سوڭعى كۇندەرى قالىپتاسقان جاعدايعا بايلانىستى باتىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىنداعى 6 شەكارالىق كەدەن بەكەتى رەسەيدەن كەلىپ جاتقان ميگرانتتار تاسقىنىنىڭ استىندا قالدى. رەسمي مالىمەتتەرگە قاراساق, 21 قىركۇيەكتەن بەرى وتكەن ءبىر اپتا ىشىندە وبلىس اۋماعىنا 6283 رەسەي ازاماتى كەلگەن ەكەن. بۇل رەسەي فەدەراتسياسىنان 2021 جىلى 12 ايدا كەلگەندەر سانىنان ارتىق.
مۇنداي جاعدايدا نە ىستەۋ كەرەك؟!
باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمدىگىندە شەكارا ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسى قۇرىلىپ, قازىر قالىپتاسقان جانە بولاشاقتا بولۋى ىقتيمال قيىندىقتار مەن تۇيتكىلدەردى تالقىلاپ, ناقتى شەشىمدەر قولعا الىنىپ جاتقانىن بۇدان بۇرىن حابارلاعان بولاتىنبىز.
«رەسەيدەن كەلىپ جاتقان ميگرانتتار تاسقىنى تولىق باقىلاۋدا, شەكارادان وتكەن شەتەلدىكتەر ماسەلەسىنە مونيتورينگ جاسالىپ وتىر. وڭىردە قوعامدىق ءتارتىپ ساقتالۋى ءۇشىن شارالار قولعا الىندى. قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى سىرىم, شاعان, تاسقالا كەدەن بەكەتتەرىندە تاۋلىك بويى كەزەكشىلىك ۇيىمداستىرىلدى. ول جەردە 35 ادام قىزمەت اتقارۋدا. وبلىس ورتالىعىندا جانە وڭىردە ازىق-ت ۇلىك باعاسى باقىلانىپ, ءىرى ساۋدا ورىندارى مەن بازارلاردا كۇن سايىن تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى», دەگەن ەدى باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان نارىمبەتوۆ.
شەكاراداعى ۇزىن-سونار كەزەك ەكى ەل اراسىندا قارىم-قاتىناس جاساپ جۇرگەن قازاقستان ازاماتتارىنا دا قيىن ءتيدى. ولار ءبىزدىڭ ەلگە اعىلعان رەسەيلىك ميگرانتتارمەن ءبىر كەزەكتە تۇرىپ, بىرنەشە تاۋلىك جوعالتقان. ورالدىڭ اراسىندا ەۋروپادان, رەسەيدەن جۇك الىپ كەلە جاتقان وتاندىق كاسىپكەرلەر دە از ەمەس.
- قازىرگى ۋاقىتتا ەڭ ماڭىزدى ماسەلە – رەسەيمەن شەكاراداعى قازاقستان ازاماتتارىن ەلگە قايتارۋ. ءوڭىر باسشىسى عالي ەسقاليەۆ رەسەي شەكارا ۆەدومستۆوسىمەن بىرگە شەكارا قىزمەتى دەپارتامەنتىنە ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىزعا كومەك كورسەتۋ بويىنشا ماسەلەنى شەشۋدى تاپسىردى. سونداي-اق وبلىس اكىمى وسى پروبلەمانى شەشۋ بويىنشا قازاقستان ۇكىمەتىنە ۇسىنىستار جىبەردى, ولار قازىردىڭ وزىندە جەدەل تۇردە قارالۋدا, - دەدى باقىتجان حابەر ۇلى.
