ساياسات • 18 قىركۇيەك, 2022

تاۋەلسىز سوت قاجەت

353 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىن تالقىلادى.

تاۋەلسىز سوت قاجەت

جولداۋدى تالقىلاۋعا زاڭ شىعارۋ­شى, اتقارۋشى جانە سوت تارماقتارىنىڭ, حالىقارالىق جانە ۇكى­مەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, ادۆوكاتۋرانىڭ, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە حا­لىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جولداۋدا سوت جۇيەسىنە قاتىستى: «قو­عامدا زاڭ ۇستەمدىگى بەرىك ورنىعىپ, سوت تورەلىگى ءəدىل اتقارىلۋى قاجەت. وسىعان وراي, قازىلار قاۋىمىن شۇعىل تۇردە قاي­تا ىرىكتەپ, جاڭارتىپ جاساقتاۋ كەرەك. قازىلار جوعارى بىلىكتى, ادال, سون­داي-اق جەمقورلىقتان تازا بولۋى قاجەت. ەڭ الدىمەن, بارلىق سۋديالاردىڭ مəر­تەبەسىن تەڭەستىرگەن ءجون. ولار وزىنەن جو­عارى تۇرعان əرىپتەستەرىنە تəۋەلدى بولماۋى كەرەك», دەگەن بولاتىن. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى سوت توراعاسى جəنە سوت القاسىنىڭ توراعاسى لاۋازىمىنا ۇمىتكەردى سۋديالار وزدەرى سايلايتىن ءتəسىل ەنگىزۋدى ۇسىنىپ, جوعارعى سوت سۋديالارىن دا سايلاۋ ارقىلى تاڭداۋ قاجەتتىگىن ايتقان ەدى. «سۋديالاردىڭ دەربەستىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن جوعارى سوت كەڭەسىنىڭ مəرتەبەسىن نىعايتقان دۇرىس. سۋديا بولۋعا ۇمىتكەرلەردى دا­يىنداۋ, بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ جۇمىسى كەڭەستىڭ قۇزىرەتىنە بەرىلەدى. سونداي-اق ولاردىڭ شەكتى جاسىن ۇزارتۋ, وكىلەتتىگىن توقتاتۋ مəسەلەسىمەن دە وسى مەكەمە اينالىسادى. بۇل مەملەكەتتىك ورگان ناقتى كادرلىق فۋنكتسيالارى بار, تولىققاندى ينستيتۋتقا اينالۋى كەرەك. كادرلاردى ىرىكتەۋدەن باستاپ, بارلىق دەڭگەيدەگى سوتتاردى تاعايىنداۋعا ۇسىنىم بەرۋگە دەيىنگى بۇكىل مىندەت سولارعا جۇكتەلەدى», دەگەن ەدى پرەزيدەنت قۇجاتتا.

وسى ورايدا, ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى مەملەكەتتىك جانە سوت ورگان­دارىنىڭ, قازاقستاننىڭ ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ قىزمەتى بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى جولداۋىنىڭ ەرە­جەلەرىن ىلگەرىلەتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە باسىمدىق بەردى. زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور رايسا يۋرچەنكونىڭ ايتۋىنشا, سۋديالار تاۋەلسىز بولۋى كەرەك.

– بىزدە قيت ەتسە سۋديالار كىنالى. نەگە سوتتالۋشىنىڭ ايىبىن دۇرىس دالەل­دەمەگەن پروكۋرور سۋدان اق, سۇتتەن تازا بولىپ شىعادى؟ جاسىراتىنى جوق, ءاۋ باستا قوس ورگان اراسىنداعى قارىم-قاتىناس وڭ جولعا قويىلماعان. جالپى, سوت جۇيەسىندە قاراما-قايشىلىق وتە كوپ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارۋى تەگىن ەمەس. الىسقا بارماي-اق قاڭتار وقيعاسىن مىسالعا الايىق. قانشاما ادام ايىبى دالەلدەنبەسە دە ۇزاق ۋاقىت تەمىر توردا جازىقسىز وتىردى. بىزدە تەمىر تورعا قامالسا, كۇش قولدانىپ, پسيحولوگيالىق شابۋىل جاساپ, قىلمىستى موينىنا ءىلۋ دەرەكتەرى ءجيى كەزدەسەدى. بۇعان تاعى دا قاڭتار وقيعاسىن مىسالعا الساق جەتىپ جاتىر, – دەدى ر.يۋرچەنكو.

وتىرىستا كوميسسيا مۇشەلەرى مەن ساراپشىلارى ەلىمىزدىڭ سوت ورگاندارى ءۇشىن جوعارى بىلىكتى جانە باسەكەگە قابىلەتتى كادرلاردى دايارلاۋ مەن قايتا دايارلاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق كوميسسيانىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە, سۋديالارعا, قۇقىق قورعاۋ جانە ارنايى ورگانداردىڭ, قۇقىق قورعاۋ ۇەۇ-نىڭ قىزمەتكەرلەرىنە, قالىڭ جۇرتشىلىققا ارنالعان «قازاقستاندا ادام قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ ۇلتتىق جانە حالىقارالىق تەتىكتەرى» تاقىرىبىنداعى وقىتۋ سەمينار-ترەنينگتەرىن وتكىزۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى سەرگەي ۋدارتسەۆ ءوز سوزىندە پرەزيدەنتتىڭ جولداۋى ەلدىڭ ساياسي, قوعامدىق جانە ەكونوميكالىق ومىرىنە قان جۇگىرتكەنىن اتاپ ءوتتى. ول جولداۋدىڭ ەرەجەلەرىن پراكتيكادا جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى مەن وزەكتىلىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ, وسى باعدارلامالىق قۇجاتتىڭ باستى باعىتى – ادام مەن ازاماتقا قامقورلىق كورسەتۋ, قازاقستان حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ وسۋىنە ءمان بەرىلۋى كەرەكتىگىن ەسكە سالدى.

تالقىلاۋ بارىسىندا كوميسسيا مۇ­شە­لەرى مەن ساراپشىلارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا ايتىلعان, سونداي-اق كونستيتۋتسيا مەن قولدانىستاعى زاڭ­نامادا, ونىڭ ىشىندە بۇۇ-نىڭ ەكونو­ميكالىق, الەۋمەتتىك جانە مادەني قۇقىقتار تۋرالى حالىقارالىق پاكتى­سىندە كەپىلدىك بەرىلگەن ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ماسەلەن, مەديتسينالىق
پۋنكتتەر مۇلدەم بولماعان 650 اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە مەديتسينالىق مەكەمەلەر سالۋ جانە جاراقتاندىرۋ, 32 اۋداندىق اۋرۋحانانى ينسۋلت ورتالىقتارىن, حيرۋرگيا, جان ساقتاۋ جانە وڭالتۋ بولىمشەلەرىن اشا وتىرىپ جاڭعىرتۋ, جاڭا مەكتەپتەر سالۋ, قازىرگى زامانعى تالاپتارعا جاۋاپ بەرەتىن 800 مىڭ وقۋشى ورنىن قۇرۋ, اۋىلدا ءبىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ سياقتى جاعىمدى جاڭالىقتاردى اتاپ ءوتتى.

كوميسسيا وتىرىسىندا ازىرلەنگەن ۇسىنىمدار مەملەكەت باسشىسى, پار­لا­مەنت پەن ۇكىمەتتىڭ نازارىنا جەت­كى­زىلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار