– تەاتر مەرەيتويى قۇتتى بولسىن! ىرگەسى قالانعاننان بەرگى 10 جىل ىشىندە «استانا وپەرا» تەك ەلىمىز عانا ەمەس, الەم تامسانا كوز تىگىپ, ءار جاڭالىعىن قالت جىبەرمەي باقىلاپ وتىراتىن ونەردىڭ ۇلكەن ورداسىنا اينالدى. جەتىستىكتىڭ باستى كىلتى نەدە دەپ ويلايسىز؟
– راحمەت. راس, تەاتردىڭ جەتىستىككە جەتۋى تەك ءبىر نەمەسە بىرنەشە ادامعا تيەسىلى ەڭبەك ەمەس, بۇل – تۇتاس ۇجىمنىڭ ماڭداي تەرى مەن قاجىرىنىڭ ارقاسىندا باعىندىرىلاتىن بيىكتىك. سوندىقتان دا مەرەيتوي قارساڭىندا تەاترداعى بارشا ارىپتەسىمە العىس ايتقىم كەلەدى. اشىعىن ايتۋ كەرەك, داڭق شىڭىنا شىعۋ جانە سول دەڭگەيدى ۇستاپ قالۋ شىن مانىندە وتە قيىن. ءبىز العاشقى اشىلعان كۇننەن باستاپ ەلىمىزدە عانا ەمەس, بۇكىل الەمدە ءوزىمىزدى تانىتۋ جولىندا كوپ جۇمىس ىستەدىك, ءالى دە ىزدەنىسىمىز ىرگەلەنبەسە, تيتتەي دە توقتاعان جوق. ونىڭ ارقايسىسىن جەكە-جەكە تارقاتىپ ۇزاق ۋاقىت ايتۋعا بولادى. بىراق سونىڭ ىشىندە نەگىزگى جەتىستىكتەرىمىزدىڭ ءبىرى – ءبىز الەمدىك مادەني قاۋىمداستىققا كىردىك, شەتەلدە تانىمال بولا باستادىق. ءبىزدىڭ تەاتر ەۋروپا, امەريكا, كاناداداعى الەمدىك تۋرنە اياسىندا تانىستىرىلدى.
مەنىڭ ويىمشا, وسى ونجىلدىق ىشىندە جۇزەگە اسقان ەڭ قىزىقتى جوبالاردىڭ جانە ءبىرى – «استانا وپەرا» باس ديريجەرى الان بورىباەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن 1 200 مۋزىكانت پەن ۆوكاليستىڭ ورىنداۋىنداعى مالەردىڭ №8 سيمفونياسىنىڭ ءبىزدىڭ تەاترداعى پرەمەراسى بولدى. كونتسەرت «ەكسپو-2017» كەزىندە ءوتتى. ول ارتىستەرىمىزدىڭ ورىنداۋشىلىق الەۋەتىن كورسەتىپ قانا قويماي, سونداي-اق كورەرمەندەر اۋديتورياسىنىڭ اسقاق كلاسسيكاعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى مەن زياتكەرلىك دەڭگەيىن دە راستادى. سول جىلى 38 ميلليون اۋديتورياسى بار ايگىلى فرانتسۋزدىق «مەتستسو» تەلەارناسىنىڭ وسى اتالعان بىرەگەي جوبانىڭ جازباسىن 3 اي بويى تاراتۋى دا تەاترىمىز ءۇشىن زور ماقتانىش.
ودان بولەك, پلاسيدو دومينگونىڭ شەشىمى بويىنشا «پلاسيدو دومينگو وپەرالياسى» حالىقارالىق وپەرا انشىلەرى بايقاۋىنىڭ شيرەك عاسىرلىق مەرەيتويى ءبىزدىڭ تەاتردا ءوتتى. مۇندا «لا سكالا» تەاترى زامانىمىزدىڭ كورنەكتى ديريجەرى زۋبين مەتامەن بىرگە گاسترولدىك ساپارمەن كەلىپ, كورەرمەنگە ءوز ونەرلەرىن پاش ەتتى. سونداي-اق تەاتر ىشىندە Astana Opera حالىقارالىق وپەرا اكادەمياسى قۇرىلىپ, «حور» جانە «بالەت» سياقتى ەكى ءبولىمى بار بالالار تەاتر ستۋدياسىمەن بىرگە تەاترىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن وتە ماڭىزدى تەاتر قولونەرىن وقىتۋ ستۋدياسى جۇمىس ىستەيدى. ەلوردامىزدىڭ بەدەلدى كونتسەرتتىك الاڭدارىنىڭ ءبىرى – كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىنداعى كامەرالىق زالدىڭ بەلسەندى جۇمىسى دا كوڭىلگە زور قۋانىش سىيلايدى. اتاپ ايتساق, وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن مۇندا Piccolo تەاترىنىڭ پەرسپەكتيۆالىق جوباسى ىسكە قوسىلدى, وندا وپەرا-بۋففا جاۋھارلارى ورىندالادى.
البەتتە, مۇنىڭ بارلىعى ءبىر-اق كۇندە ىستەلە سالعان جۇمىس ەمەس. اتالعان جەتىستىكتەرگە جەتۋ ءۇشىن الدىمەن وپەرا, بالەت ترۋپپاسىن, حور, وركەستر, ياعني شىعارماشىلىق, تەحنيكالىق قۇرامدى قالىپتاستىرۋ قاجەت بولدى. ال بۇل – وتە اۋقىمدى جۇمىس. ەڭ الدىمەن, ءبىز جوعارى دەڭگەيدىڭ باعدارىنا اينالا الاتىنداي بىرەگەي جولدى, كەيىننەن ۇلكەن تابىستى ناتيجەلەر اكەلگەن بەلگىلى ءبىر شىعارماشىلىق دەڭگەيدى تابۋ ءۇشىن تەاتر ونەرىنىڭ كورنەكتى قايراتكەرلەرىن ىنتىماقتاستىققا تارتۋعا كۇش سالدىق. ول ءۇشىن اۋەلى شىعارماشىلىق قۇرامعا بىلىكتىلىگى جوعارى كاسىبي ماماندار – ستسەنوگرافتەر, سۋرەتشىلەر, رەجيسسەرلەر, ديريجەرلەر مەن بالەتمەيستەرلەردى تارتىپ, ولارمەن ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەۋگە ۇمتىلدىق. سونىڭ ناتيجەسىندە ۇزدىك قويىلىمدارىمىز ساحناعا جول تارتىپ, جەمىستى جوبالار جۇزەگە استى. ولاردىڭ قاتارىندا يتاليالىق رەجيسسەر پەر لۋيدجي پيتستسي, يتاليالىق ستسەنوگراف ءارى كوستيۋمدەر بويىنشا سۋرەتشى ەتسيو فريدجەريو, «وسكار» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى فرانكا سكۋارچاپينو, التىناي اسىلمۇراتوۆا, الان بورىباەۆ جانە باسقالار بار. مۇنداي تۇلعالارسىز شىعارماشىلىق اتموسفەرا قۇرۋ جانە ورىنداۋشىلىق شەبەرلىكتىڭ جوعارى دەڭگەيىنە قول جەتكىزۋ قيىن.
ءبىز شىعارماشىلىق قۇرامنىڭ, رەپەرتۋاردىڭ نەگىزىن قالادىق, بۇل ەلوردامىزدا بەلگىلى ءبىر مادەني ورتا قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتتى. سوندىقتان دا بۇگىندە ءبىز ەلورداداعى جاھاندىق دەڭگەيدە مويىندالعان مۋزىكالىق-تەاترلىق ونەردىڭ ىرگەتاستىن ورناتتىق دەپ سەنىممەن ايتا الامىز.
– شىعارماشىلىق ۇجىم – ەرەكشە اعزا, تەاترلارىڭىزداعى ىشكى احۋال قانداي؟
– مۇندا جايلى اتموسفەرا ورىن العان, ارتىستەر جۇمىسپەن شۇعىلدانۋدا. ۇلكەن جوبالار ىسكە اسىرىلىپ, پرەمەرالار بولعاندا عانا تەاتر داميدى, شىعارماشىلىق ورتا قالىپتاسقاندا ءومىر قىزا تۇسەدى. مەن ءتۇرلى ۇجىمداردا جۇمىس جاساپ, جولىم بولعان اداممىن, الايدا «استانا وپەرا» – ەرەكشە ورىن, عاجايىپ ونەر الەمى, مۇندا مەرەكەلىك كۇيدى شىنداپ سەزىنۋگە بولادى. سپەكتاكل ءساتتى شىققاندا شىنايى قۋانامىن, ال ەگەر ءبىر نارسە ويداعىداي بولماي جاتسا, كوڭىلىم تۇسەدى, سەبەبى ءبىرىنشى كەزەكتە مەن ءۇشىن ماڭىزدىسى كورەرمەندەردىڭ قابىلداۋى جانە كوركەمدىك ناتيجە. بۇل تەك ءبىر ماۋسىمنىڭ ءىسى بولىپ قانا قويماي, تەاتر رەپەرتۋارىندا ۇزاق جىلدار بويى ساقتالادى.
– مەرەيتويلىق ماۋسىمدا كورەرمەن قاۋىمدى قانداي قىزىقتار كۇتەدى؟
– جاڭا ماۋسىمدا جاڭالىق كوپ. ەڭ باستىسى, بۇل ماۋسىمدى مازمۇندى دا قانىق ەتۋگە تىرىستىق. 9 قىركۇيەك كۇنى الەمدىك وپەرا ساحناسىنىڭ جۇلدىزى, «گرەممي» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, سوپرانو سۋمي چونىڭ (كورەيا) قاتىسۋىمەن وتەتىن كونتسەرتپەن جاڭا مەرەيتويلىق ماۋسىمىمىزدىڭ شىمىلدىعى تۇرىلەدى. سونداي-اق شىعارماشىلىق ۇجىم مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن وتەتىن الداعى پرەمەرالارعا دا قىزۋ دايىندىق ۇستىندە. اتاپ ايتساق, ولار – رايموندو رەبەكتىڭ قويىلىمىنداعى سەرگەي پروكوفەۆتىڭ مۋزىكاسىنا جازىلعان «كۇلبيكە» زاماناۋي بالەتى, يۋري الەكساندروۆتىڭ قويىلىمىنداعى بالنۇر قىدىربەكتىڭ «قالقامان – مامىر» وپەرا-بالەتى جانە جولان داستەنوۆتىڭ مۋزىكاسىنا رەجيسسەر ەرەنباق تويكەنوۆ قويعان «قاڭباق شال» بالالارعا ارنالعان وپەراسى. سونداي-اق جاقىن كۇندەرى «استانا وپەرا» ءوزىنىڭ «جىبەك جولى» حالىقارالىق فەستيۆالىن وتكىزەدى. وعان قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك وپەرا جانە بالەت جۇلدىزدارى قاتىسادى, سونىمەن بىرگە الەمدىك تەاتر سىنشىلارى كەلەدى دەپ جوسپارلانۋدا.
– «استانا وپەراداعى» جۇمىسىڭىزدا ءسىز ءۇشىن ەڭ باستى قۇندىلىق نە؟
– كۇردەلى سۇراق. مەن ءۇشىن تەاتردىڭ ءار جەتىستىگى – مەرەكە. دەسە دە تەاتر مەن كورەرمەن ءبىر-بىرىمەن ەتەنە بايلانىستى بولعاندىقتان ءارى تەاتردىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق جاۋاپكەرشىلىگىنە تىكەلەي جاۋاپ بەرگەندىكتەن – مەن ءۇشىن كورەرمەن قاۋىممەن ءوزارا بايلانىس ەڭ قۇندى قاعيدا. 10 جىلدا كورەرمەنىمىزبەن ارامىزدا ءوزارا سۇيىسپەنشىلىك ورنادى دەپ سەنىممەن ايتا الامىن. وسى ۋاقىت ىشىندە اسقاق ونەر تۇتىنۋشىسىن قالىپتاستىردىق, جىل ساناپ بۇل ورتانىڭ كوكجيەگى كەڭەيە بەرەدى دەگەن ۇمىتتەمىز.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
نازەركە جۇماباي,
«Egemen Qazaqstan»
