ۇلتتىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا تاياۋداعى ەكى جىل ىشىندە شالعايداعى ەلدى مەكەندەردى قوسا العاندا بارلىق اۋىلدى مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىممەن قامتۋ, اۋداندىق اۋرۋحانالاردى كوپبەيىندى مەديتسينالىق مەكەمەلەر دەڭگەيىنە دەيىن جاڭعىرتۋ, ارناۋلى مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ, اۋىل جۇرتىن سكرينينگپەن قامتۋ, اۋىلداعى مەديتسينالىق ۇيىمدار بازاسىندا ءدارىحانا پۋنكتتەرىن اشۋ, كادر ماسەلەسى جانە اۋىلداعى مەديتسينالىق كومەكتى دامىتۋعا باعىتتالعان باسقا دا ماسەلەلەردى شەشۋ قاراستىرىلعان.
مينيستر ۇلتتىق جوبادا كادرلىق تاپشىلىقتى ەڭسەرۋ ءۇشىن بىرنەشە شارالار كەشەنى قاراستىرىلعانىن اتاپ ءوتتى. اۋىلدىق مەدۇيىمدارعا مەديتسينا ماماندارىن تارتۋ بويىنشا قولدانىستا بولعان ءتيىمدى شارالار كەشەنى جالعاسىن تابادى. ناقتىراق ايتقاندا, ولار: مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى ەسەبىنەن مەديتسينالىق ماماندىقتار بويىنشا ءبىلىم العان جاستار ءۇش جىل مىندەتتى جۇمىس مەرزىمىن وتەۋ تۋرالى 2019 جىلى كۇشىنە ەنگەن نورما, 100 اەك مولشەرىندە كوتەرمە جاردەماقى تولەۋ جانە 1500 اەك مولشەرىندە باسپانالى بولۋعا بولىنەتىن بيۋدجەتتىك نەسيە.
سونداي-اق اۋىلدىق جەرگە, اۋداندىق نەمەسە وبلىستىق ماڭىزى بار قالالارعا جولدامامەن جىبەرىلگەن مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا ماماندارىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ بيۋدجەتى ەسەبىنەن الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىمەن قاراستىرىلاتىنى ايتىلدى. وڭىرلىك اكىمدىكتەر جاس ماماندارعا باسپانا ءبولۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرادى.
«وسىنىڭ ناتيجەسىندە 2020-2021 جىلى اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنا 1322 تۇلەك جۇمىسقا ورنالاستى, ول جۇمىسقا تارتىلعانداردىڭ 94%-ىن قۇرايدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
جيىندا پرەزيدەنتتىڭ اۋىل حالقى ءۇشىن مەديتسينالىق-سانيتاريالىق العاشقى كومەكتى ۇيىمداستىرۋ تاسىلدەرىن تۇبەگەيلى قايتا قاراۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسى بويىنشا اقپارات بەرىلدى.
اجار عينيات بيىل دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى جەلىسىنىڭ جاڭا مەملەكەتتىك ءنورماتيۆى بەكىتىلگەنىن ەسكە سالدى. جاڭا نورماتيۆكە سايكەس حالىق سانى 50 ادامعا دەيىنگى ەلدى مەكەندەردە مەديتسينالىق كومەكتى مەديتسينا قىزمەتكەرى ۇيدە قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. بۇرىن اۋىلداردا مۇنداي مۇمكىندىك بولماعان.
سونداي-اق حالىق سانى 50-دەن 500 ادامعا دەيىنگى ەلدى مەكەندەردە مەديتسينالىق پۋنكت, ال حالىق سانى 500-دەن 1500 ادامعا دەيىنگى اۋىلداردا فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت اشىلادى. حالىق سانى 1500-دەن 5000 ادامعا دەيىنگى ەلدى مەكەندەردە دارىگەرلىك امبۋلاتوريلەر, 5000-نان استام حالقى بار اۋىلداردا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك ورتالىقتارى پايدا بولادى.
ايتا كەتسەك, ۇلتتىق جوبا اياسىندا الداعى ەكى جىلدا 650 مساك وبەكتىسىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانىپ وتىر.
«جاڭا وبەكتىلەردى سالۋ ناتيجەسىندە شامامەن 1 ملن اۋىل حالقى العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكپەن قوسىمشا قامتىلادى, العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك, ونىڭ ىشىندە پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋلەر, سكرينينگ, ەرتە انىقتاۋ قولجەتىمدىلىگى ارتادى, اۋىل حالقىنا ۋاقىتىلى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە, اسقىنۋلاردىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك تۋادى. پرەزيدەنت جولداۋىنداعى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ شەڭبەرىندە 32 كوپبەيىندى ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانالاردى جاڭارتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلەدى, ونىڭ ىشىندە قولدانىستاعى 12 نىسان جاڭارتىلادى جانە جاڭادان 20 اۋرۋحانا سالىنادى», دەدى مينيستر بريفينگ بارىسىندا.
