادى، 504 زەينەتكەرگە گازەت-جۋرنالدار جازدىردى.

جۋىردا پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ قازاقستان رەس­پۋب­­ليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن تاعا­يىنداۋ تۋرالى جارلىعى شىقتى. وسىعان بايلانىستى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى قازاقستان حالقىنا ۇندەۋ جاريالادى.

قارتتار ايلىعىنىڭ اياسىندا رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ ورتالىق كەڭەسى وسى ماڭىزدى كەزەڭدى لايىقتى وتكىزۋ جونىندە، «قارتتارىمىزدى قامقور­لاي جۇرەيىك» اتتى ايلىق اك­تسيا­­سىنا قاتىسۋ تۋرالى ۇندەۋ قابىلدادى. «بۇل كۇن ءبىزدىڭ اعا بۋىنعا ريزاشى­لىعىمىزدى ءبىلدىرىپ، شىنايى كوڭىل بولۋىمىزگە مۇمكىندىك بەرىپ قانا قويماي، ولار­دىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە نازار اۋدارۋعا جاقسى سەبەپ... ءوز ەلى­نىڭ پاتريوتى رەتىندە اكتسيا­عا بەيجاي قارامايتىن ازا­مات­تار جەرگىلىكتى اكىمدىك­تەرمەن، وڭىرلىك ارداگەرلەر كەڭەس­تەرىمەن بايلانىسقا شىعىپ ۇلەستەرىڭىزدى قوسىڭىز­دار»، دەلىنگەن قۇجاتتا. ءسوز سوڭىندا قارتتار قاۋىمى وسىعان دەيىن بولعانداعىداي قوعامنىڭ جان-جاقتى نازارىندا تۇراتىنىنا، وعان زور قۇرمەت پەن قولداۋ كورسەتىلە بەرەتىنىنە سەنىم مول ەكەندىگىن ايتقىم كەلەدى. اعا ۇرپاققا مىقتى دەنساۋلىق، ءومىردىڭ، ۇرپاقتارىنىڭ قىزى­عىن كورە بەرۋدى تىلەيمىز.

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس، «ەQ»

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس، «ەQ»

 

عوسمان تولەعۇل،

اقمولا وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى

 

كوكشەتاۋ

سوڭعى جاڭالىقتار

ەل بىرىنشىلىگى باستالدى

بوكس • بۇگىن، 07:42

دۋبايدا دايىندالادى

تەننيس • بۇگىن، 07:40

«بارىس» تاعى جەڭىلدى

حوككەي • بۇگىن، 07:39

كىشكەنتاي قۇتقارۋشى

قوعام • بۇگىن، 07:38

جاساندى جۇرەك تە ءومىردى ۇزارتادى

مەديتسينا • بۇگىن، 07:37

كارديولوگتەر ەنگىزگەن تەحنولوگيا

مەديتسينا • بۇگىن، 07:35

جىلۋ قۇبىرىنداعى اپات

ايماقتار • بۇگىن، 07:32

مۇز قۇرسانعان ەكىباستۇز

ايماقتار • كەشە

ءۇمىت ساۋلەسى

ساياسات • كەشە

ساڭلاقتىڭ سوڭعى سامعاۋى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار