قوعام • 08 قىركۇيەك, 2022

دىمكاس ءسابيدىڭ دۇنيەتانىمىن كەڭەيتەدى

313 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىلعى بالالار جىلىندا بالالارعا بارىنشا قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. اسىرەسە اۋتيزم اۋرۋىنا شالدىققان بالالار جانە ولاردىڭ وتباسى مەن تۇزەلتۋ ورتالىعىنىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسى دا قوعامدا كەيىنگى كەزدەرى نىعايا تۇسكەن. بۇل رەتتە نۇر-سۇلتان قالاسىندا ورنالاسقان «التىن ۇيا ەركەلە» ورتالىعى سوزىمىزگە دالەل بولا الادى.

دىمكاس ءسابيدىڭ دۇنيەتانىمىن كەڭەيتەدى

200-گە جۋىق بالا تار­بيەلەيتىن ورتالىقتىڭ نەگىز­گى ماقساتى – اۋتيزممەن ىلىسە جۇرەتىن جەتىسپەۋشىلىكتەر مەن وتباسىنداعى قىسىمدى تو­مەندەتۋ, ءومىر ساپاسى مەن فۋنك­تسيونالدى تاۋەلسىزدىگىن جوعارىلاتۋ. ونداعى ماماندار ەمدەۋدىڭ بىرىڭعاي وپتيمالدى ءادىسى جوق, ول تەك جەكەلەي تاڭدالىپ, ۇزاق ارنايى ءبىلىم بەرۋ مەن مىنەز-ق ۇلىق­تىق ەمدەۋ باعدارلامالارى ارقىلى بالاعا ەرتە كەزدەن كو­مەك كورسەتۋ, قارىم-قاتىناس ارقىلى جۇمىس داعدىلارىن الۋعا جاعداي جاساۋ, جۇمىس دەڭگەيىن جوعارىلاتاتىنىن العا تارتادى. سونداي-اق سيمپ­تومدار مەن بەيىمدەلمەگەن مىنەز-ق ۇلىق قيىندىقتى تو­مەن­دەتكەنىمەن, بالاعا 3 جاس شاماسىندا كومەك كورسەتۋدىڭ اسا ماڭىزدىلىعى تۋرالى حابارلامالار دالەلدەمەلەرمەن بەكىتىلمەگەن.

بۇل تۇرعىدا اتالعان ورتا­لىقتىڭ اۆا-تەراپيا مامانى ايگەرىم تەمىر: ء«اۋتيزمدى تۇزەتۋدىڭ بىرقاتار ءادىسى بار: اۆا تەراپيا, ارت تەراپيا, يوگا كابينەتى. اۆا-تەراپيا بۇل – مىنەز-ق ۇلىق تەحنولو­گيا­لارى مەن وقىتۋ ادىستەرىنە نەگىزدەلگەن قارقىندى وقىتۋ باعدارلاماسى. اۆا عىلىمي تۇرعىدا ادامنىڭ مىنەز-قۇلقىن وزگەرتۋ ءۇشىن, مىنەز-ق ۇلىققا قورشاعان ورتا فاكتورلارىنىڭ اسەرىن زەرتتەي وتىرىپ, وسى فاكتورلارمەن ارەكەت ەتەدى. اۆا-نىڭ سوڭعى ماقساتى – بالاعا قورشاعان الەمدى ءوز بەتىنشە تانىپ-بىلۋگە جاعداي جاساۋ. ال ارت-تەراپيا نەگىزگى ءادىس نەمەسە كومەكشى ءادىس رەتىندە قولدانىلا الادى», دەيدى.

ءيا, دىمكاس بالانىڭ ومىرگە كەلۋى ءبىرىنشى كەزەكتە وت­باسىن پسيحولوگيالىق وزگە­رىس­تەرگە الىپ كەلەتىنى راس. اۋىت­قۋ­شى­لىعى بار بالانىڭ وتباسىندا العاشقى كۇننەن باستاپ اتا-اناسىنىڭ ۇنجىرعاسى ءتۇسىپ, كۇيزەلىسكە تاپ بولادى. اتا-انالارىنىڭ قورشاعان ورتامەن قارىم-قاتىناسى ۇزىلەدى, بايلانىس اياسى تەك تۋىستارى, دارىگەر, مۇعالىمدەرمەن عانا شەكتەلەدى. بالانىڭ مىنەز-قۇلقىنداعى, تارتىبىندەگى ءار­تۇرلى وزگەرىستەر اتا-انانىڭ كوڭىل كۇيىنە قاتتى اسەر ەتىپ, مازاسىزدىق تۋعىزادى. سول سەبەپتى وتباسىنداعى ءوزارا قا­رىم-قاتىناستار بۇزىلادى ءارى قيىندىققا تىرەلەدى. مۇنداي بالالاردى تاربيەلەۋدە اتا-انالارعا پەداگوگتەردىڭ, ارنايى مامانداردىڭ كومەگى قاجەت ەكەنى داۋسىز. بالانىڭ ءوز-وزىنە قىزمەت كورسەتۋى, دۇ­رىس شەشىم قابىلداي الۋداعى باتىلدىعى, ءتارتىپ پەن مادەنيەت جايىنداعى بىلىمدەرىنىڭ نەگىزى الدىمەن وتباسىندا قالانادى.

باستىسى, بالا جاعدايى­نىڭ بارلىق اۋىرلىعىن كە­نەت­تەن ۇعىنۋ, ءاۋتيزمى بار با­لا­لارعا قانداي دا ءبىر كومەك جۇيەسىنىڭ بولماۋى, اۋتيست بالانىڭ وتباسى ءتىپتى جاقىن­دارىنىڭ دا ادامگەرشىلىك قول­داۋىنان ايىرىلۋى, بالاعا دەگەن اسا تاۋەلدىلىگى ءۇشىن انا­سىنىڭ ۋاقىتى مەن جەكە بوس­تاندىعىنىڭ شامادان تىس شەك­تەۋلىگى جانە اتا-انالارىنا جەتكىلىكتى تۇردە ەموتسيونال­دى اسەر بەرمەۋى ءاۋتيزمنىڭ وبەكتيۆتى سەبەپتەرى ەكەنىن ۇمىت­پاۋىمىز كەرەك.

 

ءۋاليحان جايلاۋ

سوڭعى جاڭالىقتار