كوپبەيىندى ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانالاردىڭ ينفراقۇرىلىمى دا جاقسارادى. ماسەلەن, قازىرگى زامانعى مەديتسينالىق جابدىقتارى بار كارديولوگيالىق جانە ينسۋلت ورتالىقتارىن, مەديتسينالىق وڭالتۋ, تراۆماتولوگيا, حيرۋرگيا, رەانيماتسيا جانە قارقىندى تەراپيا, ترياج جۇيەسى بار قابىلداۋ بولمەلەرىن ۇيىمداستىرۋ قاراستىرىلعان. اۋرحانالار كت, مرت, انگيوگرافتارمەن, ساراپتامالىق كلاستاعى ۋلترا دىبىستىق زەرتتەۋ, ەندوسكوپيالىق, رەانيماتسيالىق جابدىقتارمەن جاراقتاندىرىلادى.
«وسى ءىس-شارالاردى تابىستى ىسكە اسىرۋ اۋىل حالقىنا ينفاركت, ينسۋلت, جاراقات الۋ جانە باسقا جاعدايلاردا «التىن ساعات» قاعيداتىن ساقتاي وتىرىپ, شۇعىل مەديتسينالىق كومەكتى ۋاقتىلى كورسەتۋگە, قان اينالىمى جۇيەسى اۋرۋلارىنىڭ ءولىم-ءجىتىمىن 20%-عا تومەندەتۋگە, 4 ملن استام اۋىل حالقىن ءىرى قالالارعا بارماي-اق ساپالى, ءارى جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق كومەكپەن قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتەدى», دەلىنگەن مينيسترلىك اقپاراتىندا.
قازىرگى ۋاقىتتا 4542 اۋىل ءدارى-دارمەك قورىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن, تاعى 1145 اۋىلدى ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى شەشىلۋدە. وسى جىلدىڭ سوڭعى 2 اي ارالىعىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك جانىنداعى 8 ءدارىحانا پۋنكتىنىڭ 59 ءدارىحاناسىنا ليتسەنزيالار جانە وعان قوسىمشالار بەرىلدى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, اۋىل حالقىنا سكرينينگتىڭ جەتىسپەيتىندىگىن ەسكەرە وتىرىپ, 18 جاستان باستاپ جاڭا نىسانالى توپتاردى انىقتاۋ ارقىلى اۋىل حالقىن قامتۋدى ۇلعايتۋ تاسىلدەرى قايتا قارالدى.
«بۇرىن جاستار سكرينينگتىك تەكسەرۋلەردەن تىس قالاتىن, ول تەك 30 بەن 70 ارالىعىنداعى ادامدارعا جۇرگىزىلگەن. ەندى اۋىلدىق جەرلەردە پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن نىسانالى توپتار ايقىندالدى. ولار: «بالالار» - تۋعان كەزدەن باستاپ 18 جاسقا دەيىن, «جاستار» - 18-دەن 29 جاسقا دەيىن, «ەڭبەك-1» - 30-دان 44 جاسقا دەيىن, «ەڭبەك-2» - 45-تەن 65 جاسقا دەيىن جانە «زەينەتكەر» - 66 جاستان اسقاندار», دەپ ناقتىلادى ۆەدومستۆو باسشىسى.
ايتا كەتسەك, قىركۇيەك ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ اۋىل حالقىنا سكرينينگ جاساۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبا قاراعاندى (اباي اۋدانىنىڭ ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانا), اقمولا (ارشالى ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانا) جانە الماتى (ەڭبەكشىقازاق ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانا) وبلىستارىندا ىسكە قوسىلادى. اتالعان جوبا بارلىق وڭىرلەردە كەزەڭ-كەزەڭمەن ەنگىزىلەدى.
«ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە توقتالاتىن بولساق, ساقتاندىرىلماعان ازاماتتاردى جۇيەگە قوسۋ جانە مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى» زاڭعا 12 ايعا الدىن الا (36 مىڭ تەڭگە) تولەم جاساۋ جولىمەن نورما ەنگىزىلدى. وسىلايشا, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندەگى مەديتسينالىق كومەك جارنالاردى تولەنگەن ساتتەن باستاپ قولجەتىمدى بولادى», دەپ قوستى اجار عينيات.
بۇل نورما 2022 جىلدىڭ 5 قىركۇيەگىنەن باستاپ كۇشىنە ەندى. جاڭا تولەم مەحانيزمىن ساقتاندىرىلماعان حالىقتىڭ 30%-عا جۋىعى قولدانادى دەپ كۇتىلۋدە. سونىمەن قاتار بورىشى جوق دەربەس تولەۋشىلەر ءۇشىن ءمامس-كە اي سايىن جارنا تولەۋ قۇقىعى ساقتالادى.