تاعى ءبىر ماڭىزدى مىندەت – باتىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىندا قالعان رەسەي فەدەراتسياسى ازاماتتارىن دەر كەزىندە ەسەپكە الۋ ماسەلەسى. زاڭ بويىنشا شەتەلدىكتەردى قابىلداۋشى تاراپ ول ازاماتتار جونىندە ءۇش تاۋلىك ىشىندە پوليتسيا ورگاندارىنا حابارلاۋى ءتيىس. سوندىقتان كوشى-قون قىزمەتى جەرگىلىكتى حالىق پەن ميگرانتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن جاۋاپكەرشىلىگىنە بايلانىستى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن كۇشەيتىپ, قاجەتتى اقپارات سمس ارقىلى تاراتىلدى. سونداي-اق پوليتسيا دەپارتامەنتى مەن مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى پاتەرىن زاڭسىز جالعا بەرىپ وتىرعان تۇرعىنداردى انىقتاپ, زاڭناماعا سايكەس شارالار قابىلداۋعا كىرىستى. تسيفرلىق تەحنولوگيالار باسقارماسىنىڭ قىزمەت بازاسىندا كوشى-قون زاڭناماسى ماسەلەسى بويىنشا ميگرانتتار مەن جالعا بەرۋشىلەرگە 109 ءنومىرى بويىنشا كەڭەس بەرۋدى ۇيىمداستىردى.
ءوڭىر باسشىسى قازاقستان ازاماتتارىنىڭ دا, كوشىپ-قونۋشىلاردىڭ دا قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن ەرەكشە ايتتى. سوندىقتان پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جەكە قۇرامى كۇشەيتىلگەن رەجيمگە كوشىرىلدى. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان نارىمبەتوۆ باتىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىندا قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جانە بولدىرماۋ ماقساتىندا قۇرىلعان حالىق جاساقتارىن پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ قاراماعىنا جىبەردى.
قازىرگى تاڭدا ەرىكتىلەردەن قۇرىلعان بىرنەشە توپ وبلىس ورتالىعىنداعى الاڭ, پاركتەرگە باقىلاۋ جاساپ, مونيتورينگ جۇرگىزۋدە. وبلىستاعى ەرىكتىلەر رەسەيدەن كەلگەندەرگە تەمىرجول جانە اۆتوبۋس بەكەتىندە, «دينا» سۋپەرماركەتىندە كومەك كورسەتۋ ورىندارىن ۇيىمداستىرىپ, قولۇشىن بەرۋدە. ميگرانتتاردى شەكارادان ورالعا جانە ودان ءارى جەتكىزۋ ورىندارىنا دەيىن تاسىمالداۋ جۇرگىزىلۋدە. وبلىس ەرىكتىلەرىنىڭ باستاماسىمەن «اتامەكەن» جانە «سامال» جازعى لاگەرلەرىنىڭ بازاسىندا كەلۋشىلەردى اقىلى تۇردە قابىلداۋ پۋنكتتەرى (بارلىعى 330 ورىن) ۇيىمداستىرىلدى.
ساراپتاماعا قاراعاندا باتىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىنا كەلگەن شەتەلدىكتەردىڭ باسىم بولىگى ودان ءارى باسقا وڭىرلەرگە كەتىپ جاتىر. سوندىقتان الەۋمەتتىك جەلىلەردە ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىنە جۇرەتىن تۇراقتى اۆتوبۋس مارشرۋتتارىنىڭ قوزعالىس كەستەسى, جولاقى باعاسى تۋرالى اقپارات تاراتىلدى. مىسالى, قالىپتاسقان جاعدايعا بايلانىستى اتىراۋ قالاسىنا جولاۋشىلار اۆتوبۋسى بۇرىن كۇنىنە ءبىر مارتە جۇرسە, قازىر كۇنىنە ءۇش رەت قاتىناۋدا.
«سونداي-اق بارلىق پويىز باعىتتارىنا قوسىمشا ۆاگوندار تىركەۋ, اۋە رەيستەرىن كوبەيتۋ جونىندە ءتيىستى مينيسترلىك پەن «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسىمەن كەلىسسوز جۇرگىزىپ جاتىرمىز. قاجەت بولعان جاعدايدا مونيتورينگ جانە جەدەل شارالار قابىلداۋ ءۇشىن دەربەس شتاب قۇرىلاتىن بولادى. وبلىس اكىمى ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعىنا جول بەرمەۋدى جانە تاۋارلاردىڭ تۇراقتى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. سول سەبەپتى ازىق-ت ۇلىك باعاسىن تەكسەرۋ جانە دەلدالداردى انىقتاۋ ماقساتىندا مونيتورينگتىك توپتار جۇمىستانۋدا», دەيدى باقىتجان نارىمبەتوۆ.
